Odpowiedź na zapytanie nr 2822

w sprawie kosztów związanych z wprowadzeniem przedmiotu edukacja zdrowotna

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 07-11-2025

Szanowni Panowie Posłowie,

uprzejmie informuję, że od roku szkolnego 2025/2026 w szkołach podstawowych (od klasy IV) i ponadpodstawowych jest realizowany nowy nieobowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna^[1], który zastąpił dotychczasowy przedmiot wychowania do życia w rodzinie. Przedmiot został przygotowany we współpracy Ministerstwa Edukacji Narodowej z Ministerstwem Zdrowia oraz Ministerstwem Sportu i Turystyki.

W świetle pogarszających się wskaźników zdrowia całej populacji ludzkiej niezbędne są systemowe działania edukacyjne, mające na celu rozwijanie umiejętności dbania o holistycznie rozumiane zdrowie. Wprowadzenie nowego przedmiotu wynika z potrzeby wyposażenia uczniów w wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne, które pozwolą na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych oraz nakierują na podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych, które będą skupiały się na identyfikacji problemów i ich rozwiązywaniu. Szkoła pełni w tych działaniach szczególną rolę. Nauczyciele, wspierając w tym zakresie obowiązki rodziców, powinni zmierzać do tego, aby uczniowie rozwijali świadomość zdrowia i kompetencje niezbędne do utrzymania zdrowia m.in. psychicznego i społecznego. Nowy przedmiot w przystępny, interdyscyplinarny sposób przekazuje uczniom wiedzę z zakresu zdrowia fizycznego, psychicznego, społecznego i środowiskowego. Uczy, jak dbać o siebie i innych, rozpoznawać zagrożenia, budować dobre relacje i podejmować świadome decyzje.

Szczegółowe treści nauczania realizowane na zajęciach edukacji zdrowotnej, które opracowano przy udziale ekspertów z wielu dziedzin, w tym lekarzy i nauczycieli - określono w rozporządzeniach Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 378) i dla szkół ponadpodstawowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 382).

Wymagania szczegółowe edukacji zdrowotnej, dotyczące wiedzy i umiejętności, ujęte zostały w 11 działach tematycznych wśród których uwzględniono m.in. zdrowie psychiczne, zdrowie fizyczne, aktywność fizyczną, zdrowie społeczne, Internet i profilaktykę uzależnień. Wymienione działy odzwierciedlają sfery funkcjonowania człowieka.

Na przykład, w ramach Działu I. Wartości i postawy uczniowie uczą się, jak kształtować postawy i wartości związane z godnością, szacunkiem oraz prospołecznym podejściem do zdrowia i troską o środowisko naturalne; rozumieć, że godność człowieka stanowi fundamentalną wartość na wszystkich etapach jego życia; potrafić w imię godności i ludzkiego szacunku akceptować człowieka bez względu na jego indywidualne cechy, choroby, niepełnosprawności.

W ramach Działu V. Zdrowie psychiczne uczniowie uczą się, jak dbać o dobrostan psychiczny i emocjonalny, w tym poczucie własnej wartości i skuteczności, omawiać pojęcie przemocy; wymieniać przykłady zachowań przemocowych, w tym przemoc fizyczną, psychiczną, rówieśniczą i cyberprzemoc; omawiać sposoby reagowania na przemoc i wskazywać miejsca, w których można szukać pomocy, będąc osobą doświadczającą przemocy lub jej świadkiem,

W ramach Działu VI. Zdrowie społeczne uczniowie uczą się, jak budować relacje interpersonalne oparte na otwartości, zaufaniu i podmiotowości w otoczeniu rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym i lokalnym, omawiać sposoby rozwiązywania problemów i konfliktów, w tym alternatywne metody rozwiązywania sporów, w szczególności mediacje.

W ramach Działu X. Internet i profilaktyka uzależnień uczniowie uczą się m.in., jak identyfikować zachowania ryzykowne u siebie i innych osób w zakresie szkodliwego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Jednocześnie informuję, że w Ocenie Skutków Regulacji rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 7 kwietnia 2025 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego^[2] wskazano m.in. planowany wpływ ww. rozporządzenia na sektor finansów publicznych:

Wskazano również, że koszty nowego przedmiotu – edukacji zdrowotnej zostaną sfinansowane w ramach oszczędności wynikających m.in. z braku nauczania przedmiotu „wychowanie do życia w rodzinie”.

