Zapytanie nr 2421

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie dalszych losów, działań i spuścizny po Instytucie Dziedzictwa Myśli Narodowej

Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak

Data wpływu: 16-04-2025

Szanowna Pani Minister,

w związku z decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 czerwca 2024 r. o przekształceniu Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego w Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza zwracam się z zapytaniem dotyczącym dalszych losów działań, dorobku oraz spuścizny po IDMN.

Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej został powołany 17 lutego 2020 r. przez ówczesnego ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Glińskiego. Jego misją było dokumentowanie, badanie i popularyzowanie dorobku polskiej myśli społeczno-politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem nurtów narodowego, katolicko-społecznego oraz konserwatywnego. Instytut realizował te cele poprzez działalność wydawniczą i naukową, organizację wystaw, konferencji, debat publicznych, a także poprzez programy stypendialne, edukacyjne i promocyjne.

W wyniku decyzji z czerwca 2024 r. doszło do zmiany statutu oraz nazwy jednostki. Nowy Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza został zobowiązany do prowadzenia działalności badawczej oraz popularyzatorskiej w zakresie historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem myśli społeczno-politycznej.

W tym kontekście pojawiają się uzasadnione pytania dotyczące zachowania ciągłości misji IDMN, zabezpieczenia jego dorobku intelektualnego, archiwalnego i materialnego, a także dalszych planów związanych z projektami zainicjowanymi przez instytut.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy możliwe jest przedstawienie protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego archiwaliów stanowiących własność Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej, przekazanych do Archiwum Akt Nowych lub innych instytucji? W szczególności proszę o informacje dotyczące materiałów pozyskanych na mocy umów cywilnoprawnych zawartych z właścicielami prywatnymi.
2. Jak wyglądają losy spuścizny po Ignacym Janie Paderewskim, w tym fortepianu? Czy zostały przekazane do innego podmiotu, np. Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu? Proszę także o dokumentację dotyczącą zakupu kolekcji, w tym ewentualnych wątpliwości co do jej wartości.
3. Jak przedstawia się aktualny stan magazynowy wydawnictw IDMN, w tym książek wydanych w latach 2020–2024? Dlaczego nie podjęto decyzji o dodrukach, mimo dużego zainteresowania publikacjami, szczególnie w zakresie słowników i encyklopedii?
4. Jakie są dalsze losy portalu archiwalnego, który został zakupiony przez IDMN w 2023 roku i miał być uruchomiony wg planów poprzedniego kierownictwa w czerwcu 2024? W latach 2020-2024 podjęto się opracowania i zdigitalizowania (na różnym etapie tych prac) ok. 160 tys. bezcennych często stron dokumentów archiwalnych i całych zespołów należących do zbiorów rodzinnych wybitnych Polaków, m.in. prof. F. Konecznego, rodziny Stanisława, Władysława i Władysława Jana Grabskich, Stanisława Wojciechowskiego czy Jerzego Kurcyusza i Stanisława Kozaneckiego, a także należących do archiwów kościelnych, państwowych czy fundacji (w sumie ponad 30 zespołów archiwalnych)? Jakie są losy notacji, a także nagrań np. oryginalnego głosu Grażyny Lipińskiej, płyt I.J. Paderewskiego itd.?
5. Jakie decyzje podjęto w sprawie inwestycji przy ul. Powsińskiej 64a? W szczególności, jakie są powody wstrzymania prac remontowych, mimo zakończenia I etapu i wydatkowania znacznych środków publicznych?
6. Jak wyglądała decyzja o zleceniu analiz detektywistycznych, które zostały przeprowadzone przez grupę detektywistyczną, a nie miały związku z bezpośrednimi działaniami poprzedniego kierownictwa IDMN? Proszę o informacje na temat poniesionych kosztów oraz zakresu działań.
7. Jakie dokumenty stanowią podstawę zwolnienia z pracy byłych dyrektorów IDMN oraz pracowników Działu Spraw Krajowych odpowiedzialnych za realizację zadań Funduszu Patriotycznego?
8. Jak wygląda stan rozliczenia Funduszu Patriotycznego przez obecną dyrekcję instytutu, począwszy od 10 kwietnia 2024 r.? Proszę o udzielenie informacji na temat rozliczeń z beneficjentami oraz podmiotami, które mogły posiadać zaległości finansowe.
9. Jakie działania podjęto w sprawie skierowania zawiadomień do prokuratury dotyczących Funduszu Patriotycznego, zakupu nieruchomości przy ul. Powsińskiej 64a oraz kolekcji po Ignacym Janie Paderewskim? Czy była to decyzja ministra, czy wynikła z autonomicznych działań nowego kierownictwa instytutu?
10. Jakie są dalsze losy umowy pomiędzy IDMN a Polskim Radiem dotyczącej emisji sześciu audycji red. Agnieszki Trzeciakiewicz sfinansowanych przez IDMN? Co się stało z projektem mimo wcześniejszych wezwań do emisji?
11. Jakie działania podjęło nowe kierownictwo instytutu w sprawie serii filmów dokumentalnych o działaczach obozu chrześcijańsko-narodowego wyprodukowanych przez IDMN i TVP Historia? Jakie są dalsze losy tej produkcji?
12. Jakie decyzje zapadły w sprawie wyposażenia Centrum Edukacyjnego IDMN przy ul. Andersa 20, w tym kopii obrazu Tadeusza Pruszkowskiego oraz artystycznej instalacji inspirowanej twórczością Zofii Stryjeńskiej?
13. Jak wygląda obecny stan prac nad uruchomieniem biblioteki IDMN? Proszę o informacje dotyczące przekazanych zbiorów bibliotecznych oraz postępu prac nad opracowywaniem inwentarza i zatrudnieniem pracowników.
14. Jakie są dalsze plany dotyczące budynku przy ul. Słowiczej 62, który był własnością IDMN? Czy planowane jest wynajęcie obiektu zgodnie z wcześniejszymi zamierzeniami, czy zrezygnowano z tego rozwiązania?