Odpowiedź na zapytanie nr 1833

w sprawie działalności duchownych w instytucjach oraz spółkach podległych ministerstwom

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański

Warszawa, 07-01-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 1833 Pani Poseł Ewy Szymanowskiej i grupy Posłów^[1] w sprawie działalności duchownych w instytucjach oraz spółkach podległych ministerstwom, z uwzględnieniem stanowisk Komendy Głównej Policji, Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), Służby Ochrony Państwa (SOP) oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Odnosząc się do kwestii zatrudnienia duchownych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez resort spraw wewnętrznych i administracji, informuję, że duchowni są zatrudnieni w:

1. Policji
2. Straży Granicznej (SG),
3. Służbie Ochrony Państwa (SOP);
4. Państwowej Straży Pożarnej (PSP),
5. Samodzielnych Publicznych Zakładach Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (SP ZOZ MSWiA) oraz Państwowym Instytucie Medycznym (PIM) MSWiA.

W kontekście omawianego zagadnienia, w odniesieniu do Policji należy wyjaśnić, że obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego^[2], nie przewidują stanowisk policyjnych, na których mogłyby pełnić służbę osoby będące kapelanami. Osoby wykonujące posługę duszpasterską są zatrudniane w Policji na podstawie umowy o pracę, w różnym wymiarze czasu pracy.

Aktualnie^[3] w Policji jest zatrudnionych 25 osób duchownych. Należy w tym miejscu wskazać, że wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od stanowiska na jakie została zatrudniona osoba duchowna oraz wymiaru etatu jaki zajmuje (zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, na 0,5 etatu, czy też na 0,25 etatu). Mając na uwadze fakt, że powyższa kwestia jest zróżnicowana w zależności od jednostki organizacyjnej Policji, nie jest możliwe wskazanie jednej konkretnej wartości jaka przypada na dane stanowisko. Dane dotyczące całorocznych kosztów zatrudnienia osób wykonujących posługę duszpasterską w jednostkach organizacyjnych Policji w latach 2019-2023 przedstawiono w poniższej tabeli.

Z uwagi na fakt, że osoby duchowne są zatrudniane w Policji na umowę o pracę, zakres realizowanych obowiązków i wykonywanych zadań wynika z karty opisu stanowiska, która jest sporządzana indywidualnie dla każdej osoby zatrudnionej w danej jednostce organizacyjnej Policji. Do podstawowego zakresu obowiązków należy między innymi:

• opieka duszpasterska dla policjantów, pracowników Policji i ich rodzin oraz udział w organizacji przedsięwzięć, współpraca z duszpasterstwem;
• promowanie postaw etycznych wśród policjantów, pracowników Policji i ich rodzin;
• współpraca przy organizowaniu i realizacji uroczystości policyjnych w zakresie spraw związanych z obrządkiem religijnym;
• zapewnienie indywidualnych spotkań związanych z problemami etyczno-aksjologicznymi policjantów i pracowników Policji;
• koordynowanie współpracy ze stowarzyszeniami, duszpasterstwem oraz fundacjami współpracującymi z Policją;
• organizowanie i celebrowanie mszy świętych z udziałem policjantów i pracowników cywilnych Policji;
• udział i organizowanie uroczystości, spotkań okolicznościowych policjantów i pracowników cywilnych, w tym poświęcenie sztandarów jednostek, budynków oraz pomieszczeń służbowych;
• budowanie i kształtowanie pozytywnego wizerunku Policji.

Jednocześnie informuję, że w okresie wskazanym w interpelacji Policja nie przekazywała środków finansowych na cele kultu religijnego.

Z kolei w Straży Granicznej obecnie^[5] służbę pełni 19 funkcjonariuszy – księży (3 dziekanów i 16 kapelanów). Wysokość wypłaconych uposażeń duchownym pełniącym służbę w SG w latach 2020-2024 przedstawiono w poniższej tabeli.

