do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie możliwości kreowania nowej zabudowy w sposób harmonijny w zabytkowym układzie urbanistycznym miasta Świeradów-Zdrój, wpisanym do rejestru zabytków dnia 2 lutego 1980 r. pod numerem 336/612/J
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 13-02-2025
Szanowna Pani Minister!
W ostatnich latach miejscowość turystyczno-uzdrowiskowa Świeradów-Zdrój przeżywa deweloperski boom budowlany. Zwróciło się do mnie Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Gór Izerskich „Flins”, które przygląda się działaniom dolnośląskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków - delegatura w Jeleniej Górze w procesie wydawania decyzji konserwatorskich na tworzenie nowej zabudowy i interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wielu przypadkach widać dobrą rękę konserwatora, który poprowadził inwestora we właściwym kierunku, jednak pewne decyzje wydają się kontrowersyjne i niekonsekwentne. Na pytanie, dlaczego urzędnik jeleniogórskiej delegatury dopuszcza dany projekt, niekoniecznie licujący z wartościowym krajobrazem kulturowym miejscowości, przedstawiciele i przedstawicielki Stowarzyszenia „Flins” słyszą: „taki jest plan przestrzenny dla tego miejsca lub takie jest orzecznictwo Ministerstwa Kultury”. Przedstawiciele i przedstawicielki stowarzyszenia zdają sobie sprawę z niefortunnych, zawyżonych parametrów zabudowy MPZP Świeradowa, jednak widzą pewną niekonsekwencję w ważeniu zapisów planu a ochroną zabytkowego układu urbanistycznego miejscowości.
Biorąc pod uwagę, że to właśnie „orzecznictwo ministerstwa” wg urzędników DWKZ jest wytyczną do tego, ile mogą wymagać od inwestora, by lepiej chronić zabytkowy układ przestrzenny Świeradowa w danych sytuacjach, proszę o udzielnie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w strefie „A” ochrony konserwatorskiej, w świetle poniższych zapisów MPZP, w celu ochrony zabytkowego układu urbanistycznego, konserwator powinien zgodnie z prawem wymagać od inwestora obniżenia konkretnych parametrów zabudowy z MPZP (wysokość, intensywność), jeśli inwestycja wpłynęłaby niekorzystnie na krajobraz kulturowy chronionego obszaru?
Zapis z MPZP dotyczący nowej zabudowy w strefie „A”: nawiązanie nowej zabudowy z historyczną kompozycją przestrzenno-architektoniczną w zakresie lokalizacji, rozplanowania, skali, ukształtowania bryły, w tym kształtu i wysokości dachu, formy architektonicznej, opracowania elewacji, kolorystyki, gabarytów i linii zabudowy, a w szczególności technologii i systemów budowania (konstrukcja murowa, ryglowa lub oszalowana deskami w pionie lub skośnie, łupkiem, występowanie konstrukcji mieszanych przysłupowo-ryglowo-wieńcowo-murowanych), stosowania materiałów naturalnych, tj. drewna, kamienia, tynków naturalnych (dopuszcza się sztuczny łupek), dopuszcza się wykonanie ganków, galerii, wykuszy oraz dopuszcza się wykonanie oranżerii na terenie 3UR.
2. Czy w strefie „B” ochrony konserwatorskiej, w celu ochrony zabytkowego układu urbanistycznego, konserwator powinien zgodnie z prawem wymagać od inwestora obniżenia parametrów zabudowy z MPZP (wysokość, intensywność), jeśli inwestycja zgodna z podanymi parametrami wpłynęłaby niekorzystnie na krajobraz kulturowy chronionego obszaru?
Zapis z MPZP dotyczący nowej zabudowy w strefie „B”: nawiązanie nowej zabudowy z historyczną kompozycją przestrzenno-architektoniczną w zakresie lokalizacji, rozplanowania, skali, ukształtowania bryły, w tym kształtu i wysokości dachu, formy, architektonicznej, opracowania elewacji, kolorystyki, gabarytów i linii zabudowy, a w szczególności, technologii i systemów budowania (konstrukcja murowa, ryglowa lub oszalowana deskami w pionie lub skośnie, łupkiem, występowanie konstrukcji mieszanych przysłupowo-ryglowo-wieńcowo-murowanych), stosowania materiałów naturalnych, tj. drewna, kamienia, tynków.
3. Czy poza strefami ochrony konserwatorskiej, ale wciąż w granicach chronionego zabytkowego układu urbanistycznego, na obszarze, dla którego w MPZP istniej poniższy zapis, konserwator powinien zgodnie z prawem wymagać od inwestora obniżenia konkretnych parametrów zabudowy z MPZP (wysokość, intensywność), jeśli inwestycja wpłynęłaby niekorzystnie na krajobraz kulturowy chronionego obszaru?
Zapis: nakaz dostosowania formy architektonicznej (gabarytów, geometrii dachu) do budynków historycznych.
4. Czy poza strefami ochrony konserwatorskiej pomimo braku w MPZP zapisów nakazujących dostosowanie parametrów nowej zabudowy do historycznej, ale wciąż w granicach chronionego zabytkowego układu urbanistycznego, konserwator powinien zgodnie z prawem wymagać od inwestora obniżenia konkretnych parametrów zabudowy z MPZP (wysokość, intensywność), jeśli inwestycja wpłynęłaby niekorzystnie na krajobraz kulturowy chronionego obszaru, który obiektywnie można uznać za cenny?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Tracz