do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie nadania staremu opactwu cystersów w Rudach statusu pomnika historii
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowna Pani Minister,
opactwo cystersów w Rudach, położone w powiecie raciborskim województwa śląskiego, to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych i cywilnych naszego regionu, którego historia sięga już XIII wieku. Zostało ono założone około 1258 roku przez cystersów sprowadzonych z Jędrzejowa, a fundatorem obiektu był książę opolski Władysław. Przez wieki opactwo rozwijało się, stając się centrum życia religijnego, gospodarczego oraz edukacyjnego. W okresie świetności cystersi nie tylko upowszechniali kulturę, ale również kształtowali krajobraz oraz warunki życia na Śląsku, zakładając nowe wsie, prowadząc piwowarstwo, bartnictwo i inne przedsięwzięcia gospodarcze.
Obiekt, który współcześnie funkcjonuje jako Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy, łączy w sobie Sanktuarium Matki Boskiej Pokornej oraz Ośrodek Formacyjno-Edukacyjny Diecezji Gliwickiej. Jego architektura to fascynujące połączenie stylów romańsko-gotyckich, barokowych oraz neogotyckich, świadczące o wielowiekowej adaptacji i przemianach. Zespół ten, wpisany w rejestr zabytków, znajduje się na Szlaku Cysterskim i stanowi nie tylko świadectwo duchowej tradycji, ale również symbol dziedzictwa kulturowego, edukacyjnego i gospodarczego Śląska.
Uznanie pałacu w Rudach za pomnik historii miałoby fundamentalne znaczenie dla dalszej ochrony i promocji tego unikatowego zabytku. Status pomnika historii gwarantowałby nie tylko podwyższoną ochronę prawną, ale również umożliwiłby pozyskanie dodatkowych środków finansowych na konserwację, badania naukowe oraz promocję tego miejsca, co w konsekwencji przyczyniłoby się do wzrostu zainteresowania turystycznego oraz edukacyjnego.
W związku z powyższym zwracam się z niniejszym zapytaniem o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Na jakim etapie procedowania znajduje się wniosek o utwierdzenie statusu pomnika historii dla pałacu w Rudach, stanowiącego integralną część Pocysterskiego Zespołu Klasztorno-Pałacowego?
2. Czy złożono już formalny wniosek o uznanie tego obiektu za pomnik historii, a jeśli tak – jakie są przewidywane terminy rozpatrzenia i przekazania decyzji prezydentowi RP?
3. Jakie działania i inwestycje planuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w celu ochrony, konserwacji oraz promocji pałacu w Rudach i przyległych zabytków zespołu klasztorno-pałacowego?
4. Czy przewidziane są dodatkowe środki finansowe lub programy wsparcia, które mogłyby wesprzeć realizację przedsięwzięć konserwatorskich oraz edukacyjnych związanych z tym obiektem?
5. Jakie są perspektywy współpracy między ministerstwem, diecezją gliwicką oraz lokalnymi władzami w zakresie promocji i ochrony dziedzictwa kulturowego opactwa cysterskiego w Rudach?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP