w sprawie przekazania obywateli Konga przez Straż Graniczną stronie niemieckiej w ramach readmisji uproszczonej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 06-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie nr 2611 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie przekazania obywateli Konga przez Straż Graniczną stronie niemieckiej w ramach readmisji uproszczonej, uwzględniając stanowisko Komendanta Głównego Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że obecny Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) od początku przejęcia odpowiedzialności za sprawy naszego państwa podjął stanowcze działania w celu powstrzymania nielegalnej migracji i pełnego kontrolowania migracji legalnej. Przywrócenie kontroli i zapewnienie bezpieczeństwa to naczelna zasada strategii migracyjnej tego Rządu. Konieczne było odzyskanie, utraconej przez poprzedni rząd, kontroli nad procesami migracyjnymi, tak aby zapewnić Polsce i Polakom bezpieczeństwo.
Określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii Rządu RP, przy jednoczesnym uwzględnieniu zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w strefie Schengen. Przedmiotowe zasady są regulowane w ramach polityki wizowej oraz procedur legalizacji pobytu cudzoziemców. Oba wymienione procesy są ze sobą ściśle związane, a ich celem jest niedopuszczanie do wjazdu i pobytu w Polsce osób niepożądanych. Należy podkreślić, że cudzoziemcy, którym zostanie udowodnione postępowanie sprzeczne z polskim prawem podlegają powrotom, w tym przymusowym do państw ich pochodzenia.
Odnosząc się do pytań zawartych w niniejszym wystąpieniu informuję, że w dniu 13 lipca 2025 r. w godzinach 14.00-14.30 w miejscowości Zgorzelec doszło do przekazania stronie niemieckiej w ramach readmisji uproszczonej dwóch cudzoziemców, tj. obywatela Konga oraz osoby bez określonego obywatelstwa. Natomiast Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest w posiadaniu filmu, o którym mowa w wystąpieniu Pana Posła.
Niemniej wyjaśniam, że w dniu 12 lipca 2025 r. około godziny 10.00 w drogowym przejściu granicznym Jędrzychowice-Ludwigsdorf (wjazd do RP) przystąpiono do odprawy granicznej autokaru relacji Paryż-Warszawa. Wśród pasażerów były dwie osoby podające się za obywateli Belgii. Jedna z nich przedstawiła do kontroli belgijski dowód osobisty, który figurował w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) jako podlegający zatrzymaniu na podstawie art. 38 rozporządzenia (UE) 2018/1862 z 28 listopada 2018 r.[1]
W związku z powyższym przerwano podróż ww. cudzoziemców i skierowano ich na II linię kontroli granicznej ze względu na konieczność przeprowadzenia czynności związanych z weryfikacją tożsamości. W trakcie realizacji zadań służbowych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (SG) cudzoziemcy oznajmili, że nie są osobami, za które się podają. Na podstawie oświadczeń ustnych ustalono, że jedną z osób jest obywatel Konga (mężczyzna, 29 lat), natomiast druga z osób (kobieta, 25 lat) nie podała informacji na temat obywatelstwa. W związku z brakiem dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium RP podczas odprawy granicznej osobom tym zostały wydane decyzje o odmowie wjazdu do Polski. Komendant Placówki SG w Zgorzelcu podjął decyzję o przekazaniu cudzoziemców w ramach readmisji uproszczonej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy wskazać, że cudzoziemcy zostali zatrzymani na podstawie art. 394 ust. 1a pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach[2] w celu przekazania ich w ramach readmisji uproszczonej do Niemiec. Przekazanie cudzoziemców do Niemiec, jak już wskazano, nastąpiło w dniu 13 lipca 2025 r. w godzinach 14.00-14.30.
Należy wyjaśnić, że każdorazowo w przypadku zatrzymania osób sporządzana jest dokumentacja służbowa ze zdarzenia, obejmująca między innymi protokoły zatrzymania osób. Procedura przekazania osób również jest realizowana w oparciu o ściśle określoną przepisami dokumentację służbową, obejmującą między innymi notatkę urzędową dotyczącą przekazania osób w ramach readmisji uproszczonej, opisującą okoliczności zdarzenia oraz przesłanki do przekazania osoby stronie sąsiedniej, wniosek do strony sąsiedniej o przyjęcie osoby w ramach readmisji ze wskazaniem propozycji daty i godziny przekazania, potwierdzoną zgodę strony sąsiedniej na przyjęcie osoby oraz stosowny protokół przyjęcia/przekazania osoby w trybie uproszczonym. Na podstawie opisanej dokumentacji, w umówionym czasie oraz w ściśle określonym miejscu, osoba przekazywana jest stronie sąsiedniej.
Jednocześnie informuję, że brak jest postaw prawnych do przekazania omawianej dokumentacji służbowej.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1862 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie współpracy policyjnej i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, zmiany i uchylenia decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1986/2006 i decyzji Komisji 2010/261/UE, Dz.U.UE.L.2018.312.56
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 769, z późn. zm.