Zapytanie nr 2836

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie nadmiernie długiego okresu oczekiwania na orzeczenie lekarza orzecznika w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych przez osoby ciężko chore

Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Piotr Głowski

Data wpływu: 20-10-2025

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani z zapytaniem w sprawie długiego okresu oczekiwania na badanie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Problem dotyczy, jak mi przedstawiono, wielu osób w dramatycznych sytuacjach zdrowotnych, w szczególności pacjentów onkologicznych.

Do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby, które niejednokrotnie kilka miesięcy wcześniej złożyły wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą nowotworową. Dokumenty zostały złożone w jednostce ZUS w Pile, a następnie przekazane do I Oddziału ZUS w Poznaniu. Często mimo upływu kilku miesięcy, sprawa nie jest jeszcze rozpatrzona. Z uzyskiwanych informacji wynika, że okres oczekiwania na komisję lekarską wynosi około czterech miesięcy. Trudno uznać taki termin za dopuszczalny w sytuacji, gdy wnioskodawca zmaga się z chorobą nowotworową o charakterze nieuleczalnym. W praktyce oznacza to, że osoba w bardzo ciężkim stanie zdrowia przez wiele tygodni pozostaje bez środków do życia, w oczekiwaniu na decyzję o przyznaniu świadczenia, które często stanowi jedyne źródło utrzymania.

Podobne sytuacje mają ponoć miejsce również w innych oddziałach ZUS, m.in. w Lesznie czy w regionie kujawsko-pomorskim. Zjawisko to ma zatem charakter systemowy, a nie incydentalny.

Problem długiego oczekiwania na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS jest jednym z najbardziej dotkliwych dla osób przewlekle lub śmiertelnie chorych. Pacjenci onkologiczni często nie mają możliwości kontynuowania pracy zawodowej, a jednocześnie nie mogą uzyskać świadczeń, które zapewniłyby im minimum bezpieczeństwa finansowego i godne warunki życia w czasie choroby.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem przewlekłych opóźnień w procesie orzeczniczym ZUS, szczególnie w odniesieniu do osób z chorobami nowotworowymi i innymi schorzeniami o ciężkim przebiegu?
2. Czy resort prowadzi lub planuje podjąć działania w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia oraz ZUS w celu skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenie lekarza orzecznika w przypadkach, gdy stan zdrowia wymaga natychmiastowej decyzji?
3. Czy resort rozważa wprowadzenie szybszej ścieżki orzeczniczej (trybu priorytetowego) dla osób w terminalnych stadiach choroby, podobnie jak funkcjonuje to w systemie opieki zdrowotnej w zakresie onkologii, lub wystąpienie z inicjatywą ustawodawczą, której celem będzie zapewnienie, by pacjenci nie byli pozostawieni bez wsparcia finansowego w najtrudniejszym momencie życia?