w sprawie podstawy programowej przedmiotu edukacja obywatelska
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 24-03-2025
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie informuję, że nowy przedmiot – edukacja obywatelska – będzie realizowany od 1 września 2025 roku w liceum ogólnokształcącym i technikum oraz branżowej szkole I stopnia.
Odnosząc się natomiast do przesłanych przez Pań Posłanek pytań, uprzejmie informuję, że nauczyciel w realizacji programu nauczania ma prawo do swobody stosowania takich metod nauczania i wychowania, jakie uważa za najwłaściwsze spośród uznanych przez współczesne nauki pedagogiczne[1]. W związku z tym, to nauczyciel będzie podejmował decyzję o realizowanym programie nauczania oraz zawartych tam treściach, w tym m.in. o wiarygodnych i rzetelnych źródłach informacji, współczesnych zagrożeniach dla demokracji, zjawisku populizmu. Pragnę jednocześnie dodać, że przedmiot ma charakter perswazyjny w zakresie określonym w Konstytucji RP oraz nieperswazyjny w pozostałych obszarach. Strażnikiem neutralności realizowanych tematów jest nauczyciel.
Głównym celem przedmiotu edukacja obywatelska jest przygotowanie uczniów do świadomego i odpowiedzialnego zaangażowania obywatelskiego w społeczeństwie demokratycznym. Jednym z zadań przedmiotu jest motywowanie do interesowania się sprawami publicznymi, a tym jest samorząd lokalny oraz jego budżet. Nauczyciele podczas nauczania przedmiotu edukacja obywatelska będą mogli korzystać m.in. z materiałów zamieszczonych na prowadzonej przez MEN Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej: https://zpe.gov.pl/b/skad-wziac-pieniadze-budzet-jednostki-samorzadu-terytorialnego/P1C0002cq .
Część treści zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji obywatelskiej celowo jest fakultatywna. W trakcie prac eksperci dążyli do tego, aby jej zrealizowanie było wykonalne.
Odnosząc się natomiast do działań obywatelskich, specjalnie zostały one zróżnicowane, aby odzwierciedlić różną motywację i zaangażowanie uczniów.
Każdy nauczyciel, który będzie uczył nowego przedmiotu, może już teraz zapoznać się z komentarzem metodycznym do podstawy programowej nowego przedmiotu, opracowanym przez zespół ekspertów i dostępnym na ww. Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Znajdzie w nim m.in. rekomendowaną literaturę i źródła pomocne w nauczaniu tego przedmiotu.
Pragnę dodać, że Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie planuje działania związane z organizacją szkoleń dla nauczycieli konsultantów, doradców metodycznych, dyrektorów szkół oraz nauczycieli uczących edukacji obywatelskiej. Ich szczegółowy harmonogram został przedstawiony Paniom Posłankom w odpowiedzi na interpelację nr 8516.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] art. 12 Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późń. zm)