Zapytanie nr 1869

do ministra zdrowia

w sprawie wyznaczania dyżurów aptek w tzw. powiatach obwarzankowych

Zgłaszający: Maciej Konieczny

Data wpływu: 17-10-2024

Szanowna Pani Minister!

W imieniu mieszkańców powiatu gliwickiego zwracam się do Pani z pytaniami dotyczącymi dyżurów aptek finansowanych ze środków NFZ w powiatach tzw. obwarzankowych, tj. powiatach ziemskich, których siedziba zlokalizowana jest poza obszarem powiatu w sąsiadujących z nimi miastach na prawach powiatu.

Apteki ogólnodostępne to placówki ochrony zdrowia publicznego, realizujące lokalne potrzeby zdrowotne mieszkańców, bowiem art. 87 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne stanowi, że apteka ogólnodostępna przeznaczona jest do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 oraz zapewnia świadczenia ludności usług farmaceutycznych. Dodatkowo celem strategicznym Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 jest zwiększenie liczby lat przeżytych w zdrowiu oraz zmniejszenie społecznych nierówności w zdrowiu.

W przypadku miasta będącego siedzibą powiatu, liczącego więcej niż 40 tys. mieszkańców wyznaczenie płatnych dyżurów odbywać się ma na zasadach fakultatywności, w oparciu o decyzję powiatu na podstawie analizy potrzeb lokalnej ludności. Zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne wyznaczenie aptek dyżurujących dzielone jest na fakultatywne (siedziba powyżej 40.000 mieszkańców) i obligatoryjne (siedziba poniżej 40.000 mieszkańców), z wyłączeniem powiatu mającego swoją siedzibę w sąsiadującym mieście na prawach powiatu.

1. Kiedy stosowny organ uznaje, że gwarancje zaspokojenia potrzeb zdrowotnych mieszkańców i mieszkanek są spełnione, o których mowa w art. 94 ust. 3 Prawo farmaceutyczne?

2. Czy dostęp do ww. analiz potrzeb lokalnej ludności jest zgodny z zasadą jawności i przejrzystości?

3. W myśl „paremii Lege non distinguente nec nostrum est distinguere“ – tam gdzie ustawa nie rozróżnia, nie naszą rzeczą jest wprowadzać rozróżnienie, czy można przyjąć, że pojęcie „brak obowiązku“ jest tożsame z „wyklucza/zabrania“ wyznaczenia dyżurów aptecznych w powiatach mających swoją siedzibę w sąsiadujących z nimi miastach na prawach powiatu, mając na uwadze, że powiat tzw. obwarzankowy jest szczególnym przypadkiem powiatu ziemskiego.

4. W szczególności czy należy przez to rozumieć, że w przypadku powiatu ziemskiego gliwickiego z siedzibą w Gliwicach (miasto na prawach powiatu) istnieje możliwość organizacji płatnego dyżuru aptecznego w miejscowości zlokalizowanej na terenie powiatu (Knurów, Pyskowice lub Toszek)?

5. Czy powiat popełnia błąd interpretując zapisaną w ustawie fakultatywność w powiecie tzw. obwarzankowym jako zakaz? Jeżeli tak, czy można zmusić zmusić powiat do 1. przeprowadzenia analizy zaspokajania potrzeb, o której mowa w art. 94 ust. 9 pkt 3 Prawa farmaceutycznego i jaka instytucja ma taką możliwość?

6. Czy w przypadku nieprzeprowadzenia przez powiat analizy zaspokajania potrzeb istnieje jakikolwiek alternatywny tryb jej przeprowadzenia oraz możliwość złożenia wniosku do NFZ w sprawie sfinansowania dyżurów aptecznych?