w sprawie możliwości uzyskania wizy dla specjalisty z Chin w celu dokończenia prac przy linii produkcyjnej w zakładzie produkcyjnym Convex Glass
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 14-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 2360 pani poseł Małgorzaty Gromadzkiej w sprawie możliwości uzyskania wizy dla specjalisty z Chin w celu dokończenia prac przy linii produkcyjnej w zakładzie produkcyjnym Convex Glass uprzejmie informuję, co następuje.
Na wstępie, odnosząc się do przedmiotu wystąpienia, należy zauważyć, że w 2024 r. we wszystkich polskich urzędach konsularnych zarejestrowane zostały 476.652 wnioski o udzielenie wizy, z czego 250.669 wniosków zostało złożonych w celu wykonywania pracy na terytorium RP (liczba ta obejmuje wszystkie kategorie wiz do pracy). Konsulowie podjęli ogółem 198.554 decyzje o udzieleniu wiz pracowniczych oraz 52.080 decyzji o odmowie wydania wiz celem wykonywania pracy. Stosunkowo wysoki odsetek odmów wizowych w kategorii wiz pracowniczych wynika z ogólnej tendencji niewypełniania przez wnioskodawców wymogu uzasadnienia celu i warunków przyjazdu do Polski. W ocenie polskich konsulów wielu cudzoziemców legitymujących się zezwoleniem na pracę w Polsce nie spełnia bowiem kryteriów niezbędnych dla uzyskania polskiej wizy, zatem nie jest w stanie zaspokoić potrzeb polskiego rynku pracy i polskich przedsiębiorców. W pierwszej kolejności należy wskazać, że aktualnie nie ma podstaw do utworzenia specjalnych ścieżek priorytetowej obsługi niektórych przedsiębiorców lub przedstawicieli konkretnych zawodów z uwagi na fakt, że przepisy nie pozwalają na takie ukształtowanie praktyki w zakresie przyjmowania wniosków wizowych na rzecz konkretnych przedsiębiorstw lub konkretnych grup zawodowych. Jak wiadomo, na przestrzeni ostatnich lat w obszarze spraw wizowych realizowanych przez urzędy konsularne obserwowano niewłaściwą praktykę, w tym tworzenie ścieżek priorytetowych dla niektórych przedsiębiorców w zakresie rozpatrywania wniosków wizowych, które były formułowane z pominięciem przepisów prawa, co w konsekwencji doprowadziło do zjawisk identyfikowanych przez opinię publiczną jako „afera wizowa“. Dało to asumpt do szeroko zakrojonych czynności kontrolnych Najwyższej Izby Kontroli w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i wybranych urzędach konsularnych, a także do powstania sejmowej Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r. Należy też podkreślić, iż potrzeba wprowadzenia pewnych uregulowań służących polskiej gospodarce i polskim przedsiębiorcom została dostrzeżona przez rząd RP, wyrazem czego są przepisy zawarte w uchwalonej przez Sejm ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP, której gospodarzem jest minister właściwy ds. pracy. Stosownie do art. 28 minister właściwy do spraw gospodarki będzie tworzył wykaz przedsiębiorców wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, zwany dalej „wykazem przedsiębiorców“. Przedmiotowy wykaz obejmie (1) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2025 poz. 198), (2) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia nowych inwestycji w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (Dz. U. 2024 poz. 459 oraz 2025 poz. 39), (3) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia na projekty inwestycyjne o znaczeniu strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji netto w rozumieniu art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie Krajowego Centrum Przetwarzania Danych (Dz. U. poz. 1501). Wykaz będzie podlegał udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego tego ministra. Natomiast w myśl art. 29 ww. ustawy minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz określający grupy zawodów, w których występują niedobory kadrowe. Ustawa przewiduje także regulacje, które będą zobowiązywać konsulów do zastosowania ścieżki priorytetowej w obsłudze niektórych aplikantów wizowych, a mianowicie stosownie do nowelizowanego art. 77 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2024 poz. 769) konsul będzie rozpatrywał wnioski o wydanie wizy z uwzględnieniem pierwszeństwa cudzoziemców mających wykonywać pracę: (1) u przedsiębiorców określonych w wykazie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub (2) w grupie zawodów określonej w wykazie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się z kolei bezpośrednio do kwestii niewydania wiz obywatelom Chińskiej Republiki Ludowej, którzy mieli świadczyć pracę na rzecz podmiotu Convex Glass, o czym jest mowa w zapytaniu poselskim nr 2360 z 24 marca 2025 r., pragnę uprzejmie poinformować, że wnioski wizowe składane w ambasadach i urzędach konsularnych RP rozpatrywane są zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2024 poz. 769 z późn. zm.) – jeżeli chodzi o wizy krajowe oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2019 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009 r., s. 1 z późn. zm.) – w przypadku wiz Schengen. Ww. akty prawne wraz z rozporządzeniami wykonawczymi określają procedurę ubiegania się o wizę przez cudzoziemca (m.in.: sposób złożenia wniosku wizowego, wymagane dokumenty, wzory wniosków o wydanie wizy, procedurę odwoławczą – w przypadku wydania przez konsula decyzji o odmowie wydania wizy). Stosownie do ww. regulacji decyzja w sprawie wydania wizy cudzoziemcowi za granicą lub odmowy jej wydania należy do wyłącznej kompetencji właściwego konsula. Zatem to konsul jest organem uprawnionym do podejmowania decyzji w sprawach wiz dla cudzoziemców przebywających za 4 granicą. Minister spraw zagranicznych nie ma możliwości uchylenia czy modyfikacji decyzji konsula w indywidualnych sprawach wizowych. Co istotne, minister spraw zagranicznych nie jest w tym przypadku organem odwoławczym i w związku z tym nie ma również kompetencji, aby badać sprawę merytorycznie. Możliwe jest jedynie zweryfikowanie, czy postępowanie konsula mieściło się w ramach obowiązujących procedur prawnych i udzielenie wytycznych na przyszłość co do sposobu postępowania w analogicznych sprawach. Realizując powyższe Departament Konsularny MSZ zwrócił się 28 marca br. z prośbą do Konsulatu Generalnego RP w Kantonie o udzielenie informacji w przedmiocie odmów wydania wiz obywatelom Chińskiej Republiki Ludowej na rzecz podmiotu Convex Glass. Z uzyskanej od konsula odpowiedzi wynika, że w dniu 10 marca 2025 r. do tamtejszego konsulatu wpłynął wniosek wizowy od ob. ChRL. Po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy konsul podjął decyzję o odmowie wydania wizy z uwagi na okoliczność, iż nie udało się pozytywnie zweryfikować miejsca pobytu przyszłego pracownika, natomiast nie było zastrzeżeń co do pozostałych złożonych przez aplikanta dokumentów. W dacie 21 marca 2025 r. do konsulatu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wizowej, który został rozpatrzony pozytywnie, albowiem udało się dokonać weryfikacji miejsca pobytu cudzoziemca. Z uwagi na powyższe aplikującemu wydano 31 marca 2025 r. wizę jednolitą (Schengen) na łączny czas pobytu 25 dni. Mając na uwadze powyższe, pragnę nadmienić, że przywołany stan rzeczy potwierdza tylko indywidualne podejście do rozpatrywanych wniosków wizowych oraz zachowywanie obiektywności w tym aspekcie. Proszę mieć ponadto na względzie, że wydanie wizy jednej z ubiegających się osób nie oznacza automatyzmu podczas rozpatrywania wniosków od innych cudzoziemców starających się uzyskać wizę na rzecz tego samego podmiotu zapraszającego. W obowiązujących przepisach prawa ustawodawca nie przewidział „mechanizmu grupowego rozpoznawania wniosków wizowych“, albowiem co do zasady każdy z wniosków jest rozpatrywany indywidualnie. Co więcej, każdy z aplikantów wizowych przedstawia różne informacje i dokumenty do wniosku wizowego, jak też każdy posiada inną sytuację osobistą i życiową. To wnioskodawca powinien dołożyć wszelkich starań, aby dokumenty i informacje dołączone do jego wniosku były rzetelne i odzwierciedlały stan faktyczny. Nie istnieje zatem możliwość przyjęcia reguły, w której – niezależnie od rodzaju przedstawionych dokumentów – wszystkie osoby ubiegające się o wydanie wizy, na rzecz tego samego podmiotu, uzyskają pozytywne bądź negatywne rozstrzygnięcie swojego wniosku. W kwestii odpowiedzi na postawione pytanie dotyczące możliwości ponownego zweryfikowania dokumentów na potwierdzenie celów i warunków planowanego pobytu uprzejmie informujemy, że osobie niezadowolonej z decyzji o odmowie wydania wizy krajowej lub wizy Schengen przysługuje – zgodnie z art. 76 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o cudzoziemcach – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o odmowie wydania wizy właściwemu konsulowi. Wniosek rozpatruje się w terminie 14 dni. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy konsul przeprowadza ponowne postępowanie w sprawie, biorąc pod uwagę całokształt zebranych dowodów, oświadczeń i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę (a więc dokumenty i informacje, które były analizowane w trakcie „pierwszego“ rozpatrywania wniosku oraz argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie i przedstawione przy nim ew. dodatkowe dokumenty). Jeżeli w wyniku tego postępowania konsul dochodzi do wniosku, by ponownie odmówić wydania wizy, wówczas wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie wydania wizy, której wzór stanowi załącznik nr 4 do ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wiz dla cudzoziemców. Decyzja zawiera obowiązkowe elementy wskazane w art. 76 ust. 4-5 ustawy o cudzoziemcach, w tym określenie powodów takiej decyzji. Decyzja konsula o odmowie wydania wizy Schengen wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy może podlegać skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skargę składa się do właściwego sądu za pośrednictwem konsula, który wydał decyzję. Czynność ta obarczona jest opłatą wnoszoną bezpośrednio do sądu administracyjnego. Natomiast decyzja konsula wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku o wydanie wizy krajowej nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Jednocześnie należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia decyzji konsula nie wiąże się z przeciwwskazaniami do złożenia wniosku o wydanie wizy w nowym postępowaniu. Zatem w przypadku przedłożenia konsulowi w ustawowym terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy istnieje możliwość ponownego zweryfikowania przez konsula celu i warunków planowanego pobytu.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu