w sprawie uznania za obywatela polskiego niepełnosprawnego dziecka
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 23-02-2024
Szanowny Panie Marszałku,
na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa egzamin z języka polskiego dla osób ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego w trybie określonym w art. 30 ust. 1 (z wyłączeniem pkt 4 i 5) ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim[1] jest bezwzględnie wymagany. Ustawodawca jednoznacznie wskazał w art. 30 ust. 2 przywołanej ustawy, że każdy cudzoziemiec ubiegający się o uznanie za obywatela polskiego musi posiadać znajomość języka polskiego potwierdzoną urzędowym poświadczeniem, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim[2], na poziomie biegłości co najmniej B1, świadectwem ukończenia szkoły w Rzeczypospolitej Polskiej (RP) lub świadectwem ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim, z wyjątkiem cudzoziemców wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o obywatelstwie polskim, tj. małoletnich, których jedno z rodziców posiada obywatelstwo polskie.
Odnosząc się bezpośrednio do sytuacji przywołanej przez Panią Poseł i zważywszy na fakt, że żadne z rodziców małoletniego wymienionego w wystąpieniu nie posiada obywatelstwa polskiego, za uprawnione należy uznać wezwanie Wojewody Zachodniopomorskiego do wykazania przez wnioskodawcę spełnienia warunku koniecznego, przypisanego dla każdego z tytułów wskazanych w art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim, tj. m.in. udokumentowanie ustawowego wymogu znajomości języka polskiego.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w opisanym stanie faktycznym, najkorzystniejszym rozwiązaniem kwestii uzyskania obywatelstwa polskiego, przez małoletniego wymienionego w zapytaniu, byłoby wystąpienie do Prezydenta RP z wnioskiem o nadanie obywatelstwa polskiego. Z przedmiotowym wnioskiem mogliby wystąpić rodzice i objąć nim syna lub – działając jako przedstawiciele ustawowi – złożyć w imieniu dziecka wniosek do Prezydenta RP o nadanie obywatelstwa polskiego.
W tym miejscu warto przywołać treść art. 18 ustawy o obywatelstwie polskim, zgodnie z którym Prezydent RP może nadać cudzoziemcowi obywatelstwo polskie. Przy tym istotne jest, że nadanie obywatelstwa polskiego cudzoziemcowi przez Prezydenta RP nie jest ograniczone żadnymi warunkami. Wskazany tryb jest wyłączną prerogatywą Prezydenta RP i został uregulowany w rozdziale 3, w art. 19- 29 ustawy o obywatelstwie polskim.
Zgodnie z ww. przepisami prawa osoba zamieszkała w Polsce składa wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego za pośrednictwem wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. W przypadku rodziny opisanej przez Panią Poseł będzie to Wojewoda Zachodniopomorski. Dodatkowo informuję, że szczegółowy tryb postępowania dla wnioskodawców został opisany na stronach internetowych pod adresem: www.gov.pl (uzyskanie obywatelstwa polskiego) oraz https://www.gov.pl/web/uw-zachodniopomorski/nadanie-obywatelstwa.
Przedstawiając powyższe należy nadmienić, że rodzice chłopca, o którym mowa w wystąpieniu Pani Poseł, mogą wystąpić o uznanie ich za obywateli polskich w trybie art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim, po spełnieniu przesłanek jednego z siedmiu możliwych tytułów wskazanych w ww. regulacji. Warto podkreślić, że uznanie za obywateli polskich rodziców obejmuje małoletniego pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Identyczny skutek będzie miało uznanie za obywatela polskiego jednego z rodziców pod warunkiem, że drugie z rodziców złoży oświadczenie o wyrażeniu zgody (osobiście przed wojewodą do protokołu lub korespondencyjnie z podpisem urzędowo poświadczonym) na nabycie przez małoletniego obywatelstwa polskiego.
Mając na uwadze sytuację rodziny wskazanej w wystąpieniu, tj. fakt, że rodzice uzyskali zezwolenie na pobyt stały w 2022 r., po upływie 3 lat od daty uzyskania zezwolenia ww. osoby będą mogły złożyć wniosek o uzyskanie obywatelstwa polskiego w trybie określonym w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o obywatelstwie polskim, o ile ich pobyt na terytorium RP będzie nieprzerwany od co najmniej 3 lat, a ponadto będą posiadać stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego. Wymaga przy tym wskazania, w szczególności w kontekście opisanej przez Panią Poseł sytuacji chłopca z niepełnosprawnością, że w aktualnym stanie prawnym zobowiązani do wykazania ustawowej znajomości języka polskiego będą wyłącznie rodzice – jako wnioskodawcy – a nie dzieci objęte ich wnioskiem.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1989.
[2] Dz. U. z 2021 r. poz. 672, z późn. zm.