Zapytanie nr 2992

do ministra zdrowia

w sprawie dostępu do wielogenowych testów wspierających diagnostykę i terapię raka piersi

Zgłaszający: Norbert Pietrykowski

Data wpływu: 17-12-2025

Szanowna Pani Minister,

rak piersi pozostaje jednym z największych wyzwań dla polskiego systemu ochrony zdrowia. Jak pokazuje najnowszy raport Instytutu Ochrony Zdrowia „Postawy Polek wobec rozwiązań systemowych wspierających diagnostykę i terapię raka piersi”, jest to najczęściej występujący nowotwór u kobiet w Polsce, który odpowiada za ok. 25% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. Dane te jasno wskazują, że konieczne są pilne, systemowe działania wspierające diagnostykę i leczenie raka piersi, zgodne z potrzebami pacjentek i rekomendacjami ekspertów.

Współczesna medycyna oferuje testy wielogenowe, które pomagają ocenić, czy pacjentka odniesie realną korzyść z chemioterapii stosowanej po operacyjnym usunięciu guza. Testy te (np. Oncotype DX) umożliwiają dobór spersonalizowanego leczenia. Wspierają lekarzy w podejmowaniu trafnych decyzji terapeutycznych, a pacjentkom dają szansę na uniknięcie nadmiernego leczenia (gdy wynik wskaże, że pacjentka nie odniosłaby korzyści z zastosowania chemioterapii) i niedoleczenia (gdy wynik testu wskazuje, że chemioterapia jest niezbędna dla skutecznego leczenia). Przekłada się to na zwiększone poczucie bezpieczeństwa i akceptacji terapii.

Powołując się na przytoczony wcześniej raport Instytutu Ochrony Zdrowia, należy zauważyć, że ponad 80% pacjentek deklaruje, że chciałaby mieć możliwość wykonania bezpłatnego testu wielogenowego finansowanego ze środków publicznych. Eksperci publicznie podkreślają potrzebę jego wprowadzenia do koszyka świadczeń gwarantowanych, zwracając uwagę, że obecne możliwości diagnostyczne w Polsce nie nadążają za dostępnymi terapiami. Zasadność stosowania testów wielogenowych potwierdzają również argumenty dotyczące potencjalnych oszczędności dla systemu ochrony zdrowia. Wykonanie takiego testu może wskazać brak konieczności podawania chemioterapii, co pozwala uniknąć zarówno bezpośrednich kosztów leczenia, jak i kosztów pośrednich wynikających z działań niepożądanych, absencji zawodowej czy dodatkowych interwencji medycznych.

Mimo, że polskie wytyczne zalecają wykonywanie testów wielogenowych, obecnie nie są one dostępne w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Polska znacząco odstaje pod tym względem od krajów Europy Zachodniej, gdzie testy te są finansowane ze środków publicznych.

W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Zdrowia z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajduje się procedura oceny wniosku refundacyjnego dotyczącego testu Oncotype DX?
2. Kiedy ministerstwo zleci Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowanie analizy testów wielogenowych stosowanych w raku piersi?
3. Jak przebiega współpraca Ministerstwa Zdrowia z ekspertami klinicznymi w zakresie oceny efektywności testów wielogenowych oraz analizy potencjalnych oszczędności wynikających z możliwości bezpiecznej rezygnacji z chemioterapii?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje rozwijać krajową infrastrukturę diagnostyczną umożliwiającą analizę materiału dla testów wielogenowych w Polsce, a jeśli takie prace już trwają, na jakim etapie się znajdują?

Z wyrazami szacunku

Norbert Pietrykowski