Zapytanie nr 2929

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie możliwych nieprawidłowości w działaniach Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczących samowolnego ogrodzenia i możliwego naruszenia prawa własności mieszkańców gminy Wołczyn

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 22-11-2025

Na podstawie informacji przekazanej przez mieszkańca gminy Wołczyn w województwie opolskim, zwracam się z prośbą o pilne zbadanie działań Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (OWKZ) w związku z wieloletnim sporem dotyczącym granic ochrony konserwatorskiej zabytkowego parku i dworu wpisanych do rejestru zabytków pod numerem A-18/77 w miejscowości Świniary Wielkie (działka ewid. nr 217/16).

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez mieszkańca, dochodzi tam do sytuacji, w której właściciel nieruchomości zabytkowej, przy biernej postawie OWKZ, samowolnie wybudował ogrodzenie obejmujące fragment sąsiedniej działki nr 217/3, niebędącej jego własnością. Pomimo licznych interwencji mieszkańców, a także decyzji kasacyjnej organu II instancji oraz korzystnego dla mieszkańców wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2025 roku, OWKZ zmienił swoje stanowisko i obecnie akceptuje stan prawny będący skutkiem nielegalnej (wedle wskazania mieszkańca) ingerencji w cudzą własność.

Dodatkowo zwraca on uwagę na fakt, że:

• przez ponad 20 lat samowola budowlana nie była odnotowywana w protokołach kontroli,
• obecne działania OWKZ ignorują zarówno zapisy ustawy o ochronie zabytków, jak i konstytucyjną ochronę prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP),
• zignorowano obowiązek egzekwowania nakazu konserwatorskiego z marca 2024 r. w sprawie usunięcia zagrożenia wynikającego z fatalnego stanu drzewostanu parku zabytkowego, który stwarza realne niebezpieczeństwo dla mieszkańców sąsiednich działek.

W związku z powyższym, proszę o:

1. Zbadanie zasadności i legalności decyzji oraz działań podejmowanych przez Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiotowej sprawie.

2. Weryfikację: Czy doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie zabytków i konstytucyjnych praw obywateli?

3. Przekazanie informacji: Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje jakiekolwiek działania nadzorcze wobec OWKZ w województwie opolskim w związku z powtarzającymi się sygnałami o nieprawidłowościach?

4. Przedstawienie informacji: Czy ministerstwo planuje uporządkowanie kwestii związanych z rozbieżnością między granicami ewidencyjnymi a granicami ochrony konserwatorskiej zabytków?