10. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (06-11-2026)
30. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ministerstwo Zdrowia zawsze jest gotowe do konstruktywnej rozmowy o zmianach w systemie ochrony zdrowia. Szanujemy prawo parlamentarzystów i wszystkich obywateli do bieżącej informacji na temat wdrażanych i przygotowywanych w resorcie zmian i propozycji. Dlatego rozmawialiśmy o tym wszystkim bardzo szczegółowo zaledwie kilka dni temu tu, na tej sali, oraz na posiedzeniach Komisji Zdrowia w trakcie prac nad całym pakietem zmian w ochronie zdrowia przygotowanym przez Ministerstwo Zdrowia i przedłożonym Wysokiej Izbie przez rząd. Prace parlamentarne nad tym pakietem, o czym państwo doskonale wiecie, wciąż trwają. Dzisiaj poprawki do niektórych rozwiązań przyjął Senat. Wysoka Izba pochyli się nad nimi zapewne niebawem. Jeżeli możemy dodatkowo dziś uzupełnić informacje na temat przygotowanej reformy w ramach dzisiejszej informacji bieżącej, jesteśmy do państwa dyspozycji.
Jeśli chodzi o pakiet zmian legislacyjnych w ochronie zdrowia, obejmuje on rozwiązania odnoszące się do organizacji i finansowania systemu ochrony zdrowia. Szanowni państwo, na ten rok w budżecie NFZ było zaplanowane 217 mld zł. Dodatkowa dotacja to 20 mld zł, więc mówimy prawie o 240 mld zł. To jest historyczna kwota, która co roku jest wyższa. Natomiast jak państwo widzicie, samo dokładanie pieniędzy bez efektywnego ich wykorzystania nie przynosi spodziewanych efektów. Stąd mamy pakiet zmian legislacyjnych w ochronie zdrowia obejmujący rozwiązania organizacyjne i finansowe systemu ochrony zdrowia, zasady zatrudniania personelu medycznego, funkcjonowania podmiotów leczniczych oraz uprawnień Narodowego Funduszu Zdrowia. W skład pakietu obecnie procedowanego w ramach prac parlamentarnych wchodzą: ustawa zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przewidująca przedłużenie o 2 lata wykazu sieci podstawowego szpitalnego zabezpieczenia; ustawa o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, wprowadzająca zasady jawności konkursów w szpitalach; ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca zasady wynagradzania i kontraktowania personelu medycznego.
Rządowy projekt ustawy, pierwszy z wymienionych przeze mnie, przewiduje wydłużenie sieci szpitali do 30 czerwca 2029 r. w celu zapewnienia bezpieczeństwa finansowania szpitalom działającym w ramach PSZ, tym, które wejdą na ścieżkę restrukturyzacji i konsolidacji. Przyjęcie przepisów wpłynie na gotowość świadczeniodawców do skorzystania z instrumentów pozwalających na uelastycznienie funkcjonowania PSZ wprowadzonych na mocy ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. Tym samym proponowana zmiana będzie również miała znaczenie z punktu widzenia praktycznej realizacji kamienia milowego D1G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, który przewiduje zmiany uelastyczniające strukturę PSZ.
Należy także wskazać na dodatkowe mechanizmy wspierające konsolidację sektora szpitalnego jak dofinansowanie działań polegających na budowie, przebudowie, modernizacji lub doposażeniu infrastruktury w celu wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych ze środków Funduszu Medycznego, w przypadku którego nabór wniosków rozpoczął się 1 lipca 2026 r. i został przedłużony o miesiąc, do końca listopada 2026 r. W ramach programu przewidziano kwotę wsparcia w wysokości 1149 mln. Powyższe odbywa się w ramach działania inwestycyjnego: wsparcie procesów konsolidacyjnych w podmiotach leczniczych. Schemat zabezpieczenia opieki szpitalnej jako nowy komponent mapy potrzeb zdrowotnych wszedł w życie 1 lipca 2026 r. i tu Sejm przyjął ustawę bez poprawek.
Kolejny projekt rządowy, który wymieniałam na początku, czyli rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, który ma na celu zwiększenie jawności postępowań konkursowych dotyczących zamówień na świadczenia zdrowotne, przewiduje kilka najważniejszych rozwiązań: obowiązek informacyjny dotyczący konkursów ofert, obowiązek informacyjny dotyczący danych oferentów i oferowanych stawek, obowiązek informowania o zakończeniu konkursu bez wyłonienia przyjmującego zamówienie oraz obowiązek publikowania informacji dotyczących zawartej umowy. Dotyczy to wyłącznie podmiotów leczniczych udzielających zamówienia, niebędących jednostkami z sektora finansów publicznych. Tę ustawę także Sejm przyjął, szanowni państwo, bez poprawek.
Kolejny rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu zwiększenie stabilności zatrudnienia kadr medycznych oraz ograniczenie wzrostu kosztów świadczeń poprzez wprowadzenie limitów czasu pracy i wynagrodzeń, wzmocnienie nadzoru NFZ oraz uszczelnienie zasad realizacji i organizacji świadczeń. Najważniejsze rozwiązania to zasady zatrudniania i wynagradzania pracowników medycznych odnoszące się zarówno do osób zatrudnionych na umowę o pracę, jak i na podstawie umów cywilnoprawnych. Tutaj maksymalny łączny wymiar czasu pracy u wszystkich świadczeniodawców nie będzie mógł przekraczać równowartości godzinowej dwóch pełnych etatów. Lekarze, pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci i ratownicy medyczni udzielający świadczeń w leczeniu szpitalnym i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w poradniach przyszpitalnych co do zasady będą musieli być zatrudnieni u świadczeniodawcy co najmniej na pół etatu.
