do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Elżbieta Anna Polak, Renata Rak, Magdalena Łośko, Adam Krzemiński, Iwona Małgorzata Krawczyk, Alicja Łuczak
Data wpływu: 29-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
humanistyka odgrywa niezwykle istotną rolę w analizowaniu i interpretowaniu współczesnych przemian cywilizacyjnych, społecznych i kulturowych. Wobec złożonych wyzwań, przed którymi staje dziś społeczeństwo – takich jak kryzys klimatyczny, rozwój technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji, zmiany geopolityczne, migracje, kryzys edukacji i zdrowia psychicznego – nauki humanistyczne dostarczają narzędzi do ich głębokiego zrozumienia i kształtowania odpowiedzialnych reakcji. Równocześnie ich rola w ochronie i reinterpretacji dziedzictwa kulturowego, zarówno narodowego, jak i europejskiego czy globalnego, pozostaje kluczowa dla budowania świadomego i odpornego społeczeństwa.
Istotne narzędzie wspierania projektów badawczych o strategicznym znaczeniu dla polskiej nauki i kultury stanowi Narodowy Program Rozwoju Humanistyki. Program ten wspiera zarówno badania podstawowe, jak i popularyzację ich wyników, z uwzględnieniem udziału młodych naukowców i oryginalności podejmowanej problematyki.
Doceniając znaczenie i potencjał NPRH dla rozwoju polskiej humanistyki, a także mając na uwadze potrzebę zapewnienia jego długofalowej skuteczności i adekwatności wobec dynamicznie zmieniających się realiów, prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje stworzenie publicznie dostępnej bazy projektów NPRH, zawierającej ich streszczenia, efekty, publikacje i zespoły badawcze, która mogłaby służyć popularyzacji programu oraz ułatwiać nawiązywanie współpracy między badaczami i instytucjami?
2. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć międzynarodową rozpoznawalność i cytowalność wyników projektów finansowanych w ramach NPRH? Czy są przewidziane konkretne instrumenty wspierające publikacje w językach obcych lub w prestiżowych zagranicznych wydawnictwach?
3. Czy ministerstwo dopuszcza elastyczne poszerzanie katalogu „nowych wyzwań“, aby program mógł odpowiadać na dynamiczne zmiany społeczne i technologiczne?