do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie obrotu dziełami sztuki
Zgłaszający: Marek Biernacki
Data wpływu: 26-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zapewne miała Pani Minister okazję zapoznać się artykułem „Biurokratyczna kurtyna“ autorstwa Aleksandra Świeszewskiego, zamieszczonym w 7 numerze tygodnika „Polityka“. Zawarte w nim tezy dotyczące istotnych luk w obrocie dziełami sztuki uznanymi za zabytki wydają się być stosunkowo dobrze uzasadnione i mogą budzić pewne wątpliwości co do skuteczności działań państwa i jego instytucji w tym zakresie.
Jasne jest, że działania związane z obrotem dziełami sztuki muszą podlegać nadzorowi. W kraju, który o ostatnim stuleciu padł ofiarą masowych rabunków przedmiotów stanowiących nasze dziedzictwo kulturowe, nie ma alternatywy dla takiego rozwiązania.
Moje osobiste doświadczenia na rynku sztuki ograniczają się – jak Pani doskonale wiadomo – do zagadnień będących w gestii resortu spraw wewnętrznych, sprawiedliwości oraz służb specjalnych. W skrócie – miałem przez wiele lat do czynienia z zagadnieniami związanymi z szeroko rozumianą przestępczością w sferze dóbr kultury.
Jednak po zapoznaniu się z wieloma opiniami na temat obrotu działami sztuki, mam szereg wątpliwości dotyczących regulacji w tym zakresie. Podkreślam, że nie dotyczą one zabytków pochodzących z czasów sprzed II wojny światowej. Tu wobec ogromu poniesionych przez Polskę strat wszelkie ograniczenia mają swe uzasadnienie. Jednak mamy do czynienia także z dziełami sztuki powstałymi w okresie grubo ponad półwiecza po wojnie. I tu widzę potrzebę korekty istniejących regulacji.
W związku z tym pozwalam sobie skierować pod Pani adresem następujące pytania:
1. Czy byłoby wskazane powołanie doraźnego zespołu złożonego z pracowników resortu kultury oraz przedstawicieli środowisk uczestniczących w obrocie dziełami sztuki, który mógłby przedstawić obiektywny raport na temat obrotu dziełami sztuki?
2. Czy widzi Pani możliwość dokonania analizy przepisów prawa pod kątem zminimalizowania ograniczeń dotyczących obrotu dziełami sztuki, zwłaszcza pod kątem podwyższenia progów finansowych skutkujących koniecznością ubiegania się o zezwolenia na ich wywóz za granicę?
3. Czy jest możliwa implementacja wprost przepisów UE regulujących te zagadnienia, tak by nasi artyści mieli co najmniej równe szanse w konkurencji na rynkach europejskich i światowych?
Z poważaniem
Marek Biernacki
Poseł na Sejm RP