w sprawie badań funkcjonariuszy i żołnierzy formacji mundurowych oraz służb specjalnych, uprawnionych do posługiwania się bronią palną
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 22-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie numer 2924 Pani Poseł Ewy Szymanowskiej oraz grupy Posłów[1] w sprawie badań funkcjonariuszy i żołnierzy formacji mundurowych oraz służb specjalnych, uprawnionych do posługiwania się bronią palną, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa, uprzejmie przekazuję informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W przypadku Policji, zdolność fizyczna i psychiczna do służby jest oceniana na etapie postępowania kwalifikacyjnego, którego pozytywne przejście determinuje możliwość pełnienia służby w ww. formacji, w tym pełnienia służby z bronią palną. Szczegółowe wymagania w przedmiotowym zakresie określa art. 25 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. – o Policji[2], zgodnie z którym, w ramach postępowania kwalifikacyjnego jest przewidziane m.in. badanie psychologiczne, w tym test psychologiczny, a także ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w omawianej formacji. Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o Policji, zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Szczegółowe zasady orzekania ww. komisji określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich, podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych[3]. Stan zdrowia kandydatów do służby jest oceniany na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa[4]. Natomiast częstotliwość i rodzaj wykonywania badań profilaktycznych policjantów określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 stycznia 2017 r. w sprawie badań okresowych i kontrolnych policjantów[5]. Dodatkowo warto zauważyć, że w przypadku służby kryminalnej, śledczej, spraw wewnętrznych, prewencyjnej, zwalczania cyberprzestępczości oraz policji sądowej, ww. badania obywają się co 3 lata dla funkcjonariuszy do 40. roku życia lub co dwa lata dla funkcjonariuszy, którzy ukończyli 40 lat. Policjanci pełniący służbę w komórkach kontrterrorystycznych oraz minersko-pirotechnicznych przechodzą przedmiotowe badania corocznie. Natomiast, policjanci służby wspomagającej (w tym ze szkół policyjnych oraz Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji) do 40. roku życia przechodzą badania co 4 lata, natomiast starsi funkcjonariusze - co 3 lata. Z kolei funkcjonariusze odbywający służbę w Lotnictwie Policji przed ukończeniem 40. roku życia, przechodzą badania co 3 lata, natomiast starsi - co 2 lata.
Odnosząc się do kwestii ewentualnych ograniczeń użytkowania przez funkcjonariuszy Policji broni palnej, uprzejmie informuję, że przełożony policjanta może odebrać broń w sytuacji, gdy policjant stwarza zagrożenie dla siebie, innych lub bezpieczeństwa publicznego, np. w przypadku uzależnień, zaburzeń psychicznych, nieodpowiedniego zachowania lub gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne. W przypadku wątpliwości odnośnie do stanu psychofizycznego funkcjonariusza, może on zostać skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisja - po przeprowadzeniu stosownych badań - może np. dopuścić funkcjonariusza do wykonywania zadań służbowych z ograniczeniami, tj. zadań nie wymagających broni służbowej (np. pomocnik dyżurnego, służba pełniona w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych). Zgodnie z § 22 zarządzenia nr 24 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów[6], przełożony funkcjonariusza jest obowiązany nie przydzielać broni palnej, a przydzieloną niezwłocznie odebrać i uniemożliwić dostęp do niej policjantom:
Przedstawiając powyższe jednocześnie uprzejmie informuję, że Policja nie gromadzi danych statystycznych dotyczących odebrania broni policjantom z przyczyn zdrowotnych.
Przechodząc do uregulowań dotyczących funkcjonariuszy Straży Granicznej (SG), należy wskazać, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie zakresu obowiązków oraz podstaw, zakresu i trybu udzielania zwolnień od zajęć służbowych funkcjonariuszy Straży Granicznej[7], każdy funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom lekarskim raz na 3 lata, a w przypadku pełnienia służby w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub w warunkach uciążliwych[8] - corocznie.
Z informacji przekazanych przez Komendę Główną SG wynika, że w latach 2020-2025 komisje lekarskie w 75 przypadkach orzekły czasowe przeciwskazania do pełnienia służby z bronią, natomiast w dwóch przypadkach - cofnięto trwale ww. uprawnienia. Jednocześnie uprzejmie informuję, że podmiotami leczniczymi uprawnionymi do przeprowadzania badań dla funkcjonariuszy SG są jednostki organizacyjne podmiotów leczniczych utworzonych i nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie służby medycyny pracy[9]. Dodatkowo warto wskazać, że w omawianej formacji funkcjonują podmioty lecznicze realizujące zadania medycyny pracy w oparciu o zarządzenie nr 28 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie statutów Służby Zdrowia Straży Granicznej[10].
Z kolei w odniesieniu do Służby Ochrony Państwa (SOP), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie badań okresowych i kontrolnych funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa[11], funkcjonariusze SOP, w zależności od pełnionych funkcji, przechodzą badania lekarskie, na które składają się również badania psychologiczne. Częstotliwość badań okresowych i kontrolnych uzależniona jest od:
Przedmiotowe badania są prowadzone z częstotliwością od 6 miesięcy do 5 lat. W przypadku funkcjonariuszy SOP wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze i administracyjno-porządkowe, funkcjonariusze do 40. roku życia przechodzą badania psychologiczne nie rzadziej niż raz na dwa lata, natomiast po 40. roku życia - nie rzadziej niż raz na trzy lata. W przypadku funkcjonariuszy wykonujących inne czynności służbowe, ww. badanie przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata w przypadku funkcjonariuszy, którzy nie ukończyli 40 roku życia lub nie rzadziej niż raz na 4 lata w przypadku funkcjonariuszy, którzy ukończyli 40 lat. Jednocześnie należy zauważyć, że wskazane powyżej terminy nie ograniczają lekarza, który każdorazowo indywidualnie może określić termin kolejnego badania, np. z uwagi na zdarzenia losowe z uczestnictwem funkcjonariusza.
Z informacji przekazanych przez SOP wynika, że w latach 2020-2025 odnotowano jeden przypadek utraty przez funkcjonariusza uprawnień do posługiwania się bronią, wynikający ze stwierdzonych przez komisję lekarską przeciwwskazań zdrowotnych.
Przedstawiając powyższe pragnę jednocześnie poinformować, że obecnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są prowadzone prace legislacyjne, mające na celu zmianę regulacji dotyczących zakresu i częstotliwości badań lekarskich przeprowadzanych w omówionych wyżej formacjach.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pana Posła Sławomira Ćwika, Pani Poseł Bożenny Hołowni, Pana Posła Rafała Kasprzyka, Pana Posła Rafała Komarewicza, Pani Poseł Mai Ewy Nowak, Pani Poseł Barbary Okuły i Pani Poseł Wiolety Tomczak.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 310.
[4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2392, z późn. zm.
[5] Dz. U. z 2023 r. poz. 2107.
[6] Dz. Urz. KGP poz. 57, z późn. zm.
[7] Dz. U. z 2022 r. poz. 936.
[8] Np. w strzeżonych ośrodkach lub aresztach dla cudzoziemców.
[9] Dz. U. poz.53.
[10] Dz. Urz. MSW poz. 48.
[11] Dz. U. z 2018 r. poz. 774