w sprawie korekty podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 16-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na zapytanie Posłanki na Sejm RP Pani Lidii Czechak w sprawie korekty podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025.
Szanowna Pani Poseł,
odpowiadając na zapytanie w sprawie korekty podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zgodnie z nową ustawą z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[1], od 2025 r. zmianie uległ dotychczasowy system finansowania zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
System finansowania oświaty jest integralną częścią rozwiązań uwzględnionych w nowej ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W zakresie finansowania zadań oświatowych ustawa przewidziała, że dla samorządów od 2025 roku będą naliczane kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach subwencji oświatowej i tzw. dotacji przedszkolnej.
Z powodu szybkiego tempa prac legislacyjnych nad nową ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego autorstwa Ministerstwa Finansów, do naliczenia kwoty potrzeb oświatowych na 2025 r. wyjątkowo nie przeprowadzono, na linii Ministerstwo Edukacji Narodowej – jednostki samorządu terytorialnego, dotychczasowej standardowej weryfikacji danych, która pozwoliłaby na wykluczenie wszelkich niezgodności.
Ministerstwo Edukacji Narodowej już od pierwszych miesięcy bieżącego roku zgłaszało jednostkom samorządu terytorialnego, że z powodu braku ww. weryfikacji wystąpiły nieprawidłowości w naliczeniu potrzeb oświatowych w 2025 r., które zostaną w całości skorygowane z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Niezgodności dotyczyły głównie uczniów szkół przysposabiających do pracy oraz dzieci w wychowaniu przedszkolnym w gminach wiejskich.
Rozmowy toczyły się na posiedzeniach Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Na jednym z posiedzeń, które odbyło się w 21 maja br., strona samorządowa zaopiniowała pozytywnie przedstawione przez MEN propozycje korekty podziału potrzeb oświatowych na rok 2025. Następnie Minister Edukacji przekazał skorygowany podział potrzeb oświatowych do Ministerstwa Finansów w dniu 30 maja br. W dalszej kolejności Minister Finansów i Gospodarki przekazał środki wynikające z ww. korekty dochodów na rachunki JST w dniu 29 września br.
W związku z uwzględnieniem większej liczby uczniów przeliczeniowych w skorygowanym podziale potrzeb oświatowych na rok 2025, zmniejszeniu uległ standard finansowy A, który pierwotnie określono na 9 477,19 zł. Po korekcie standard finansowy A na rok 2025 wynosi 9 415,18 zł.
W kontekście dotowania niesamorządowych jednostek systemu oświaty Minister Edukacji skierował pismo do JST w dniu 16 października br.
Należy zauważyć, że w związku ze zmianą wskaźnika korygującego Di (do jego ustalenia uwzględniana jest liczba dzieci uczęszczających do szkół położonych na terenach wiejskich) oraz uwzględnieniem w wyliczeniu potrzeb oświatowych nowego standardu finansowego A, dla części szkół, w tym zwłaszcza dla uczniów szkół przysposabiających do pracy, przeprowadzona korekta nie skutkuje tylko obniżaniem wysokości dotacji dla szkół. W części przypadków prowadzi do zwiększenia rocznej kwoty dotacji na ucznia, co zostało uwzględnione w nowych wyliczeniach, np. korekta naliczenia potrzeb oświatowych na szkoły przysposabiające do pracy skutkuje zwiększeniem naliczenia w zakresie szkół niesamorządowych w kwocie ok. 37,6 mln zł.
Przykładem są szkoły prowadzone przez Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, które prowadzi m.in. szkoły przysposabiające do pracy. Po wyliczeniach dokonanych przez MEN, skutek korekty w naliczeniu potrzeb oświatowych na rok 2025 r. jest dla tych szkół korzystny ogółem w związku z ponownym przeliczeniem potrzeb oświatowych na rok 2025. Zmniejszenie naliczenia potrzeb oświatowych dla ww. szkół dotowanych wynosi ok. 2,3 mln zł w związku z obniżeniem standardu finansowego A, natomiast zwiększenie wynikające z uwzględnienia uczniów szkół przysposabiających do pracy wynosi ok. 9,2 mln zł.
W związku z powyższym zmniejszenie standardu finansowego A o zaledwie 0,6%, łagodzone pozytywnym wpływem zwiększeń kwoty naliczenia potrzeb oświatowych w szkołach przysposabiających do pracy oraz wzrostem wysokości wskaźnika korygującego Di w niektórych JST, nie ma istotnego wpływu na sytuację finansową szkół niepublicznych i publicznych nieprowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572