Odpowiedź na zapytanie nr 2069

w sprawie dofinansowania zakupu aut dla ochotniczych straży pożarnych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 28-01-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 2069 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie dofinansowania zakupu aut dla ochotniczych straży pożarnych, uprzejmie informuję, że w Ustawie budżetowej na rok 2025 z dnia 9 stycznia 2025 r.^[1], w części 42 - Sprawy wewnętrzne, dział 754 - Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa ujęto następujące środki finansowe dla ochotniczych straży pożarnych:

• rozdział 75412 - ochotnicze straże pożarne (OSP), zaplanowano wydatki w wysokości 39 000 000 zł (w tym: wydatki majątkowe – 18 000 000 zł, wydatki bieżące – 21 000 000zł) na realizację zadania publicznego pn.: „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”;
• rozdział 75409 - jednostki ochrony przeciwpożarowej włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, zaplanowano wydatki w wysokości 73 000 000 zł (w tym wydatki majątkowe: 46 805 000 zł, wydatki bieżące: 26 195 000 zł) na realizację zadania publicznego pn.: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego”.

Ponadto, w ustawie budżetowej na rok 2025 r., w części 83 – Rezerwy celowe, dział 758 – Różne rozliczenia, rozdział 75818 – Rezerwy ogólne i celowe, ujęto dodatkową kwotę w wysokości 35 500 000 zł, której część – w wyniku poprawki zgłoszonej przez Senat RP – w wysokości 17 555 000 zł zostanie przeznaczona na potrzeby OSP.

Proces zakupu pojazdów dla OSP, podobnie jak w latach ubiegłych, będzie koordynowany przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz finansowany w ramach montażu z następujących źródeł:

• ze środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych^[2];
• ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej^[3];
• ze środków pochodzących z wpływów uzyskanych ze składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia, o których mowa w art. 38 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej^[4];
• ze środków finansowych gminy, środków własnych OSP lub innych darczyńców.

W tym miejscu pragnę poinformować, że ogółem w 2024 r. zakupiono 682 samochody pożarnicze dla OSP, natomiast w 2023 r. – 677 samochodów.

W 2025 r., jak wskazano powyżej, będzie możliwe dofinansowanie zakupu pojazdów ze środków NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W ramach zawartego Porozumienia, istnieje możliwość dofinansowania przedsięwzięć w wysokości do 50% kosztów kwalifikowanych, w kwocie nie mniejszej niż 100 tys. zł dla danego zadania, przy założeniu wartości całkowitej danego zadania - minimum 200 tys. zł. Przedmiotowe Porozumienie zostało zawarte na lata 2021-2025, z możliwością przedłużenia na kolejne lata.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie nie jest znana dokładna kwota środków finansowych, którą w 2025 r. resort klimatu i środowiska przeznaczy w ramach Porozumienia dla organizacji pozarządowych, w tym dla jednostek OSP, na zakup specjalistycznego sprzętu niezbędnego do zapobiegania przewidywanym skutkom zdarzeń naturalnych, skutecznego prowadzenia akcji ratowniczych usuwania skutków zdarzeń naturalnych i poważnych awarii.

Stosownie bowiem do treści Porozumienia, NFOŚiGW do 31 stycznia informuje o limicie środków na dany rok, przeznaczonych dla organizacji pozarządowych, w tym organizacji uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego i wodnego, a także OSP. Natomiast, po 15 marca, po uzgodnieniu listy wszystkich organizacji pozarządowych wskazanych do dofinansowania (w tym OSP), możliwe będzie określenie wysokości środków finansowych przeznaczonych dla jednostek OSP.

Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w celu efektywnego przydzielania środków na zakup w 2025 r. samochodów pożarniczych dla OSP proces doposażenia w specjalistyczne pojazdy pożarnicze będzie opierał się na wielokryterialnej analizie decyzyjnej uwzględniającej następujące kryteria:

• stopień zagrożenia gminy – ocena ryzyka pożarowego w danej gminie;
• średni udział w działaniach ratowniczych – aktywność operacyjna jednostki w ostatnich trzech latach;
• liczba strażaków uprawnionych do udziału w akcjach – liczba strażaków posiadających odpowiednie kwalifikacje;
• liczba kierowców – liczba ratowników posiadających uprawnienia do prowadzenia pojazdów pożarniczych;
• wiek posiadanych pojazdów – średni wiek obecnie używanych pojazdów;
• możliwości garażowania – dostępność odpowiednich garaży dla pojazdów;
• liczba pojazdów kupowanych w gminie przez ostatnie 5 lat – historia zakupów pojazdów pożarniczych w gminie;
• stopień dofinansowania zakupu wozu przez gminę – wkład finansowy gminy w zakup pojazdu;
• współczynnik operacyjny – priorytet operacyjny nadany przez komendantów wojewódzkich PSP;
• wskaźnika dochodów podatkowych gminy (wskaźnik G) – dochody podatkowe gminy w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Jednostki OSP będą mogły składać wnioski o dofinansowanie (dotację) z budżetu państwa, po uzgodnieniu wysokości dostępnych środków, w tym otrzymanych w ramach Porozumienia. Termin składania ww. wniosków w 2025 r. będzie wskazany przez właściwą miejscowo, ze względu na teren działania danej jednostki OSP, komendę powiatową (miejską) PSP.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 63.

^[2] Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 233, z późn. zm.) jednostka OSP zainteresowana otrzymaniem dotacji powinna złożyć wniosek do Komendanta Głównego PSP za pośrednictwem właściwego terytorialnie komendanta powiatowego (miejskiego) PSP.

^[3] Na podstawie Porozumienia zawartego pomiędzy Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Klimatu i Środowiska 23 lutego 2021 r. w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska (dalej: Porozumienie).

^[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 275, z późn. zm.