Senat przyjął poprawkę zmniejszającą ten wymóg do 1/4 etatu. Nad tym zagadnieniem, szanowni państwo, pochyli się Wysoka Izba. Praca u kolejnego świadczeniodawcy w tym samym zakresie również będzie wymagała co najmniej połowy etatu i zgody dotychczasowych pracodawców. Wprowadzone zostaną maksymalne stawki godzinowe, 1/20 minimalnego wynagrodzenia, i miesięczne wynagrodzenie za świadczenia finansowane przez NFZ. Łączne wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w maksymalnym dopuszczalnym wymiarze, dwa etaty, nie będzie mogło przekroczyć 16-krotności minimalnego wynagrodzenia. Wynagrodzenie nie będzie mogło być określane jako procent wartości kontraktu z NFZ, a umowy będą musiały określać m.in. wymiar czasu pracy, liczbę godzin i maksymalne wynagrodzenie.
Szanowni Państwo! Dla AOTMiT przewidziano większe kompetencje w zakresie kontroli kosztów. Prezes AOTMiT za zgodą ministra zdrowia będzie mógł zlecić prace nad wyceną lub zmianą wyceny świadczeń także wtedy, gdy nie zostaną ujęte w planie taryfikacji. Oczywiście wzmocniona zostanie kontrola NFZ. NFZ otrzyma szersze możliwości pozyskiwania informacji i dowodów, w tym od podmiotów działających komercyjnie. Prezes NFZ będzie mógł inicjować kontrolę w związku z podejrzeniem nierównego traktowania pacjentów. Otrzyma możliwość ponownego przeprowadzenia kontroli. Usprawnione zostaną zasady analizy dokumentacji medycznej w zakresie innym niż postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne. NFZ będzie mógł elastycznie pozyskiwać specjalistów do zespołów kontrolnych, w tym osoby z wykształceniem medycznym, poprzez ich angażowanie na podstawie umów cywilnoprawnych. Planowane jest zwiększenie zatrudnienia w NFZ o ok. 400 osób, przede wszystkim w departamencie kontroli. Zmienione zostaną także zasady egzaminu kontrolerskiego. Jedną ze zmian będzie też to, że prezes NFZ będzie powoływał i odwoływał dyrektorów oddziałów wojewódzkich za zgodą ministra zdrowia.
Dopełnieniem pakietu reform są regulacje, które już weszły w życie. Chodzi o tzw. ustawę PESEL-ową, o której wynikach dowiemy się wkrótce, bo zbiórka została już zakończona przez AOTMiT. Dalej: rozszerzenie obowiązku prowadzenia elektronicznych harmonogramów przyjęć. Szanowni państwo, rozporządzenie weszło w życie 5 września 2026 r. Rozszerza obowiązek prowadzenia elektronicznych harmonogramów przyjęć i monitorowania czasu oczekiwania na wybrane świadczenia szpitalne. Regulacja rozszerza obowiązek prowadzenia elektronicznych harmonogramów przyjęć w aplikacji AP-KOLCE NFZ o kolejne świadczenia z zakresu leczenia szpitalnego. Kolejna regulacja, która została przyjęta, dotyczy przekazywania godzinowych zestawień pracy personelu medycznego. Rozporządzenie weszło w życie 1 listopada 2026 r. Wprowadza ono obowiązek przekazywania do NFZ godzinowych danych o obecności personelu medycznego realizującego świadczenia szpitalne. Dla zapewnienia efektywnego wykonywania wyżej wymienionego obowiązku regulacja przewiduje możliwość nałożenia kary umownej za niewykonanie.
Kolejna rzecz to ramy prawne dla nowego świadczenia: powiatowe centra zdrowia. Celem PCZ-ów jest uzupełnienie systemu i zapewnienie doraźnej opieki medycznej. PCZ zabezpieczą potrzeby pacjentów z powiatów, w których nie ma szpitali, a odległość od szpitala przekracza 30 km mierzonych ciągiem dróg publicznych. Rozporządzenie weszło w życie 25 października 2026 r. Chodzi też o nowe wskaźniki jakości opieki zdrowotnej. 8 października 2026 r. wydano rozporządzenie ministra zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej. Celem tej regulacji jest aktualizacja katalogu wskaźników jakości opieki zdrowotnej. Pierwszy z nich obejmuje całkowity udział kosztów zasobów kadrowych w przychodach z tytułu realizacji umów. Drugi wskaźnik dotyczy udziału kosztów zasobów kadrowych z tytułu zatrudnienia na podstawie stosunku pracy w całkowitych kosztach zasobów kadrowych. Trzeci wskaźnik obejmuje udział kosztów zasobów kadrowych osób wykonujących zawód medyczny w całkowitych kosztach zasobów kadrowych. Rozporządzenie weszło w życie 29 października 2026 r. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia