Zapytanie nr 2986

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie nierównego traktowania osób z niepełnosprawnościami w procedurze przyznawania świadczenia wspierającego oraz nieujawnionych wytycznych przekazanych wojewódzkim zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON)

Zgłaszający: Paulina Matysiak

Data wpływu: 16-12-2025

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących sposobu stosowania przepisów regulujących procedurę ustalania poziomu potrzeby wsparcia w ramach świadczenia wspierającego, ze szczególnym uwzględnieniem praktyki działania wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Docierające do mnie sygnały wskazują na występowanie istotnych rozbieżności w ocenach punktowych osób o porównywalnym stanie funkcjonalnym, co może prowadzić do nierównego traktowania osób z niepełnosprawnościami. Wątpliwości pojawiają się zwłaszcza w obliczu braku przejrzystości co do kryteriów stosowanych w praktyce oraz możliwość funkcjonowania dodatkowych, niepublikowanych wytycznych wpływających na proces orzekania.

Dotarły do mnie informacje, że zaniżanie punktacji nie dotyczy jedynie osób po 75. roku życia, ale także osób niewidomych oraz poruszających się na aktywnych wózkach, co wskazuje na systemowy charakter problemu. Jednocześnie ministerstwo nie przedstawiło do tej pory stanowiska dotyczącego zmiany praktyki oceniania w trakcie 2024 r. ani na kwestie ponownej oceny wniosków, które — z powodu opóźnień administracyjnych — zostały rozpatrzone według nowych, bardziej restrykcyjnych zasad. Wyjaśnienia wymaga również temat wytycznych kierowanych do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, które mogą odpowiedzieć na kwestię praktycznych różnic w sposobie oceniania.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie wytyczne, instrukcje lub interpretacje zostały przekazane do WZON w związku z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia i na jakiej podstawie prawnej są stosowane?
2. Czy ministerstwo wprowadziło lub zatwierdziło zmianę praktyki punktowania w trakcie 2024 r., zwłaszcza po październiku, i jeśli tak, to na jakiej podstawie?
3. Czy ministerstwo analizuje przypadki zaniżania punktacji wobec innych grup niż osoby 75+, w szczególności osób niewidomych i osób poruszających się na wózkach aktywnych, oraz jakie działania są w tym zakresie podejmowane?
4. Czy planowane jest umożliwienie ponownej oceny wniosków, które z powodu opóźnień w działaniu komisji zostały ocenione według nowszych i bardziej restrykcyjnych kryteriów?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP