do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie problemów rolników indywidualnych z uzyskaniem dzierżawy gruntów rolnych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 15-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęła prośba o interwencję w związku z dzierżawą przez duże spółki kapitałowe gruntów rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nieprawidłowego utrzymania przynależnych do tych gruntów budynków gospodarczych oraz problemami rolników indywidualnych z uzyskaniem dzierżawy gruntów rolnych.
Według przekazanych mi informacji rolnicy prowadzący rodzinne gospodarstwa rolne, posiadający kilkunastu lub kilkudziesięciu hektarowe pola mają poważny problem z rozwojem swojej działalności rolniczej. Istotą problemu jest aktualny tryb pozyskiwania gruntów rolnych do produkcji, mianowicie w związku z regulacją prawną wyłączającą de facto nabywanie ziemi rolnej na własność i preferowaniem zależnej formy posiadania – dzierżawy, nasiliło się zjawisko oferowania przez rolników wielkoobszarowych oraz spółki kapitałowe prowadzące przedsiębiorstwa rolne wielkoobszarowe warunków cenowych niemożliwych do zaoferowania przez rolnika prowadzącego rodzinne gospodarstwo rolne i w konsekwencji wygrywania wszystkich przetargów na dzierżawę gruntów rolnych. Proponowane ceny często prowadzą do nieopłacalności produkcji, jednak celem gospodarstw wielkoobszarowych jest wyeliminowanie rolników rodzinnych z produkcji rolnej i stworzenie swoistego monopolu rolniczego.
Należy zauważyć, iż wielkoobszarowe przedsiębiorstwa rolne najczęściej prowadzą gospodarkę rolną poprzez tworzenie upraw o charakterze monokulturowym co nie tylko ujemnie wpływa na środowisko naturalne lecz prowadzi do pewnego rodzaju stagnacji produkcyjnej. Rolnicy prowadzący rodzinne gospodarstwa rolne, mający świadomość niekonkurencyjności z wielkimi producentami rolnymi częściej decydują się na uprawy o charakterze w pewnym sensie innowacyjnym, szukając niszy ekonomicznej. To rolnicy prowadzący małe, rodzinne gospodarstwa rolne częściej decydują się na uprawę roślin rzadziej spotykanych lub wprowadzają nowe rozwiązania w zakresie wykorzystania zebranych plonów. Dlatego też uzasadnione jest twierdzenie, że proceder blokowania dzierżawy przez wielkoobszarowych producentów rolnych zmierza do zatrzymania innowacyjnych zmian gospodarki rolnej w Polsce.
Wobec posiadanej przez mnie informacji, że działająca na terenie Polski spółka Top Farms i spółki od niej zależne, np. Top Farms Wielkopolska posiada we władaniu bardzo duże obszary gruntów rolnych będących częścią Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa pragnę zapytać:
1. Kiedy skończyły się zawarte przez spółkę Top Farms oraz spółki od niej zależne, np. Top Farms Wielkopolska umowy dzierżawy gruntów rolnych?
2. Czy spółka Top Farms i spółki od niej zależne posiadała obowiązek utrzymania w należytym stanie budynków gospodarczych, często mających status chronionych prawem zabytków i jak z tego obowiązku się wywiązała? Czy w związku z tym obowiązkiem obniżony był czynsz dzierżawny?
3. Czy dokonano protokolarnego odbioru budynków gospodarczych będących w dzierżawie spółki Top Farms i spółek od niej zależnych, w szczególności spółki Top Farms Wielkopolska, określających ich dobrostan i zgodność z warunkami zapisanymi w umowach dzierżaw?
4. Jak będą rozdysponowane grunty rolne wraz z przynależnymi budynkami gospodarczymi, które objęte były wygasłymi umowami dzierżawy pomiędzy KOWR (wcześniej ANR) a spółką Top Farms i spółkami od niej zależnymi? Czy zostaną one oddane do dyspozycji rolnych spółek strategicznych KOWR czy wystawione na przetarg dla rolników indywidualnych?
5. Jakie są plany KOWR wobec gospodarstwa Gołębin Stary gdzie prowadzona jest hodowla bydła mlecznego?
6. W ilu gospodarstwach rolnych dzierżawionych przez spółkę Top Farms i spółki od niej zależne zaniechano prowadzenia hodowli zwierząt co doprowadziło do dewastacji budynków inwentarskich, utraty pracy przez pracowników i przeznaczenia na rzeź zwierząt hodowlanych, przede wszystkim bydła mlecznego?
7. Czy wiadomym jest Panu Ministrowi o silnym oddziaływaniu lobbystów, w tym polskich parlamentarzystów i lokalnych działaczy partyjnych na decyzyjność w zakresie dalszej dzierżawy gruntów rolnych wcześniej objętych umowami między ANR (KOWR) a spółką Top Farms i spółkami od niej zależnymi?