w sprawie zagrożeń związanych z porwaniami nieletnich
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 09-05-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie numer 2313 Pana Posła Marka Biernackiego w sprawie zagrożeń związanych z porwaniami nieletnich, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Policja dysponuje wieloma środkami, metodami oraz narzędziami, które służą do jak najszybszego odnalezienia zaginionej osoby. Zadania Policji z obszaru poszukiwania osób zaginionych wynikają z ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[1], a także zarządzenia nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich[2]. W przedmiotowym zarządzeniu określono procedury, według których jednostki organizacyjne Policji prowadzą poszukiwania osób zaginionych, w tym zaginionych osób małoletnich. Należy jednakże wskazać, że zgodnie z powyższą regulacją, w sytuacji, w której z treści uzyskanych informacji o zaginięciu osoby wynika, że mogła zostać uprowadzona lub pozbawiona wolności w celu wymuszenia okupu, odstępuje się od przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby, a dalsze czynności wykonuje właściwa komórka służby śledczej na podstawie odrębnych przepisów.
O wysokiej skuteczności działań policyjnych związanych z poszukiwaniem osób zaginionych świadczą statystyki w obszarze zaginięć, z których wynika, że każdego roku odnajdywane są niemal wszystkie osoby, które w chwili zaginięcia nie ukończyły 18. roku życia.
Jednocześnie należy dodać, że najlepszą formą zapobiegania sytuacjom związanym z zaginięciem osoby małoletniej jest wczesna profilaktyka edukacyjna, czyli uświadomienie dziecku czy nastolatkowi zagrożeń np. dotyczących ryzyka związanego z nawiązywaniem relacji w sieci czy kontaktem z nieznajomymi oraz kształtowanie tzw. bezpiecznych zachowań u dzieci już od wczesnego dzieciństwa. Policja, do zadań której należy inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, podejmuje również różnego rodzaju działania profilaktyczne i informacyjne w obszarze zaginięć osób małoletnich. Do działań w tym zakresie można zaliczyć takie formy aktywności, jak: spotkania informacyjne i edukacyjne w szkołach, programy i akcje profilaktyczne, kampanie informacyjne, pikniki profilaktyczne, stanowiska informacyjne, warsztaty tematyczne, prelekcje, konkursy wiedzy, plastyczne i sportowe, przedstawienia teatralne, filmy edukacyjne itp. W ramach wskazanego obszaru zagadnień, w 2024 r. policjanci zrealizowali 1 005 działań profilaktycznych.
Niezależnie od powyższego pragnę wskazać, że w ramach nadzoru sprawowanego nad służbami, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) monitoruje realizację przez Policję zadania związanego z poszukiwaniem osób zaginionych. Policja corocznie przekazuje informację związaną z realizacją poszukiwań osób zaginionych, która jest poddawana analizie i ocenie.
Ponadto, dostrzegając zagrożenie bezpieczeństwa, jakim są zaginięcia dzieci, minister spraw wewnętrznych i administracji od 2011 r. zleca organizacjom pożytku publicznego realizację zadania publicznego pn. „Prowadzenie telefonu interwencyjnego w sprawie poszukiwania osób zaginionych, przede wszystkim dzieci“. Jego realizacja przyczynia się do wsparcia Policji w zakresie poszukiwań osób zaginionych, w szczególności jak najszybszego odnalezienia zaginionego dziecka lub seniora. W sytuacji zagrożenia wynikającego z faktu zaginięcia osób, w tym przede wszystkim dzieci, ogromne znaczenie ma bowiem jakość i szybkość przekazywania informacji oraz sprawne zorganizowanie i przeprowadzenie działań poszukiwawczych. W 2023 r., 2024 r., a także w roku bieżącym, realizacja wskazanego powyżej zadania publicznego została powierzona Fundacji ITAKA. Wszechstronne wsparcie pracowników tej organizacji udzielane zaginionym i ich rodzinom, jak też podejmowane przez Fundację akcje profilaktyczne i kampanie społeczne, stanowiły i stanowią istotne uzupełnienie działań policyjnych prowadzonych w tym obszarze.
Należy również nadmienić, że 12 czerwca 2025 r. w MSWiA odbędzie się pod patronatem ministra spraw wewnętrznych i administracji międzynarodowa konferencja na temat zaginięć i poszukiwań osób poniżej 18. roku życia. Konferencja będzie skierowana do osób zajmujących się profesjonalnie poszukiwaniem osób zaginionych oraz przedstawicieli instytucji, takich jak: Policja, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Okręgowe Rady Adwokackie, Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych, prokuratorzy, pracownicy Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych oraz ośrodków pomocy społecznej. Zaproszeni zostaną także goście zagraniczni, w tym z sieci Police Expert Network on Missing Persons, łączącej policjantów z całej Europy, ekspertów w temacie zaginięć.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.
[2] Dz. Urz. KGP poz. 77, z późn. zm.