w sprawie możliwości przekazania nieruchomości na rzecz gm. Rajgród w celu ochrony zabytkowego młyna wodnego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Czerniak
Warszawa, 17-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. zapytanie, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.), Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR.
W celu udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło zatem również do Centrali KOWR o przekazanie szczegółowych informacji. Odnosząc się do postawionych pytań, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1) Nieodpłatne przekazanie nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jednostce samorządu terytorialnego reguluje przepis art. 24 ust. 5 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zgodnie z tym przepisem, za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, nieruchomości wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa KOWR może, w drodze umowy, nieodpłatnie w drodze umowy przekazać na własność jednostce samorządu terytorialnego na cele służące wykonywaniu zadań realizowanych przez te jednostki – pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miejscowego planu rewitalizacji, ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – z ustaleniami planu ogólnego gminy. Z tym że w przypadku nieruchomości o powierzchni co najmniej 2 ha – za uprzednią zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Mając na uwadze powołaną regulację należy podkreślić, że do kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach omawianej procedury należy wyłącznie wyrażenie zgody na rozdysponowanie przez KOWR danej nieruchomości w ww. formie. Niezbędnym elementem poprzedzającym wyrażenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgody jest jednak złożenie przez Dyrektora Generalnego KOWR do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedniego wniosku w tym zakresie. Do tej pory w tej sprawie wniosek taki do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wpłynął. Należy też podkreślić, że każdy, umotywowany wniosek Dyrektora Generalnego KOWR o wyrażenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (jeżeli Dyrektor Generalny zdecyduje się taki wniosek do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierować), zostanie rozpatrzony zgodnie z obowiązującą procedurą.
Działki o nr 10/2 i 10/3, o których wspomina Pan Poseł są działkami niezabudowanymi sklasyfikowanymi w operacie ewidencji gruntów jako „Wsr - grunty pod stawami”, które faktycznie wykorzystywane były jako stawy i nie obejmują zabytkowego młyna wodnego. Przedmiotowy młyn posadowiony jest na działce o nr 11/4, która też częściowo stanowi staw. Odnosząc się do możliwości nieodpłatnego przekazania gminie Rajgród przedmiotowych działek obejmujących zabytkowy młyn wodny oraz przyległe tereny w obrębie wsi Wojdy KOWR poinformował, że nie ma możliwości nieodpłatnego ich przekazania na rzecz Gminy Rajgród. Zarówno działki o nr 10/2 i 10/3, jak i działka o nr 11/4 wraz z działkami o nr: 10/6, 12/5, 13/1, 13/6, 14/11, 7/14 i 8, położonymi w obrębie Wojdy, gmina Rajgród, tworzą zorganizowaną całość jako obiekt stawowy. Odłączenie części gruntu zajętego pod przedmiotowy budynek młyna wodnego, spowoduje znaczne obniżenie funkcjonalności pozostałej części nieruchomości. Obecnie cały obiekt stawowy wraz z młynem wodnym został przeznaczony przez KOWR do sprzedaży w trybie przetargowym.
Ad 2) Aktualnie KOWR nie widzi możliwości ustanowienia na rzecz Gminy Rajgród ograniczonego prawa rzeczowego dla przedmiotu, o którym mowa w zapytaniu Pana Posła. Jak już wcześniej wspomniano wszystkie działki, wraz z zabytkowym młynem wodnym, stanowią zorganizowaną całość jako obiekt stawowy, który został przeznaczony przez KOWR do sprzedaży.
Ad 3) i 4) Odnosząc się do kwestii możliwości uzyskania wsparcia w zakresie ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego uprzejmie informuję, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR 2023-2027) kontynuowane jest wdrażanie inicjatywy LEADER. Interwencja LEADER może być potencjalną odpowiedzią umożliwiającą realizację planów w zakresie rewitalizacji obiektu takiego jak zabytkowy młyn wodny. Zaprojektowany na poziomie krajowym katalog oferuje bardzo szerokie możliwości dla realizacji różnorodnych przedsięwzięć. Wsparcie w ramach inicjatywy LEADER udzielane jest m. in. także na operacje mające na celu ochronę dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi.
Pomoc przyznaje się na operację, która dotyczy inwestycji w obiekt zabytkowy jeżeli wnioskodawca wykaże, że obiekt jest objęty formą ochrony zabytków (np. wpisany jest do ewidencji zabytków, rejestru zabytków). W zależności od zakresu operacji wsparcie mogą otrzymać:
Wsparcie ma formę dotacji w postaci refundacji kosztów kwalifikowalnych do wysokości 500 tys. zł. Intensywność wsparcia będzie wynosiła do:
Z uwagi na specyfikę podejścia LEADER, które jest podejściem oddolnym, zakres wsparcia oferowanego na danym obszarze, a także kwoty pomocy na poszczególne operacje zależne są od potrzeb zdiagnozowanych przez lokalną społeczność i przyjętej przez nią Strategią Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR), która została wybrana do realizacji w ramach PS WPR 2023-2027.
Wykaz LGD realizujących zadania w ramach PS WPR 2023-2027 jest opublikowany na stornie internetowej KSOW+ https://www.ksowplus.pl/. Informacje na temat naborów wniosków będą ogłaszane przez LGD i publikowane na ich stronach internetowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu