Zapytanie nr 109

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami

Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz

Data wpływu: 15-01-2024

W związku z trwającymi konsultacjami społecznymi projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami nasuwają się poniższe uwagi. Projekt ustawy jest dostępny pod linkiem:

https://www.prezydent.pl/storage/file/core_files/2023/11/29/2115b18169399c5d87b2e849a1d178ee/Projekt%20ustawy%20o%20asystencji%20osobistej%20os%C3%B3b%20z%20niepe%C5%82nosprawno%C5%9Bciami.pdf

Zapis w art. 6 ust. 2 wymaga dostosowania do specyfiki miast na prawach powiatu oraz funkcjonowania w nich centrów usług społecznych, utworzonych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Istniejący zapis mówi o upoważnieniu do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika innej jednostki organizacyjnej powiatu, a także innej osoby na wniosek kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. Brak zatem doprecyzowania odnoszącego się wprost do centrów usług społecznych działających w miastach na prawach powiatu w miejsce miejskich ośrodków pomocy społecznej (miejskich ośrodków pomocy rodzinie) zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Czy nie byłoby zasadne dokonanie czytelnego rozgraniczenia w art. 17 ust. 4 odniesienia do wymogu zawarcia porozumienia pomiędzy powiatem a gminą, na terenie której zamieszkuje wnioskodawca, bowiem w przypadku miast na prawach powiatu sytuacja taka nie występuje. Uwzględnienie niniejszej uwagi oraz uwagi wymienionej powyżej korzystnie wpłynie na wewnętrzną spójność proponowanych w projekcie ustawy regulacji w odniesieniu do miast na prawach powiatu.

W art. 28 ust. 2 nie ujęto zapisu o finansowaniu z dotacji celowej budżetu państwa kosztów rozpoznania sytuacji osobistej wnioskodawcy w jego miejscu zamieszkania, którego dokonać ma pracownik socjalny zgodnie z treścią art. 17 projektu ustawy. Z punktu widzenia jednostki samorządu terytorialnego ważne jest, aby dotacja uwzględniała pokrycie kosztów wszystkich niezbędnych czynności związanych z należytą realizacją zadania zleconego. Czy takie rozwiązanie mogłoby zostać wprowadzone?

Czy niezbędne jest dokonywanie przez pracownika socjalnego rozpoznania sytuacji osobistej wnioskodawcy w jego miejscu zamieszkania, o czym mowa w art. 17 projektu ustawy. Załącznikami do wniosku o ustalenie prawa do usługi asystencji są w szczególności decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz wypełniony kwestionariusz autodiagnozy potrzeb.

Można przyjąć, że informacje w nich zawarte, w połączeniu z informacjami dostępnymi na podstawie art. 14 projektu ustawy, będą wystarczające z punktu widzenia organu ustalającego prawo do usługi asystencji. Pewna analogia do opisanej sytuacji występuje w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego prowadzonym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w którym również korzysta się z informacji zawartych w decyzji ustalającej poziom wsparcia i rejestrach publicznych, bez konieczności angażowania czynności rozpoznawczych wykonywanych przez pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.