Przy czym należy zauważyć, że kwota przeciętnego miesięcznego uposażenia składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym (dodatek z tytułu wysługi, za stopień, funkcyjny, stołeczny). Wskazane kwoty uwzględniają zmniejszenie uposażenia w związku ze zwolnieniem lekarskim.

Do zadań kapelanów SG należy m.in.:

• sprawowanie opieki duszpasterskiej nad funkcjonariuszami i pracownikami SG oraz ich rodzinami, a także emerytami i rencistami polskich formacji granicznych;
• zgłaszanie ważniejszych przedsięwzięć duszpasterskich kierownictwu oddziału;
• udział w kształtowaniu pożądanych postaw etycznych, obywatelskich i patriotycznych wśród funkcjonariuszy i pracowników oddziału;
• udział w odprawach i uroczystościach organizowanych przez kierownictwo oddziału;
• współdziałanie z kierownictwem oddziału w zakresie prowadzenia zajęć z etyki normatywnej oraz działalności oświatowo-wychowawczej wśród funkcjonariuszy i pracowników SG;
• współorganizowanie uroczystości patriotycznych i religijnych z udziałem funkcjonariuszy i pracowników SG oraz ich rodzin, a także emerytów i rencistów polskich formacji granicznych;
• udział w zajęciach, treningach i szkoleniach kadry;
• wykonywanie innych zadań zleconych przez przełożonego, mających związek z zajmowanym stanowiskiem.

Dziekani pełniący służbę w Komendzie Głównej SG wykonują zadania dotyczące organizacji duszpasterstwa w SG i merytorycznego nadzoru nad kapelanami.

W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące środków finansowych przeznaczonych przez SG na cele kultu religijnego.

Natomiast z informacji przekazanych przez SOP w przedmiocie wystąpienia Państwa Posłów wynika, że w formacji jest jeden etat funkcjonariusza-kapelana. Koszty wynagrodzeń wynikających z zatrudnienia kapelana w SOP za poszczególne lata wynoszą: 2019 r. – 69 632,12 zł; 2020 r. – 94 133,10 zł; 2021 r. – 105 808,37 zł; 2022 r. – 111 081,23 zł; 2023 r. – 130 248,50 zł. Wysokość uposażenia przypadającego na stanowisko kapelana w SOP wynosi obecnie 11 380,48 zł.

Zakres działalności kapelana w SOP skupia się na opiece duszpasterskiej nad funkcjonariuszami oraz pracownikami SOP i obejmuje m.in.:

• prowadzenie posługi duszpasterskiej w Katedrze Polowej Wojska Polskiego;
• udzielanie porad etycznych, moralnych i rodzinnych;
• udział w poligonie kapelanów, rekolekcjach kapelańskich, szkoleniach i kursach Kurii Polowej Wojska Polskiego;
• reprezentacja SOP w strukturach Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego.

Jednocześnie informuję, że SOP nie przekazywał w ciągu ostatnich pięciu lat środków finansowych na cele kultu religijnego.

W Państwowej Straży Pożarnej obecnie^[8] służbę pełni lub jest zatrudnionych 19 duchownych. Łączne koszty ponoszone przez PSP na uposażenia/ wynagrodzenia brutto^[9] wypłacane osobom duchownym oraz liczbę duchownych w latach 2020-2019 przedstawiono w poniższej tabeli.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Komendę Główną PSP, wysokość miesięcznego uposażenia^[10] brutto na stanowisku wynosi od 7 490 zł do 14 325 zł, natomiast wysokość miesięcznego wynagrodzenia^[11] brutto na stanowisku wynosi od 1 460 zł do 5 670 zł.

Zakres zadań i obowiązków osób duchownych pełniących służbę/zatrudnionych na stanowiskach cywilnych w jednostkach organizacyjnych PSP obejmuje m.in.:

• uczestnictwo w akcjach ratowniczo-gaśniczych wymagających wsparcia duchowego, również we współpracy z psychologiem;
• świadczenie posługi duszpasterskiej strażakom z jednostek PSP i ich rodzinom, celebrowanie uroczystości okolicznościowych, przygotowanie oprawy liturgicznej uroczystości strażackich, organizowanie spotkań;
• współpracę z władzami kościelnymi, kapelanem krajowym lub kapelanami wojewódzkimi;
• pomoc strażakom w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami wynikającymi ze służby, pomoc rodzinom strażaków w trudnych sytuacjach życiowych;
• udzielanie wsparcia duchownego i moralnego;
• współdziałanie z psychologiem w ramach systemu pomocy psychologicznej, interwencje kryzysowe;
• udział w odprawach służbowych.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Komendę Główną PSP jednostki organizacyjne PSP nie przekazywały środków finansowych na cele kultu religijnego. Natomiast w przesłanym stanowisku wykazano środki przeznaczone na organizację uroczystości i wydarzeń religijnych, które wyniosły: w 2022 r. – 3500 zł, w 2023 r. – 9440 zł, w 2024 r. – 1500 zł.

Z kolei w SP ZOZ MSWiA oraz PIM MSWiA obecnie^[12] jest zatrudnionych 31 duchownych. Koszty wynagrodzeń wypłacanych duchownym w powyższych jednostkach w latach 2019-2023 przedstawiono w poniższej tabeli:

Natomiast informacje dotyczące obowiązków i zadań wykonywanych przez osoby duchowne w SP ZOZ MSWiA oraz PiM MSWiA przedstawiono w załączniku nr 1 do niniejszej odpowiedzi.

Jednocześnie informuję, że środki finansowe na cele kultu religijnego zostały przekazane przez dwa SP ZOZ MSWiA: w 2021 r. w wysokości 7 217,90 zł oraz w 2023 r. w wysokości 2 399,99 zł i dotyczyły wyposażenia kaplic.

Ponadto należy wskazać, że minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych przyznaje dotacje z Funduszu Kościelnego m.in. na realizację zadań dotyczących konserwacji i remontów kościelnych obiektów sakralnych o wartości zabytkowej. Wykaz dotacji przyznanych w ramach Funduszu Kościelnego w latach 2019-2024, jest dostępny na stronie internetowej MSWiA pod adresem: https://www.gov.pl/web/mswia/fundusz-koscielny .

Jednocześnie informuję, że w MSWiA od 10 września 2024 r. prowadzona była, przez Najwyższą Izbę Kontroli, kontrola nt.: Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych oraz niektórych związanych z nimi podmiotów przez wybrane jednostki publiczne, której zakres przedmiotowy obejmował m.in. stan zatrudnienia, wynagrodzenia kapelanów oraz wydatki związane z ich posługą. Kontrola w powyższym zakresie została zakończona 8 listopada 2024 r.

Z poważaniem

z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Pani Poseł Izabeli Bodnar, Pani Poseł Elżbiety Burkiewicz, Pana Posła Rafała Kasprzyka, Pana Posła Adama Lubońskiego, Pani Poseł Mai Ewy Nowak, Pani Poseł Barbary Okuły, Pana Posła Norberta Pietrykowskiego, Pani Poseł Ewy Schädler, Pana Posła Piotra Pawła Stracha i Pana Posła Kamila Wnuka

^[2] Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.

^[3] Stan na 22 listopada 2024 r.

^[4] Obejmujące m.in. dodatkowe wynagrodzenie roczne, tzw. trzynastkę i pochodne od wynagrodzeń.

^[5] Według stanu na 24 października 2024 r.

^[6] Dane do 24 października 2024 r.

^[7] Dane do 24 października 2024 r.

^[8] Stan na 5 grudnia 2024 r.

^[9] Wyłącznie kwoty uposażenia/wynagrodzenia (bez nagrody rocznej, innych świadczeń i pochodnych).

^[10] Stan na 1 października 2024 r.

^[11] Stan na 30 września 2024 r.

^[12] Stan na 22 listopada 2024 r.

Załącznik:

Zakres zadań i obowiązków wykonywanych przez osoby duchowne w SP ZOZ MSWiA i PIM MSWiA

Załączniki

1. zał. nr 1.pdf