do ministra infrastruktury
w sprawie wyjaśnienia wyboru i udziału firmy należącej do obywatela Niemiec w przygotowaniu strategii Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej do 2034 r.
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Piotr Król, Paulina Matysiak, Jarosław Krajewski, Michał Połuboczek, Grzegorz Puda
Data wpływu: 31-03-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W 2022 roku Najwyższa Izba Kontroli sformułowała wobec Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) zalecenie (wystąpienie pokontrolne: KST.411.005.01.2021) opracowania katalogu usług, który umożliwiłby przejrzyste i gospodarne rozdzielenie zadań wykonywanych przez agencję – na te realizowane własnymi zasobami oraz na te, które mogą być zlecane podmiotom zewnętrznym. Działanie to miało na celu zwiększenie efektywności oraz przejrzystości w zarządzaniu środkami publicznymi.
W dniu 27.12.2024 roku prezes PAŻP przyjęła dokument "Cele strategiczne/strategia Agencji do 2034 roku". Jej przygotowanie zlecono podmiotowi zewnętrznemu – firmie Aviation Strategy & Concepts, zarejestrowanej w Belgii, należącej do obywatela Niemiec Pana Ulricha Schulte-Strathausa. Firma Aviation Strategy & Concepts to jednoosobowa spółka działająca przez wiele lat jako firma lobbingowa (dane na stronie lobbyfacts.eu).
Pan Ulrich Schulte-Strathaus w przeszłości był członkiem organu doradczego Komisji Europejskiej - Performance Review Body (PRB) - w tym samym okresie, kiedy członkiem tego organu była obecna prezes PAŻP Pani Magdalena Jaworska-Maćkowiak.
Zlecenie opracowania kluczowego dokumentu strategicznego instytucji o znaczeniu krytycznym dla bezpieczeństwa państwa osobie fizycznej z zagranicy bez transparentnego trybu wyboru i bez udziału krajowych ekspertów rodzi istotne pytania o poziom bezpieczeństwa, możliwe wpływy lobbystyczne i zgodność z rekomendacjami NIK. Powstaje pytanie, czy brak wewnętrznych kompetencji do przygotowania strategii nie świadczy o poważnym osłabieniu zdolności operacyjnych agencji, zważywszy iż należy ona do podmiotów o znaczeniu krytycznym dla bezpieczeństwa państwa.
Zasadne jest również pytanie, czy dokument był konsultowany z przedstawicielami Sił Zbrojnych RP i innymi resortami właściwymi dla bezpieczeństwa państwa.
Mając powyższe na uwadze, zwracamy się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Ilu pracowników zatrudnionych jest obecnie w Biurze Strategii PAŻP?
2. Jaki jest średni miesięczny koszt osobowy funkcjonowania Biura Strategii PAŻP, z uwzględnieniem pełnych kosztów pracodawcy (wynagrodzenia, składki, dodatki, nagrody, premie)? Prosimy podać dane w podziale na kwartały 2024 r. oraz pierwszy kwartał 2025 r.?
3. Jakie zadania i kompetencje przypisane są do Biura Strategii PAŻP?
4. Dlaczego Biuro Strategii PAŻP nie było w stanie opracować podstawowego dokumentu agencji i potrzebowało do tego zadania eksperta z zewnątrz?
5. Czy Biuro Strategii PAŻP uczestniczyło w procesie tworzenia dokumentu strategicznego? Jeśli tak – to w jakim zakresie?
6. Kto ze strony PAŻP zawarł umowę z firmą Aviation Strategy & Concepts?
7. Na jakiej podstawie ten konkretny podmiot został wybrany? W oparciu o jakie kryteria? Czy przeprowadzono otwarty przetarg lub otwarte zaproszenie do składania ofert?
8. Jakie dane PAŻP były przekazane podmiotowi na potrzeby realizacji umowy? Czy były to dane prawnie chronione? Czy przed udostępnieniem danych współpraca z obywatelem Niemiec została objęta kontrolą kontrwywiadowczą?
9. Jaki podmiot jest właściwy do wyznaczenia strategii agencji oraz strategii dotyczącej zarządzania przestrzenią powietrzną?
10. Czy Pan Minister lub Pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego mieli wiedzę o zleceniu opracowania strategii dla podległego im podmiotu – mającego znaczenie krytyczne dla bezpieczeństwa państwa – obywatelowi Niemiec? Czy brali Panowie udział w opiniowaniu lub zatwierdzaniu decyzji o wyborze doradcy oraz przyjętej formy jego wyłonienia? Czy posiadali Panowie wiedzę, że podległa ministerstwu agencja utraciła kompetencje do samodzielnego przygotowania kluczowego dokumentu strategii określającej kierunki działań i rozwoju PAŻP?
11. Czy działania związane z przygotowaniem strategii były konsultowane z prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego lub innymi interesariuszami rynku?
