10. kadencja, 9. posiedzenie, 1. dzień (10-04-2024)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (druki nr 241 i 288).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jan Szyszko:

    Szanowna Pani Marszałek! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! To jest prawdziwy zaszczyt móc prezentować przed Wysoką Izbą propozycję polskiego aktu o dostępności, ustawy, która jest oczekiwana przez miliony Polek i Polaków i której wdrożenie jest w Polsce niestety opóźnione.

    Dziękuję państwu za intensywne prace nad projektem ustawy. Dla tego projektu została powołana podkomisja nadzwyczajna, co potwierdza, jak jest on istotny i społecznie, i gospodarczo i jak duże zainteresowanie wzbudza wśród naszych partnerów społecznych, którym umożliwiliśmy pełne uczestnictwo w pracach nad tym projektem.

    To właśnie tym wszystkim partnerom, organizacjom społecznym, gospodarczym, ale także przedstawicielom urzędów, z którymi współpracowaliśmy, chciałbym z tego miejsca podziękować za zaangażowanie podczas prac ministerstwa nad tym wymagającym i bardzo ważnym projektem ustawy, która na pewno przyniesie dużą i pozytywną zmianę w naszym społeczeństwie i codziennym życiu każdego z nas.

    Tak jak panie i panowie posłowie już wspominali w niektórych swoich wystąpieniach, niestety polski akt o dostępności, tak jak wiele projektów flagowych dotyczących rzeczy, które wymagały odważnych decyzji politycznych w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, odziedziczyliśmy z opóźnieniem, z 3-letnim opóźnieniem. Ruszyliśmy z tymi pracami bez zbędnej zwłoki, od razu po powołaniu rządu. Ja miałem przyjemność prowadzić ten projekt podczas prac rządowych, pani ministra Monika Sikora miała przyjemność i zaszczyt prowadzić je na etapie sejmowym. Chciałbym również z tego miejsca bardzo podziękować za jej wkład w te prace.

    Dostępność, o której mówi projekt ustawy, jest dla nas wszystkich. To możliwość swobodnego, samodzielnego i niezależnego korzystania z miejsc, przestrzeni, dostępu do dóbr, ale też dostępu do usług. To prawo do życia bez barier utrudniających codzienne życie, pracę, naukę, dostęp do rozrywki, komunikację z innymi osobami. Takie samo prawo dla wszystkich Polek i Polaków.

    Od strony technicznej dostępność to zbiór takich cech naszego otoczenia, jego organizacji, a także rozwiązań projektowych i technologicznych, dzięki którym jak najwięcej osób może korzystać z produktów, usług i przestrzeni. Ale dostępność to coś więcej niż projektowanie. Mówiąc o dostępności, myślimy w pierwszej kolejności o równości i prawach osób ze szczególnymi potrzebami, tych, które mają po prostu w życiu trudniej. Dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych dostępność jest niezbędnym warunkiem samodzielnego i godnego życia. Bez dostępu do środowiska fizycznego, transportu, informacji i komunikacji, powszechnych produktów i usług, osoby z niepełnosprawnościami nie mają równych szans na aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

    Niezbędna dla jednych dostępność jest wygodą dla wszystkich. Wszyscy, nie zdając sobie często z tego sprawy, korzystamy z rozwiązań technologicznych zaprojektowanych pierwotnie z myślą o osobach z różnymi niepełnosprawnościami. Podam kilka przykładów. Przykładem są napisy dla osób z niepełnosprawnością słuchu, które nie tylko umożliwiają odbiór filmów osobom niedosłyszącym i głuchym, ale także ułatwiają go osobom, dla których oryginalny język filmu nie jest językiem ojczystym, nie posługują się nim w sposób wystarczająco komfortowy. Pozwalają na zrozumienie filmów w głośnej przestrzeni, nawet pomagają w koncentracji osobom z trudnościami w nauce. Korzystamy z tego absolutnie wszyscy.

    Zapotrzebowanie na dostępne usługi i produkty systematycznie rośnie. W coraz większym stopniu są to usługi czy produkty uniwersalnie projektowane lub związane z tzw. srebrną gospodarką, skoncentrowaną na dostarczaniu dóbr i usług dla osób starszych i osób właśnie z niepełnosprawnościami. Ten rodzaj produktów i usług ma tendencje wzrostowe i też bardzo duży potencjał rozwojowy. Mówimy o Polsce, gdzie wiemy, że takich osób z niepełnosprawnościami jest przynajmniej 5,5 mln. Ale w skali świata mówimy już zdecydowanie o większej liczbie osób. Szacuje się, że może to być nawet 1 mld. To ogromna szansa do wykorzystania również przez polskie firmy w dziedzinie telekomunikacji i sektora finansowego, transportu, turystyki, kultury, żeby wymienić tylko kilka z tych sektorów. Zachęcamy firmy do inwestowania w dostępne produkty i usługi, które będą adresować specyficzne potrzeby osób starszych i innych ze szczególnymi potrzebami. To o tym właśnie jest polski akt o dostępności.

    Bardzo dziękuję wszystkim klubom również za zgłoszenie poprawek. Jeżeli chodzi o poprawki dotyczące języka migowego, a także pozostałe dwie zgłaszane przez klub Koalicji Obywatelskiej, to już mogę zapowiedzieć, że ministerstwo funduszy odniesie się do nich pozytywnie. Mam nadzieję, że jutro na posiedzeniu komisji zostanie to sformalizowane. Bardzo dziękuję również za zgłoszenie tychże poprawek.

    Jeżeli chodzi o poprawkę dotyczącą e-booków, uważamy, że to jest bardzo ciekawa, idąca w słusznym kierunku propozycja. Do niej również odniesiemy się na jutrzejszym posiedzeniu komisji. Z tego też powodu nie chcę składać tutaj twardej deklaracji, bo jest to sprawa, którą chcielibyśmy przekonsultować z Ministerstwem Edukacji Narodowej, które - rozumiem - też powinno się w tej sprawie wypowiedzieć.

    Odniosę się też do pytania o koszty, bo to się tutaj przewijało. Bardzo bym chciał, żeby przed debatą ocena skutków regulacji, taka bardzo ważna część proponowanych ustaw, była też powszechną lekturą i nie umykała uwadze nikogo, kto zamierza zabierać głos i zadawać pytania o sprawy, które są w tymże OSR zawarte i wprost wypisane. Po negocjacjach z Ministerstwem Finansów, po rozmowach międzyrządowych jasno jak wół stoi w OSR, że ustawa nie rodzi dodatkowych kosztów dla budżetu. Więcej, fundusze europejskie dla rozwoju społecznego, które, jak rozumiem, autorzy tego pytania...

    (Poseł Krzysztof Mulawa: Jakie koszty dla obywateli, pan powie.)

    ...darzą dosyć chłodnym uczuciem, zapewnią dodatkowe finansowanie w wysokości 240 mln zł...

    (Poseł Krzysztof Mulawa: Jakie koszty dla obywateli?)

    ...na wdrażanie i na finansowanie zmian wprowadzanych przez polski akt o dostępności.

    Proszę państwa, to jest ustawa nie tylko korzystna gospodarczo, to jest ustawa po prostu dobra, jak wskazuje poparcie dla niej zarówno z prawej strony sali, dzisiejszej opozycji, jak i ze strony ław rządowych. Okazuje się, że to nie jest ani prawicowe, ani lewicowe, to jest po prostu słuszne i dobre. Dziękuję i liczę także na dalsze dobre procedowanie w tej sprawie jutro w komisji i podczas trzeciego czytania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia