w sprawie likwidacji Pomnika ku Czci Poległych za Niepodległość Narodu Polskiego w Bełzie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 16-05-2025
Szanowny Panie Marszałku,
powstanie pomnika w mieście Bełz w obwodzie lwowskim na Ukrainie z napisem „Wieczna chwała bohaterom poległym w walce o niepodległość polskiego narodu” związane było z wydarzeniami II wojny światowej oraz powojennymi zmianami granic. W 1944 roku wojska sowieckie przejęły miasto Bełz, które znajdowało się pod niemiecką okupacją. W walkach zginęło wielu żołnierzy Armii Czerwonej, których szczątki zostały pochowane w zbiorowej mogile w parku miejskim w Bełzie. Po wojnie, gdy Bełz tymczasowo należał do PRL, miejscowa ludność polska postawiła na tej mogile pomnik z ww. napisem w języku polskim i rosyjskim. Pomnik zawierał takie elementy jak orzeł bez korony oraz symbole komunistyczne. W 1951 r. w wyniku wymiany terytorialnej między ZSRR a PRL, Bełz stał się częścią Ukraińskiej SRR. Polska ludność miasta została przesiedlona do Polski, a na jej miejsce przybyli Ukraińcy. Po 2011 r. pomnik został pomalowany szarą farbą i usunięto z niego sowiecką gwiazdę. W 2023 roku, na fali demontażu sowieckich pomników i symboli, pomnik ten został zlikwidowany pomimo sprzeciwu części lokalnej społeczności. Lokalne władze nie poinformowały Konsulatu Generalnego RP w Kijowie o tym fakcie. MSZ nie podejmował w tej sprawie interwencji.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu