w sprawie ochrony infrastruktury wodnej przed działaniami hybrydowymi w gminach woj. łódzkiego
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 18-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie numer 2960 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie ochrony infrastruktury wodnej przed działaniami hybrydowymi w gminach woj. łódzkiego, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym[1]właściciele oraz posiadacze samoistni i zależni obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej mają obowiązek ich ochrony, w szczególności przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia.
Natomiast zadania z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej (art. 6 ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym) obejmują:
Z kolei w Narodowym Programie Ochrony Infrastruktury Krytycznej wskazano ministrów właściwych – odpowiedzialnych za poszczególne systemy infrastruktury krytycznej, gwarantując tym samym zaangażowanie najwyższych władz państwowych w proces budowy bezpieczeństwa państwa. Systemy infrastruktury krytycznej wyróżniają: charakterystyka funkcjonowania, uwarunkowania prawne oraz użytkownicy. Biorąc pod uwagę przyjęty model ochrony infrastruktury krytycznej, każdemu z systemów przypisany jest koordynator posiadający najlepszą wiedzę o danym systemie, jego budowie i potrzebach zaangażowanych podmiotów. Ministrowie właściwi w sprawach działów administracji rządowej lub obszarów zadaniowych korespondujących z systemami infrastruktury krytycznej są po stronie administracji właściwie przygotowani do pełnienia tej roli. Ministrem odpowiedzialnym za system zaopatrzenia w wodę i wszelkie działania związane z tym systemem jest minister właściwy do spraw gospodarki wodnej.
Przedstawiając powyższe należy podkreślić, że minister spraw wewnętrznych i administracji nie jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa w ramach wszystkich systemów infrastruktury krytycznej.
Działania w zakresie identyfikacji zagrożeń oraz ich monitorowania, a także projektowanie działań z użyciem poszczególnych sił i środków, również w zakresie infrastruktury krytycznej, są ujęte w wojewódzkich, powiatowych oraz gminnych planach zarządzania kryzysowego, których obowiązek sporządzania wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Plany te podlegają szerokim uzgodnieniom z kierownikami jednostek organizacyjnych, w zakresie ich dotyczącym, planowanych do wykorzystania przy realizacji przedsięwzięć określonych w planie (art. 5 ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym), przez co możliwe jest dostosowanie zaangażowania poszczególnych służb w zapewnienie bezpieczeństwa i adekwatne reagowanie w sytuacjach tego wymagających.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym minister właściwy do spraw administracji publicznej, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz po zasięgnięciu opinii dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB), wydaje, w drodze zarządzenia, wojewodom wytyczne do wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego, jak również zatwierdza wojewódzkie plany zarządzania kryzysowego i ich aktualizacje – po zasięgnięciu opinii dyrektora RCB.
Powyższe wskazuje na znaczące zaangażowanie ministra spraw wewnętrznych i administracji w odniesieniu do kwestii poruszonej w zapytaniu Pana Posła, niemniej jak już zauważono wcześniej, obowiązek ochrony infrastruktury krytycznej w pierwszej kolejności spoczywa na jego operatorze, a wspierającym i odpowiedzialnym za zapewnienie zaangażowania ze strony administracji jest minister odpowiedzialny za dany sektor. W obszarze omawianym w niniejszym wystąpieniu jest to minister właściwy do spraw gospodarki wodnej.
Ponadto należy podkreślić, że obecnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz wobec polskiej infrastruktury energetycznej mieszczącej się poza granicami RP obowiązuje drugi stopień alarmowy (BRAVO) – z wyjątkiem obszarów linii kolejowych zarządzanych przez Polskie Koleje Państwowe (PKP) Polskie Linie Kolejowe SA i PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o., na których obowiązuje wyższy, trzeci stopień alarmowy (CHARLIE). Dodatkowo na całym terytorium RP obowiązuje drugi stopień alarmowy CRP (BRAVO-CRP), dotyczący zagrożeń w cyberprzestrzeni. Stopnie alarmowe wprowadzono zarządzeniami prezesa Rady Ministrów wydanymi na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych[2].
Jednocześnie warto zauważyć, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku wprowadzenia drugiego stopnia alarmowego lub stopnia wyższego, dokonuje się sprawdzenia zabezpieczeń obiektów na obszarach objętych stopniem alarmowym, przy czym sprawdzenie zabezpieczeń w obiektach infrastruktury krytycznej przeprowadza Policja.
W celu zapewnienia prawidłowego poziomu ochrony obiektów infrastruktury wodnej (zbiorowego zaopatrywania w wodę), ze szczególnym uwzględnieniem ujęć wody pitnej i stacji uzdatniania wody, w województwie łódzkim został sporządzony wykaz tego typu instalacji oraz przeprowadzono sprawdzenia stanu ich zabezpieczenia fizycznego i technicznego. Ujęcia wody na terenie województwa łódzkiego aktualnie są objęte nadzorem, między innymi w ramach służby patrolowej lokalnych jednostek organizacyjnych Policji. Ponadto utrzymywany jest bieżący kontakt z administratorami tego typu obiektów w celu monitorowania zagrożeń. Powyższe ma na celu ograniczenie ryzyka ataku dywersyjnego w postaci skażenia lub uszkodzenia systemów zbiorowego zaopatrywania w wodę.
Odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa ujęć wody, należy wskazać, że systemy te mogą stanowić infrastrukturę krytyczną lub też – nawet nie będąc infrastrukturą krytyczną – mogą być wpisane do ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie, prowadzonej przez wojewodów, na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia[3]. Zgodnie bowiem z art. 5. ust. 2 pkt 3 lit. a ww. ustawy ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków zostały wymienione wprost, jako obszary, obiekty, urządzenia ważne w zakresie bezpieczeństwa publicznego, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska i jako takie podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne.
Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, po umieszczeniu danego obszaru, obiektu lub urządzenia w ewidencji wojewody – o której mowa w art. 5 ust. 5 ww. ustawy – jej kierownik, albo upoważniona przez niego osoba, jest zobowiązany uzgodnić plan ochrony tej jednostki, z właściwym terytorialnie komendantem wojewódzkim Policji, a w zakresie zagrożeń o charakterze terrorystycznym, z właściwym terytorialnie dyrektorem delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Dodatkowo warto nadmienić, że aktualnie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw[4]. Wiodącą rolę w powyższym zakresie pełni RCB. Celem przedmiotowego projektu jest m.in. wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2557 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie odporności podmiotów krytycznych i uchylającej dyrektywę Rady 2008/114/WE[5] (Dyrektywa CER). Jednocześnie w przedmiotowym projekcie ustawy, z inicjatywy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, ujęto m.in. szereg rozwiązań wychodzących naprzeciw aktualnym wyzwaniom w obszarze bezpieczeństwa. W zakresie będącym w zainteresowaniu Pana Posła, projekt przewiduje wzmocnienie ochrony zakładów, obiektów i urządzeń o istotnym znaczeniu dla aglomeracji miejskich.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 194
[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 532
[4] https://legislacja.gov.pl/projekt/12386961/katalog/13069040#13069040
[5] Dz. Urz. UE L Nr 333, str. 164