12. Jaka była całkowita wartość umowy zawartej przez PAŻP z Panem Schulte-Strathaus (Aviation Strategy & Concepts)? Jaki był jej czas realizacji (od dnia zlecenia do dnia zakończenia realizacji umowy oraz godzinowo)?
13. Na podstawie systemu przepustkowego PAŻP prosimy o informację, ile razy kontrahent wykonywał czynności związane z realizacją umowy w siedzibie agencji.
14. Czy podczas wizyt w siedzibie agencji, o ile takie miały miejsce, zapewniano kontrahentowi dodatkowe świadczenia (np. catering, transport, obsługę techniczną)? Jeśli tak, proszę o zestawienie poniesionych kosztów i terminów.
15. Kto pokrywał koszty podróży do Polski, zakwaterowania i pobytu Pana Ulricha Schulte-Strathausa podczas jego pracy nad strategią?
16. Kto formalnie ze strony agencji odebrał pracę wykonaną przez Pana Schulte-Stathausa oraz na jakiej podstawie dokonano jej akceptacji?
17. Czy przeprowadzono weryfikację jakości oraz zgodności opracowania z wymaganiami zamawiającego i celami strategicznymi agencji? Jeśli tak – kto był za nią odpowiedzialny i jakie były jej wyniki?
18. Czy PAŻP dokonała wewnętrznej analizy przyjętego dokumentu przed jego zatwierdzeniem? Jeśli tak – proszę o udostępnienie takiej analizy.
19. Jeśli agencja utraciła kompetencje do samodzielnego opracowania strategii, to na jakiej podstawie dokonano oceny zleconej pracy? Czy przy odbiorze dokumentacji korzystano z niezależnej opinii zewnętrznej lub instytucjonalnego wsparcia merytorycznego w celu weryfikacji poprawności, spójności oraz przydatności opracowania dla celów agencji?
20. Czy wraz z opracowaniem strategii PAŻP przygotowano szczegółowy plan wdrożeniowy obejmujący harmonogram działań, analizę kosztów, ryzyk, spodziewanych efektów operacyjnych oraz wpływu strategii na funkcjonowanie rynku lotniczego?
21. Prosimy o przedstawienie pełnej treści dokumentów przygotowanych dla PAŻP przez firmę Aviation Strategy & Concepts oraz materiałów pomocniczych i roboczych w języku polskim oraz angielskim.
22. Czy prace nad strategią PAŻP miały realny wpływ na opracowanie założeń planu skuteczności działania (PSD) na lata 2025-2029? W jaki sposób zapewniono spójność pomiędzy celami strategicznymi określonymi w strategii a celami operacyjnymi i miernikami ujętymi w PSD? Czy kontrahent biorący udział w przygotowaniu strategii PAŻP był zaangażowany w proces opracowywania PSD? Czy prace nad dokumentem wpłynęły na opracowanie założeń planu skuteczności działania (PSD) na lata 2025-2029?
23. Czy w procesie przygotowania planu skuteczności działania (PSD) na okres referencyjny RP4 Polska Agencja Żeglugi Powietrznej również korzystała ze wsparcia ekspertów zewnętrznych? Jeśli nie, to w jaki sposób agencja, która utraciła kompetencje do opracowania strategii PAŻP, była w stanie samodzielnie przygotować kompleksowy dokument planistyczny określający działania operacyjne i cele na kolejne lata?
24. Jak przyjęte w strategii cele PAŻP wpłyną na krajowy rynek lotniczy, w szczególności:
a) Polskie Linie Lotnicze LOT,
b) PPL SA,
c) regionalne porty lotnicze w Polsce właczone do europejskiej sieci TEN-T,
d) Centralny Port Komunikacyjny,
e) Siły Zbrojne RP,
f) General Aviation,
g) bezzałogowe statki powietrzne,
h) innych przewoźników?
25. W jaki sposób cele zawarte w strategii PAŻP korelują z dokumentem ”Polityka rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2030 roku z perspektywą do 2040 roku" przyjętym przez Radę Ministrów 23.11.2023 r. oraz planami rozwoju CPK?
26. Jakie działania związane z bezpieczeństwem i obronnością państwa zostały ujęte w strategii PAŻP?
27. Czy strategia była konsultowana z przedstawicielami Sił Zbrojnych RP? Którymi i w jakim zakresie oraz na jakim etapie przygotowań?
28. Czy Pan Ulrich Schulte-Strathaus uczestniczył w spotkaniach z przedstawicielami Sił Zbrojnych RP? Jeśli tak – to kiedy i w jakim charakterze?
Jeśli w ocenie Pana Ministra niektóre z odpowiedzi nie mogłyby zostać upublicznione, prosimy o przekazanie ich nam w formie właściwej dla informacji chronionych.