Do oszacowania powyższych skutków założono, że:

1. w szkołach podstawowych w klasie VIII zostanie zrealizowane 18 godzin w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna (z racji tego, że zajęcia będą prowadzone do końca stycznia);
2. w szkołach ponadpodstawowych zajęcia z przedmiotu „edukacja zdrowotna” będą prowadzone w dwóch klasach do wyboru z klas od I do III (tj. w klasach I i II albo klasach II i III albo klasach I i III) w łącznym wymiarze 72 godzin; do wyliczenia skutków, z racji dowolności wyboru klas, w których będzie nauczany przedmiot „edukacja zdrowotna”, przyjęto, że średnio w klasach I–III będzie nauczany po 24 godziny, co w zakresie klas od I do III daje łącznie 72 godziny;
3. wzrośnie liczba etatów nauczycieli;

Przewidywany wzrost liczby etatów:

4. średni koszt roczny jednego etatu nauczyciela wyniesie ok. 139 tys. zł; średni koszt wynagrodzenia nauczyciela w 2025 r. w wysokości 139 tys. zł został obliczony na podstawie struktury zatrudnienia nauczycieli i wynagrodzenia średniego nauczycieli w 2025 r. zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.); dodatkowo uwzględniono: koszty dodatku wiejskiego, pochodne pracodawcy od wynagrodzenia, odpis na doskonalenie zawodowe oraz skutek z tytułu odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że na podstawie przepisów § 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2738 j.t.) Minister Edukacji zlecił Ośrodkowi Rozwoju Edukacji (ORE) -placówce podległej, realizację zadania polegającego na przygotowaniu materiałów edukacyjnych i szkoleniowych, przygotowaniu kadry do realizacji szkoleń oraz organizacji i realizacji szkoleń dla nauczycieli, którzy będą nauczać w szkole podstawowej lub szkole ponadpodstawowej przedmiotu – edukacja zdrowotna. Na realizację tego zadania został zwiększony budżet ORE na 2025 r. o kwotę w wysokości 6 000 tys. zł. W ramach ww. zadania do 21 października 2025 r. Ośrodek zrealizował:

1. Przeszkolenie kadry trenerskiej placówek doskonalenia nauczycieli

Do dnia 28 maja 2025 roku przeszkolono 71 trenerów placówek doskonalenia nauczycieli znajdujących się na terenie całej Polski. Przeprowadzono 52 godziny warsztatów stacjonarnych, w ramach których zrealizowano współpracę z metodykami, autorami podstawy programowej, ekspertami w zakresie edukacji zdrowotnej, przy udziale kierownictwa MEN i ORE. W efekcie szkoleń uczestnicy otrzymali materiały gotowe do realizacji szkoleń we własnych regionach.

Trenerów objęto opieką wdrożeniową m.in. poprzez indywidualne i grupowe spotkania konsultacyjne, webinaria z ekspertami edukacji zdrowotnej (według zgłaszanych na bieżąco tematów).

W efekcie ww. działań powstała oferta szkoleniowa dla nauczycieli edukacji zdrowotnej, realizowana w 52 publicznych ośrodkach doskonalenia nauczycieli. Za pośrednictwem przeszkolonych trenerów edukacji zdrowotnej monitorowany jest proces szkolenia nauczycieli w zakresie wsparcia we wdrożeniu w szkołach nowego przedmiotu.

2. Realizację Konferencji

W dniu 30 września 2025 r. odbyła się międzyresortowa, ogólnopolska konferencja na temat wdrażania w szkołach przedmiotu edukacja zdrowotna pn. „Wiedza dziś - zdrowie jutro” adresowana do środowiska edukacyjnego. W konferencji udział wzięło kierownictwo trzech resortów (Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Sportu i Turystyki), autorzy podstawy programowej, eksperci, praktycy szkolni oraz uczniowie. Celem było wsparcie wdrożenia przedmiotu w warunkach szkolnych oraz wzmocnienie jego potencjału w kolejnych latach. W wydarzeniu wzięło udział stacjonarnie/online) łącznie 451 osób.

