Zapytanie nr 129

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie konieczności podjęcia działań legislacyjnych w celu prawidłowej regulacji cen poboru energii cieplnej

Zgłaszający: Jagna Marczułajtis-Walczak

Data wpływu: 23-01-2024

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o odpowiedź na pytania mające na celu podjęcie działań na szczeblu ministerialnym w celu normalizacji i regulacji sposobu ustalania wysokości stawek cenowych za pobór energii cieplnej dla gospodarstw domowych. Powyższa prośba motywowana jest koniecznością likwidacji niekorzystnych dla odbiorców skutków istniejącej sytuacji na rynku energii cieplnej w Rzeczypospolitej Polskiej, która to sytuacja trwa już przeszło dwa lata.

W obecnym stanie prawnym wysokość stawek cenowych poboru energii cieplnej i elektrycznej uregulowana jest ustawą z dnia 7 grudnia 2023 roku o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła, która ustala wysokość cen maksymalnych w wysokości określonej w ustawie z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw w postaci przedłużenia tzw. okresu ochronnego do dnia 30 czerwca 2024 roku. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym istnieje uśrednienie cen energii z rekompensatą rzędu 150,95 złotych netto/GJ dla źródeł zasilanych paliwem gazowym i olejem opałowym oraz wspomniane wyżej uśrednienie, ale z rekompensatą w wysokości 130,82 złotych netto/GJ dla wszystkich pozostałych źródeł energii, w tym węglowych.

Wskazany powyżej sposób ustalania stawek cenowych nie koreluje z ogólnoświatową tendencją w zakresie regulacji cen energii zmierzającą ku obniżaniu ich wysokości. Stwarza to sytuację skrajnie niekorzystną ekonomicznie dla poborców energii w Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem stawki cenowe aktualnie obowiązujące są zawyżone bez żadnej prawnie ani faktycznie relewantnej przyczyny. W związku z powyższym konieczne jest jak najszybsze usunięcie zaistniałego, wysoce niekorzystnego stanu prawnego poprzez redukcję aktualnie obowiązujących cen taryfowych energii.

Niekorzystnej sytuacji poborców energii w żaden sposób nie poprawiają rozwiązania w postaci wniosków taryfowych składanych przez podmioty dostarczające energię. Przykładowo jeden z wiodących dostawców energii zapowiedział jeszcze w ubiegłym roku złożenie wniosku taryfowego mającego na celu zmniejszenie ceny ciepła o ok. 30 procent. W następstwie tego cena poboru energii miałaby spaść do kwoty ok. 148 złotych netto/GJ. Jak widać, powyższe rozwiązanie byłoby zmianą czysto kosmetyczną i nie redukowałoby w należyty sposób cen poboru energii.

Mając na uwadze powyższe, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa w trwającym okresie zamrożenia cen możliwość przyjęcia innego pułapu średniej ceny energii z rekompensatą na niższym, dającym realną ulgę odbiorcom pułapie? Miałoby to na celu w szczególności pomoc odbiorcom energii korzystającym ze źródeł węglowych. Narzędziem do osiągnięcia tego celu mogłoby być hipotetyczne ustalenie wysokości stawki cenowej w przedziale od 100 do 120 złotych netto/GJ, z uwzględnieniem pozostałych grup odbiorców korzystających ze źródeł węglowych, którzy obecnie objęci są stawką cenową w wysokości 103,82 zł netto/GJ.
2. Czy ministerstwo rozważa przedłużenie czasu obowiązywania tzw. okresu ochronnego do końca roku kalendarzowego 2024 poprzez konieczność zachowania buforu czasowego wynikającego z kontraktowania zakupów paliw przez przedsiębiorstwa energetyczne w oparciu o niższe ceny paliw zarówno gazowych, ciekłych, jak i stałych?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie w postulowanym okresie przejściowym – pomostowym w roku kalendarzowym 2024 obniżenia podatku VAT na energię cieplną z aktualnie obowiązującej stawki 23 procent na hipotetyczną wartość rzędu np. 5 procent? Dodam, że hipotetycznie miało by to trwać do czasu zakontraktowania nowych, niższych cen ciepła, co mogłoby nastąpić do końca roku 2024.
4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ustawowych rozwiązań mających zwiększyć aktywność podmiotu regulującego ceny jako jedynej instytucji określającej wysokość taryf poboru energii cieplnej dla odbiorców końcowych, tj. spółdzielni mieszkaniowych, i idąc dalej – gospodarstw domowych? Nadmienię, że miałoby to chronić interesy lokatorów zamieszkujących wielolokalowe budynki mieszkalne tak, by przedsiębiorstwa energetyczne były związane powyższym w zakresie kontraktowania i przedkładania nowych wniosków taryfowych z obniżonymi cenami za energię cieplną w roku 2024.

Z wyrazami szacunku