do ministra obrony narodowej
w sprawie programu pozyskania czołgów K2 dla Sił Zbrojnych RP
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 12-09-2025
Szanowny Panie Premierze,
w dniu 1 sierpnia 2025 r. Agencja Uzbrojenia (AU) zawarła z Hyundai Rotem Company (HRC) drugą umowę wykonawczą obejmującą łącznie 180 czołgów K2 (116 w konfiguracji K2GF oraz 64 w konfiguracji K2PL) oraz 81 pojazdów wsparcia na podwoziu K2. Dostawy czołgów mają przypadać na lata 2026–2030, a pojazdów wsparcia - na lata 2029–2031, 61 z 64 czołgów K2PL ma być montowanych w Polsce (Bumar-Łabędy), a wartość umowy wynosi 6,5 mld USD. Pierwsza umowa wykonawcza z 26 sierpnia 2022 r. (na 180 szt. K2 wprost z Korei) opiewała na 3,37 mld USD netto.
Celowość zakupu w konfiguracji “gap filler” (GF) i PL
O ile pilne zakupy czołgów GF (Abrams, K2) były uzasadnione zaraz po napaści rosyjskiej na Ukrainę w 2022 r. i w konsekwencji przekazania istotnych donacji sprzętowych do tego państwa, to zakupy te powinny być realizowane równolegle wraz z procesem wyboru docelowej platformy czołgowej dla polskiej armii, tak aby zminimalizować ryzyka związane z utrzymywaniem wielu platform pochodzących z trzech kontynentów i zapewnić, że polscy żołnierze będą dysponować najlepszym sprzętem. Jest rzeczą oczywistą, że tak skomplikowana flota jest nie do utrzymania w długim okresie ze względu na skomplikowanie łańcuchów logistycznych, szkoleń załóg i całego systemu utrzymania w cyklu życia. Polska jest jedynym krajem na świecie posiadającym tak różnorodną flotę czołgową i z pewnością nie jest to powód do dumy, a raczej efekt chaosu decyzyjnego i braku przemyślanej strategii pozyskania sprzętu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Gdy na początku roku 2022 rozpoczęły się negocjacje z firmą Hyundai dotyczące zakupu konfiguracji K2 GF, to czy podjęto rozmowy z innymi producentami czołgów na temat wieloletniego programu modernizacji floty tych pojazdów?
2. Dostawy czołgu K2PL zostały zakontraktowane na rok 2028, a więc 6 lat od rozpoczęcia negocjacji. Taki okres pozwala na zakup (wraz z uruchomieniem produkcji w kraju) praktycznie każdej istniejącej platformy czołgowej. Czy przed podjęciem decyzji o zakupie czołgu K2PL wykonano analizy porównawcze dostępnych na rynku platform?
3. Czy przedmiotowe analizy objęły podstawowe aspekty, jakie porównuje się w takich przypadkach, tj.:
1) siłę ognia,
2) ochronę załogi,
3) mobilność,
4) interoperacyjność z wojskami sojuszniczymi na europejskim teatrze działań, w tym w szczególności wykorzystanie tej samej amunicji,
5) koszty w cyklu życia,
6) głębokość lokalizacji i bezpieczeństwo łańcucha dostaw?
Proszę o przedstawienie wniosków z tych analiz wraz z metodyką wyboru (wag).
Strony umów oraz status konsorcjum PGZ-HR i status negocjacji
W przestrzeni publicznej pojawił się szereg informacji wskazujących, że w ostatniej chwili zmieniono sposób prowadzenia negocjacji z HR poprzez wyłączenie PGZ i spółek zależnych od PGZ z procesu.
W tym kontekście proszę o odpowiedź na następujące pytania:
4. Czy prawdą jest, że stronami drugiej umowy wykonawczej są wyłącznie Agencja Uzbrojenia i Hyundai Rotem Company, a spółki Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ) nie występują jako strony umowy ani członkowie konsorcjum? Proszę wskazać pełny wykaz stron i podmiotów towarzyszących.
5. Jeśli powyższe jest prawdą, to pragnę wskazać, że wcześniejsze konsorcjum dotyczące programu K2 ustało 30 czerwca 2024 r., po czym w lipcu 2024 r. ogłoszono zawarcie „nowego” konsorcjum, jednak mimo to w drugiej umowie wykonawczej spółki PGZ nie zostały ujęte jako współstrony, a zatem:
1) jakie były przyczyny ustania poprzedniego konsorcjum oraz skutki dla ciągłości negocjacji i pozycji strony polskiej,
2) kto odpowiadał za nadzór nad ciągłością konsorcjum i dlaczego – mimo wcześniejszych uzgodnień – nie zastosowano struktury pozwalającej na bezpośrednie ujęcie PGZ jako współstrony, co mogłoby ograniczyć ryzyka w obszarach transferu technologii, praw własności intelektualnej i polonizacji,
3) czy przeprowadzono ocenę wpływu braku formalnego udziału spółek PGZ jako stron umowy na ryzyko terminowe, technologiczne i finansowe programu?
6. Jeżeli spółki PGZ nie są stronami, na jakim etapie znajdują się negocjacje umów B2B pomiędzy Hyundai Rotem a ZM Bumar-Łabędy SA, OBRUM sp. z o.o. oraz innymi spółkami PGZ – komunikaty mówią o łącznie 11 podmiotach w Polsce - w zakresie K2PL, wozów wsparcia, serwisu, logistyki i szkolenia? Proszę o przedstawienie harmonogramu parafowania i podpisania tych umów oraz zakresy przedmiotowe.
Terminy oraz realność przyjętego harmonogramu dostaw
Mając na uwadze troskę o terminową realizację dostaw zamówionego sprzętu, szczególnie w kontekście doświadczeń Polski i innych państw z podobnych projektów, oraz szczególnych uwarunkowań tego zadania, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
7. Uwzględniając datę zawarcia drugiej umowy (1 sierpnia 2025 r.) oraz przyjęte okna dostaw: czołgów K2GF w latach 2026–2027, 64 czołgi K2PL w latach 2028–2030 (po 3 latach od podpisania umowy) oraz 81 wozów wsparcia w latach 2029–2031 (po 4 latach) – jakie są szczegółowe kamienie milowe z podaniem planowanych dat:
– zakończenia negocjacji B2B/transferu technologii,
– zatwierdzenia konfiguracji K2PL,
– zakończenia prac projektowych i dokumentacji,
– wykonania prototypu/partii próbnej,
– zakończenia badań zakładowych,
– rozpoczęcia i zakończenia państwowych badań kwalifikacyjnych,
– kwalifikacji procesów oraz uruchomienia i wyposażenia linii produkcyjnych w Polsce,
– rozpoczęcia oraz osiągnięcia stabilnych dostaw seryjnych z polskich linii?
Powyższe odrębnie dla czołgu K2PL i dla każdego typu wozu wsparcia.
8. Czy prawdą jest, że wozy wsparcia przewidziane w umowie (wozy zabezpieczenia technicznego, inżynieryjne, mosty towarzyszące, wozy dowodzenia) nie istnieją w gotowych konfiguracjach i wymagają opracowania od podstaw?
9. Czy prawdą jest, że dla integracji przęsła Daglezja na podwoziu K2/K2PL konieczne będzie wydłużenie i dociążenie podwozia, co stanowi głęboką ingerencję w strukturę wozu?
Kwestie finansowe
6,5 mld USD to największa wartość kontraktu na ten rodzaj sprzętu w historii Polski. W porównaniu do pierwszego kontraktu wykonawczego jest to wzrost o niemal 100%. Wydatki środków publicznych w tej skali powinny być przedmiotem szczególnej staranności i nadzoru – w tym także organów antykorupcyjnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
10. Jaka część wartości drugiej umowy pozostanie w Polsce, a jaka kwota trafi do wykonawców w Korei Płd.? Proszę o wskazanie docelowego poziomu polonizacji kosztowej i terminów jego osiągnięcia.
11. O ile – procentowo i kwotowo – wzrosła cena jednostkowa czołgu K2 pomiędzy pierwszą a drugą umową wykonawczą (po uwzględnieniu różnic w konfiguracji i pakietach)? Proszę o przedstawienie metodologii porównania (PPP, inflacja, zakresy).
12. O ile – procentowo i kwotowo – różni się cena czołgu K2PL od K2GF?
13. Czy z wynagrodzenia określonego w drugiej umowie zostanie bezpośrednio sfinansowana budowa i wyposażenie polskich linii produkcyjnych i zaplecza serwisowego (w tym w ZM Bumar-Łabędy SA)? Czy też inwestycje te realizowane są ze środków innych niż wynagrodzenie z tej umowy (np. środki własne spółek, budżet państwa, fundusze unijne)?
14. Czy w pakiecie z czołgami zamówiono również amunicję? Z dostępnych źródeł wiadomo, że HR nie jest producentem amunicji, a zatem jej zakup w ten sposób spowoduje doliczenie dodatkowych narzutów związanych z pośrednictwem. Proszę o udostępnienie analiz porównawczych uzasadniających tę decyzję.
15. W związku z pojawiającymi się informacjami o:
- bardzo wysokich prowizjach/kosztach usług “doradczych” (rzędu 100 mln zł),
- wszczęciu postępowania przez prokuraturę, związanego z zawarciem pierwszego kontraktu wykonawczego,
proszę o informację, jaką część stanowią koszty o tożsamym charakterze w przedmiotowym kontrakcie.
Zakres polonizacji oraz łańcuch dostaw i własność intelektualna
W wyniku realizacji kontraktu zostaną opracowane nowa wersja czołgu K2 (PL) oraz nowa rodzina pojazdów wsparcia. Zadanie to zostanie sfinansowane ze środków budżetu państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
16. Kto jest podmiotem wiodącym odpowiedzialnym za projektowanie K2PL i wozów wsparcia?
17. Który podmiot będzie odpowiedzialny za:
1) wybór dostawców i podwykonawców,
2) budowę, utrzymanie i dywersyfikację łańcucha dostaw, a jeśli role te zostały podzielone, to jaką wartością łańcucha dostaw będą zarządzać polskie firmy,
3) zarządzanie ryzykiem oraz plan ciągłości działania (w cyklu życia produktu)?
18. Do kogo będą należały prawa własności intelektualnej do K2PL i wozów wsparcia? Czy polskie podmioty uzyskają uprawnienia do samodzielnej modernizacji, eksportu i świadczenia usług serwisowych poza RP bez zgody licencjodawcy?
Odporność łańcucha dostaw i spójność z inicjatywami UE
Doświadczenia konfliktu ukraińskiego jasno pokazują wagę posiadania własnych zdolności produkcyjnych i naprawczych oraz istnienia takich zdolności w bezpośrednim sąsiedztwie na terenach państw sojuszniczych (tzw. głębia strategiczna). Platforma K2 nie posiada w chwili obecnej żadnej infrastruktury wspierającej w Polsce i na terenie Europy.
W tym kontekście szczególne ważne jest uzyskanie odpowiedzi na poniższe zagadnienia:
19. Jak zostanie zabezpieczony łańcuch dostaw części krytycznych (silniki, przekładnie, SKO, amunicja) na wypadek blokady głównych szlaków logistycznych do Polski lub konfliktu na Półwyspie Koreańskim (np. atak KRLD na Koreę Płd.)? Jaki jest plan ciągłości działania i lokalizacji produkcji/napraw w Polsce oraz w UE (w głębi strategicznej Polski leżącej poza jej granicami) – z podziałem na elementy, które będą produkowane/naprawiane:
- w PL,
- w UE,
- wyłącznie w Korei?
Proszę o terminy osiągnięcia samowystarczalności w kluczowych pozycjach.
20. W jaki sposób zakupy sprzętu pozaeuropejskiego są koordynowane z inicjatywami Unii Europejskiej ukierunkowanymi na wspólne zakupy i wzmacnianie europejskiej bazy przemysłowej? Czy i w jakim zakresie planowane jest wykorzystanie finansowania unijnego dla elementów programu?