do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie formy funkcjonowania Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina w 2025 r. i 2026 r.
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 18-11-2025
Szanowna Pani Ministro,
w pierwszych dniach inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w Instytucie Pileckiego powstało Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina – jednostka, której zadaniem było zbieranie świadectw zbrodni rosyjskiej na Ukraińcach i Ukrainkach i ich opracowywanie.
W Centrum Lemkina w grudniu 2024 r. zatrudnione były 3 osoby na umowę o pracę (wykonujące zadania administracyjne) i 7 osób wykonujących zadania w ramach umów zlecenia (osoba z polskim obywatelstwem, jak również obywatele Ukrainy). Do kwietnia 2024 r., część zespołu zbierała świadectwa zbrodni w miejscowościach wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji i na terenach przyfrontowych, a następnie wraz z częścią zespołu pracującą w Warszawie zajmowała się ich opracowywaniem.
W grudniu 2024 r. osoby wykonujące zadania dla Centrum Lemkina zostały poinformowane o zamiarze wprowadzenia zmian w funkcjonowaniu Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina. Ich skutkiem było zaprzestanie zbierania nowych świadectw i nieprzedłużenie umów z osobami wykonującymi te działania. Ta sytuacja trwa do dziś. Mimo wielokrotnych deklaracji ze strony rządowej czy samego Instytutu Pileckiego nie zostały wznowione żadne badania, a pracujący dotychczas w Centrum Lemkina zespół nadal nie otrzymał żadnych umów ani wiążących propozycji dotyczących ich przyszłości.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy i jakiej formie w roku 2025 i w roku 2026 będzie kontynuowana działalność Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina?
2. Czy osoby dotąd wykonujące działalność dokumentacyjną oraz opracowujące zebrane materiały będą mogły w roku 2025 i w 2026 roku kontynuować współpracę z Centrum Lemkina?
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek