w sprawie możliwości wsparcia budowy nowej remizy OSP Kuźnia Raciborska
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 23-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie nr 2784 pani poseł Urszuli Nowogórskiej w sprawie możliwości wsparcia budowy nowej remizy Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) Kuźnia Raciborska, na podstawie stanowiska komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie informuję, że omawiana sprawa była przedmiotem analizy.
Z uzyskanych informacji wynika, że inwestorem przedsięwzięcia jest gmina Kuźnia Raciborska, która planuje ubiegać się o środki zewnętrzne z różnych źródeł, m.in. z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W dniu 13 października 2025 r. w Komendzie Wojewódzkiej PSP w Katowicach odbyło się spotkanie z burmistrzem miasta i gminy Kuźnia Raciborska, zastępcą burmistrza oraz prezesem OSP Kuźnia Raciborska, podczas którego omówiono kwestie dotyczące lokalizacji i potrzeb inwestycyjnych związanych z budową nowej remizy.
Obecny budynek remizy OSP Kuźnia Raciborska jest w złym stanie technicznym i nie spełnia obowiązujących wymagań w zakresie bezpieczeństwa oraz warunków użytkowych. W 2021 r. została wykonana ekspertyza budowlana, z której wynika, że obiekt – wzniesiony kilkadziesiąt lat temu – nie nadaje się do dalszej eksploatacji ze względu na znaczne zużycie konstrukcyjne oraz brak możliwości adaptacji do aktualnych standardów dla jednostek ochrony przeciwpożarowej.
W odniesieniu do planowanej inwestycji wskazano teren przeznaczony pod budowę nowego obiektu, a także rozpoczęty został proces zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mający na celu dostosowanie przeznaczenia tego terenu do funkcji ochrony przeciwpożarowej.
Z opisu i charakterystyki jednostki OSP Kuźnia Raciborska wynika, że jednostka od 1 lipca 1995 r. działa w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (ksrg) i odgrywa istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa mieszkańców powiatu raciborskiego. Jest to jednostka mobilna, realizująca działania operacyjne na właściwym poziomie. Nowy budynek remizy umożliwiłby prawidłowe funkcjonowanie jednostki OSP, zapewniłby przestrzeń na potrzeby systemu bezpieczeństwa gminy oraz odpowiednie warunki sanitarno-socjalne.
Pomimo pozytywnego postrzegania inicjatywy w zakresie budowy nowej remizy dla jednostki OSP Kuźnia Raciborska, mającej stać się Centrum Ratownictwa, uprzejmie wyjaśniam, że nie jest możliwe udzielenie dla ww. jednostki dofinansowania z budżetu[1] ministra spraw wewnętrznych i administracji na omawiany cel. Przedsięwzięcie inwestycyjne, jakim jest budowa nowych/rozbudowa remiz, nie jest bowiem ujęte w zakresie rzeczowym przeznaczenia dotacji[2] przekazywanej jednostkom OSP przez komendanta głównego PSP[3].
Ponadto należy zauważyć, że nie ma możliwości przekazywania dotacji przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) z części 42 budżetu państwa dla jednostki samorządu terytorialnego, jako gestora i inicjatora inwestycji.
Warto podkreślić, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł[4] dofinansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia – w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach[5]. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[6] oraz na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym zapewnienie obiektów/remizy i dofinansowanie niezbędnych zakupów, spoczywa na gminie, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Ponadto jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji[7].
Należy wskazać, że przy planowaniu długoterminowej inwestycji, jaką jest budowa nowego obiektu remizy, niezależnie od pozyskanych źródeł dofinansowania, jest wymagany wkład własny ze strony gminy, tj. zaplanowanie w budżecie gminy odpowiedniej kwoty środków finansowych oraz szczegółowy kosztorys i harmonogram prac.
Nadmieniam, że jednostka OSP Kuźnia Raciborska w ramach wspólnych starań z władzami samorządowymi, jako jednostka ochrony przeciwpożarowej, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[8] Na podstawie indywidualnych wniosków OSP, dofinansowanie ze środków uzyskanych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia może być przekazane na cele ochrony przeciwpożarowej, w szczególności na:
- zapewnienie gotowości bojowej jednostek,
- budowę i modernizację strażnic,
- badania naukowe oraz działalność racjonalizatorską w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i przeciwdziałania innym zagrożeniom,
- propagowanie bezpieczeństwa pożarowego.
Jednocześnie jednostki OSP mogą ubiegać się o środki finansowe z programów regionalnych funduszy europejskich realizowanych/koordynowanych przez urzędy marszałkowskie. Szczegółowe informacje są dostępne w ww. urzędach lub punktach informacyjnych, które znajdują się w każdym województwie[9].
Ponadto gmina Kuźnia Raciborska może rozważyć skorzystanie z dofinansowania pochodzącego z różnych projektów unijnych lub programów koordynowanych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, dedykowanych gminom i powiatom.
Dodatkowo, mając na względzie znaczenie omawianego przedsięwzięcia, należy wskazać, że jednym z możliwych rozwiązań jest wystąpienie gminy do właściwego wojewody, w oparciu o przepisy art. 32a ust. 1 i 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, celem wystosowania przez wojewodę wniosku do prezesa Rady Ministrów o dofinasowanie realizacji zadania własnego gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Należy wyjaśnić, że minister spraw wewnętrznych i administracji nie koordynuje na poziomie centralnym wszystkich programów lub projektów, z których jednostki OSP mogą ubiegać się o dofinansowanie. Programy wsparcia na szczeblu wojewódzkim czy samorządowym realizowane są przez określone instytucje niezależnie.
W związku z powyższym zainteresowane jednostki OSP powinny kontaktować się bezpośrednio (jako potencjalni beneficjenci) z instytucjami odpowiedzialnymi za ich realizację lub obserwować i monitorować strony internetowe tych instytucji w celu pozyskania informacji na temat dodatkowych źródeł finansowania. Ochotnicze straże pożarne jako stowarzyszenia/organizacje pozarządowe mogą również rozważyć możliwość uzyskania dotacji z programów/projektów adresowanych dla organizacji pozarządowych udzielanych przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego[10].
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Część 42 budżetu państwa – Sprawy wewnętrzne, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
[2] Na wsparcie realizacji zadania publicznego:
- Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych – w przypadku jednostek OSP spoza krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (tzw. dotacja MSWiA);
- Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego – w przypadku jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (tzw. dotacja ksrg).
Szczegóły na stronie Komendy Głównej PSP pod linkiem: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dotacje-osp.
[3] Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2-4 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, Dz. U. 2025 poz. 244.
[4] Wymienionych w art. 32 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.
[5] Dz. U. 2020 poz. 2261.
[6] Dz. U. 2025 poz. 1153.
[7] Art. 32 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.
[8] Dz. U. 2025 poz. 188.
[9] https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/
[10] https://niw.gov.pl/