w sprawie uwzględnienia w podstawie programowej zagadnień dotyczących zagrożeń wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji, w tym technologii deepfake
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 19-11-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na zapytanie Posłanki na Sejm RP Pani Katarzyny Matusik-Lipiec oraz grupy Posłanek, w sprawie uwzględnienia w podstawie programowej zagadnień dotyczących zagrożeń wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji, w tym technologii deepfake.
Szanowne Panie Posłanki,
od maja do grudnia 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym (IBE-PIB) prowadziło prace analityczne i badawcze, które były nakierowane na przygotowanie dokumentu pod nazwą – Profil absolwenta przedszkola i szkoły podstawowej[1]. Wskazano w nim listę kompetencji fundamentalnych, stanowiących podstawę procesu rozwoju i edukacji, których opanowanie jest niezbędne do skutecznego i zdrowego funkcjonowania w różnych sytuacjach życiowych oraz do dalszej nauki we współczesnym świecie. Jedną z nich są kompetencje cyfrowe rozumiane jako zdolność skutecznego, krytycznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych w celu uczenia się i sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie, zdolność stosowania metod informatycznych oraz pozyskiwanie i analizowanie informacji w środowisku cyfrowym.
W ramach planowanej od 2026 r. reformy kształcenia ogólnego uwzględniono treści dotyczące sztucznej inteligencji w projektach podstaw programowych kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej– nie tylko w przedmiocie informatyka, ale także w innych przedmiotach.
Zmiany planowane są do wprowadzenia od 1 września 2026 r. w szkole podstawowej, a od 2027 r. w szkołach ponadpodstawowych.
Informacje i aktualności dotyczące reformy są dostępne na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/ .
Jednocześnie, informuję, że w obowiązujących podstawach programowych kształcenia ogólnego[2] znajdują się treści dotyczące dezinformacji i manipulacji w zakresie następujących przedmiotów: języka polskiego, edukacji zdrowotnej i edukacji obywatelskiej.
Mając na uwadze, jak poważnym zagrożeniem w dobie dynamicznego i powszechnego rozwoju cyfrowego i nowych technologii, w tym m. in. mediów społecznościowych i AI, jest dezinformacja, a niedostateczna edukacja w zakresie korzystania z nowych technologii i krytycznego myślenia prowadzi do większej podatności na niebezpieczeństwo, działania Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom płynącym z cyberprzestrzeni koncentrują się na projektowaniu systemowych rozwiązań gwarantujących bezpieczne warunki kształcenia, wychowania i opieki oraz wspierania szkół i placówek systemu oświaty w realizacji zadań w tym obszarze. Zadaniem systemu oświaty jest również upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o cyberbezpieczeństwie, w tym dezinformacji oraz działania profilaktyczne związane m.in. z ochroną dzieci i młodzieży przed negatywnym wpływem mediów społecznościowych w tym deepfake’ów.
Tworzenie bezpiecznych i właściwych warunków rozwoju i nauki dla każdego dziecka oraz wczesna profilaktyka ukierunkowana na wzmacnianie czynników chroniących oraz redukowanie czynników ryzyka, w tym upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o niebezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń związanych z umiejętnym korzystaniem z nowoczesnych technologii, jest zadaniem każdego przedszkola i każdej szkoły oraz placówki oświatowej.
12 września 2024 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji[3], która ma charakter programu i dokumentu strategicznego, wyznaczającego ramy polityki państwa i działań podejmowanych w obszarze cyfryzacji edukacji w perspektywie krótko, średnio oraz długoterminowej.
PCTE wskazuje na niezbędne działania, które powinny zostać podjęte dla pełnego urzeczywistnienia wizji nakreślonej w podstawie programowej kształcenia ogólnego, w dokumentach unijnych i innych dokumentach, w celu przygotowania kolejnych pokoleń obywateli do wyzwań społeczeństwa cyfrowego związanych z rozwojem informatyki i technologii cyfrowej. PCTE wskazuje, iż w transformacji cyfrowej szkół bardzo ważną rolę pełnią inicjatywy skoncentrowane na zapewnieniu odpowiedniej higieny cyfrowej oraz bezpiecznym korzystaniu z komputera i Internetu. PCTE stwierdza jednoznacznie, że bezpieczne korzystanie z mediów i informacji, przeciwdziałanie dezinformacji oraz znajomość zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z zasobów edukacyjnych i urządzeń cyfrowych są kluczowymi zagadnieniami nie tylko w odniesieniu do uczniów, ale również w przypadku nauczycieli i innych pracowników szkół.
Dlatego specjalnym programem, w szczególności w zakresie przeciwdziałania dezinformacji, powinni zostać objęci wszyscy członkowie społeczności szkolnej oraz rodzice. Wiedza, jak zabezpieczyć dane, odróżnić informacje celowo fałszywe i szkodzące od wprowadzających w błąd w wyniku nieświadomości, że rozpowszechniane informacje są nieprawdziwe, jak postępować z treściami nieprawdziwymi lub wprowadzającymi w błąd, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania dzieci i młodzieży we współczesnym świecie.
PCTE wskazuje nowe technologie, w tym sztuczną inteligencję w szkole, jako jeden z dziesięciu obszarów działań i interwencji. W dokumencie zawarto, iż należy w zaplanowany sposób przybliżać uczniom kolejne najnowsze technologie cyfrowe m.in. poprzez wzmocnienie w podstawie programowej odpowiednich odniesień do tych technologii, uwzględniając ich walory edukacyjne oraz przewidywane osiągnięcia uczniów, co z kolei spowoduje pojawienie się towarzyszących materiałów dla uczniów i dla nauczycieli, jak również należy opracować programy i sylabusy szkoleń, przygotowujących nauczycieli do zajęć prowadzonych z wykorzystaniem tych technologii. Założono też, że przyjmowane rozwiązania wprowadzające różne narzędzia wykorzystujące AI do szkół i placówek będą korzystne i będą minimalizować zagrożenia jakie niesie ze sobą AI.
Natomiast w Diagnozie, stanowiącej załącznik nr 1 do PCTE, zostały zawarte informacje m.in. na temat wykorzystania AI w szkołach.
Kluczowe dla stosowania AI w praktyce szkolnej jest stworzenie odpowiedniego cyfrowego środowiska w szkole złożonego z wielu elementów składowych, takich jak sprzęt IT, oprogramowanie, dostęp do szybkiego i bezpiecznego Internetu, bogate zasoby materiałów edukacyjnych, przeszkoleni i przygotowani do stosowania technologii cyfrowych nauczyciele.
Ze środków KPO, w ramach realizacji inwestycji C2.2.1. Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji, realizowane jest zadanie we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, w ramach którego do 8 tysięcy szkół podstawowych i 4 tysięcy szkół ponadpodstawowych trafią pracownie AI, a do 4 tysięcy szkół ponadpodstawowych pracownie STEM.
Dodatkowo należy wspomnieć, że w ramach realizowanego obecnie przez MEN Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025–2029 – „Cyfrowy Uczeń”[4] przewidziano wsparcie instytucji edukacyjnych w rozwijaniu umiejętności nauczycieli i uczniów niezbędnych do świadomego, odpowiedzialnego i aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym.
Program „Cyfrowy uczeń” jest jednym z elementów tego wsparcia, zapewniając szkołom i placówkom oświatowym środki finansowe na działania niezbędne do wzmocnienia skuteczności procesu kształcenia z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym wspieranych przez AI.
W Programie oprócz wsparcia finansowego przewidzianego dla organów prowadzących szkoły i placówki, zastał zaprojektowany dla szkół komponent szkoleniowy/metodyczny – poprzez zapewnienie funkcjonowania w Ośrodku Rozwoju Edukacji w Warszawie zespołu, który zapewni wsparcie merytoryczne. Wsparcie to oznacza udostępnienie na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE) cyfrowych materiałów edukacyjnych lub cyfrowych materiałów ćwiczeniowych, realizację konkursu dla nauczycieli, w ramach którego będą mogli odpłatnie tworzyć cyfrowe materiały edukacyjne lub cyfrowe materiały ćwiczeniowe wspierające proces kształcenia udostępniane później nieodpłatnie innym nauczycielom na ZPE. Zespół będzie zajmował się wsparciem rozwoju umiejętności cyfrowych nauczycieli (także z wykorzystaniem AI), w szczególności w zakresie poprawnego metodycznie wykorzystywania sprzętu zakupionego w ramach inwestycji C2.2.1, myślenia komputacyjnego, umiejętności w zakresie skutecznego nauczania przedmiotów ścisłych i przyrodniczych – matematyki, fizyki, chemii, informatyki, biologii i geografii, budowania zdrowych nawyków związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych, a także wykorzystywanie w pracy nauczyciela ZPE i jej zasobów, w tym m.in. przygotowanie szkoleń i kursów online (e-learning) dla nauczycieli, udostępnionych na ZPE.
Natomiast w ramach Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS) w 2025 r. i kolejnych latach będą realizowane szkolenia dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych (w tym w zakresie AI):
Minister Edukacji na podstawie art. 90w ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[5] ustanowił przedsięwzięcie pod nazwą „badAI! – projekt edukacyjny”[6], którego celem będzie:
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[2] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 467 z późn. zm.)
[3] Uchwała nr 98 Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” z dnia 12 września 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz. 812)
[4] Przyjęty 18 września 2025 r. uchwałą nr 121 w sprawie Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025-2029 - „Cyfrowy Uczeń”
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm.