do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zawieszalności świadczeń w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 14-01-2025
Biłgoraj, 14 stycznia 2025 r.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się wyborca, u którego w 2007 r. stwierdzono tętniaka aorty i rozwarstwienie aorty na odcinku brzusznym. Od 2008 r. decyzją lekarza orzecznika KRUS w Biłgoraju skierowany został na rentę chorobową jako osoba niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym. Po uzyskaniu wieku emerytalnego 65 lat przekierowany został przez KRUS na rentę stałą, gdzie pobierał całe świadczenie rentowe. W grudniu 2023 r. małżonka uzyskała wiek emerytalny i decyzją KRUS została emerytką. Według ustawodawcy nie była zobowiązana do zbywania nieruchomości rolnych, ponieważ w świetle prawa nie koliduje to z nabyciem prawa do emerytury.
W styczniu 2024 r. zaistniał problem, zainteresowany otrzymał decyzję z KRUS, że w związku z przejściem żony na emeryturę renciście po 16 latach zawiesza się wypłatę części uzupełniającej renty chorobowej w wysokości 1315,23 zł do wypłaty. Powodem takiej sytuacji było nabycie prawa emerytalnego przez żonę.
Wiąże się to z tym, że zainteresowany co miesiąc otrzymuje jedynie kwotę 376 zł. W wieku 67 lat po 16 latach przebywania na rencie chorobowej KRUS zażądał zaprzestania działalności rolniczej. Działalność została zakończona z chwilą przejścia na rentę chorobową.
Wypłata części uzupełniającej w całości nastąpi z chwilą wydzierżawienia działki i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Działalność ta zakończona została z chwilą przejścia na rentę. Stan zdrowia nie pozwala na jakąkolwiek pracę, gdyż w wyniku wysiłku może nastąpić pęknięcie rozwarstwionej aorty i natychmiastowa śmierć. Nie ma możliwości wydzierżawienia działki, gdyż może zrobić to właściciel, a właścicielem jest żona emerytka, która może ją obecnie dalej uprawiać. Działkę żona przejęła w formie darowizny od rodziców. Absurdem również jest to, że zainteresowany jest zmuszony do wydzierżawienia całości 1,20 ha działki wraz z domem. Kwota, którą otrzymuje co miesiąc 376 zł, nie zaspokaja potrzeb takich jak: zakup lekarstw, wizyty u lekarza, badania, nie mówiąc już o innych potrzebach życiowych.
7 stycznia zwróciłam się z zapytaniem do KRUS Placówka Terenowa w Biłgoraju o wyjaśnienie sprawy. Poniżej zamieszczam otrzymaną informację w sprawie zainteresowanego.
Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2024 roku poz.990) wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej świadczenia i obejmuje całość lub określony ułamek tej części. Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Uznaje się, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:
1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat, a w przypadku renty okresowej – na okres wskazany w decyzji prezesa kasy o przyznaniu tej renty, której zawarcie potwierdził wójt, właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu dzierżawy, osobie niebędącej:
a) małżonkiem rencisty,
b) osobą pozostającą z rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,
c) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b,
2) gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych,
3) gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu praw renty rolniczej z ubezpieczenia,
4) własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego współmałżonka.
W przypadku gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu. W omawianym przypadku rencista pobierał pełne świadczenie, gdyż jego żona podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy. Z chwilą nabycia prawa do emerytury została wyłączona z ubezpieczenia, a rencista stracił prawo do pobierania pełnego świadczenia. Ani rencista, ani jego małżonka nie udowodnili, że nie uprawiają pola, np. poprzez jego odłogowanie czy wydzierżawienie. Przepis art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników o zawieszaniu wypłaty części świadczenia dotyczy wyłącznie rencistów i nie ma zastosowania do emerytów. Prowadzi to do sytuacji, że jeden z małżonków (emeryt) pobiera pełne świadczenie, a drugi rencista ma część tego świadczenia zawieszoną.
Dodatkowo podnieść należy, że wysokość części uzupełniającej świadczenia uzależniona jest od okresu ubezpieczenia społecznego rolników i wysokości emerytury podstawowej (po 1 % za każdy rok). Jest ona co roku waloryzowana wraz ze wzrostem emerytury podstawowej.
Zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy planowane są prace legislacyjne mające na celu zrównanie sytuacji emerytów i rencistów w zakresie zawieszalności świadczeń w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego, szczególnie dla małżonków, z których jedno pobiera emeryturę, a drugie rentę rolniczą?
2. Czy przewidywane są zmiany ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zmierzające do doprecyzowania art. 28 w zakresie pojęcia zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej?
3. Czy planowane są zmiany przepisów w zakresie zasad naliczania części składkowej świadczeń emerytalno-rentowych rolniczych zmierzające do podwyższenia części składkowej?
Z poważaniem
Małgorzata Gromadzka