3. Przygotowanie materiałów edukacyjnych dla nauczycieli, dyrektorów, rodziców i uczniów

Ośrodek Rozwoju Edukacji na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej opracował i opublikował na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (www.zpe.gov.pl) materiały edukacyjne w formie cyfrowej do nauczania i uczenia się edukacji zdrowotnej. Dostęp do materiałów jest bezpłatny i mają go wszyscy zainteresowani, w tym nauczyciele, uczniowie i rodzice. Są to w szczególności scenariusze lekcji wraz z obudową: prezentacjami, kartami pracy, linkami do materiałów dodatkowych, produkcją materiałów dodatkowych, filmami, podcastami, aplikacjami, grami dydaktycznymi, broszurami, ulotkami, plakatami, planszami edukacyjnymi i narzędziami interaktywnymi, testami online etc. Przygotowano także przykładowe programy nauczania edukacji zdrowotnej (dla szkoły podstawowej oraz szkół ponadpodstawowych) oraz materiały informacyjne dla dyrektorów szkół, nauczycieli i rodziców, które są dostępne na stronie ZPE oraz na stronie internetowej ministerstwa: https://www.gov.pl/web/edukacja/edukacja-zdrowotna

4. Zadania zaplanowane:

- do końca 2025:

1. Realizacja 132-godzinnego kursu e-learningowego dla nauczycieli, wspomagającego realizację zajęć z 11 obszarów edukacji zdrowotnej.
2. Realizacja 11 wykładów eksperckich wraz z panelem dyskusyjnym.
3. Wydanie poradnika metodycznego dla nauczycieli, w oparciu o ramowe programy nauczania, zawierający scenariusze do zajęć z dostosowaniem do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

- w 2026 roku:

4. Szkolenia dla nauczycieli edukacji zdrowotnej.
5. Wsparcie trenerów edukacji zdrowotnej z placówek doskonalenia nauczycieli.

Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej - na podstawie art. 464 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.) – podpisało umowy z 11. uczelniami, które realizują kwalifikacyjne studia podyplomowe dla nauczycieli, przygotowujące do nauczania edukacji zdrowotnej. Studia są finansowane z budżetu MEN i są bezpłatne dla nauczycieli. Na realizację tego zadania wydano w 2025 r. kwotę w wysokości 2 698 144,00 zł.

Równocześnie, uprzejmie informuję, że przedsięwzięcia informacyjne dotyczące edukacji zdrowotnej były realizowane w ramach szerszych akcji informacyjnych dotyczących zmian w systemie oświaty „Reforma26 Kompas Jutra”. Poniżej przedstawiam wykaz działań promocyjnych związanych z edukacją zdrowotną, wraz z kosztami:

• Kampania outdoorowa dotycząca edukacji zdrowotnej, w tym korzystająca z ekranów w placówkach pocztowych i na polskich dworcach kolejowych – 80 902,02 zł
• Kampania radiowa dotycząca edukacji zdrowotnej – 59 890,00 zł
• Seria podcastów „Kompas Jutra”, w ramach których przeprowadzono również kilka rozmów z ekspertami przygotowującymi podstawę programową przedmiotu edukacja zdrowotna oraz z gośćmi związanymi z tematyką m.in. zdrowia, sportu, odżywiania – 137 456,33 zł
• Przygotowanie i druk ulotek dot. edukacji zdrowotnej – 14 878,08 zł

Należy podkreślić, że edukacja zdrowotna jest nowoczesnym i bardzo ważnym przedmiotem, który obejmuje szeroki zakres zagadnień kluczowych dla młodych ludzi, w tym m.in. przygotowanie do dbałości o zdrowie własne i najbliższego otoczenia, rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem i emocjami, budowanie zdrowych relacji interpersonalnych, tematykę odpowiedzialnego pełnienia ról społecznych i budowania relacji opartych na wartości zdrowia, godności, szacunku i tolerancji na wszystkich etapach życia.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2025 r. poz. 363).

^[2] Które reguluje szczegółowe zasady organizacji w szkołach zajęć edukacji zdrowotnej - Dz. U. z 2025 r. poz. 467.