Odpowiedź na zapytanie nr 3092

w sprawie stanu przygotowania infrastruktury ochrony ludności na wypadek sytuacji kryzysowych i konfliktu zbrojnego w woj. warmińsko-mazurskim

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański

Warszawa, 26-02-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 3092 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w sprawie stanu przygotowania infrastruktury ochrony ludności na wypadek sytuacji kryzysowych i konfliktu zbrojnego w woj. warmińsko-mazurskim, informuję co następuje.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej^[1] za rozpoznanie i sprawdzenie stanu technicznego posiadanego zasobu budownictwa ochronnego są odpowiedzialne terenowe organy ochrony ludności. W tym miejscu warto nadmienić, że na dzień wejścia w życie ww. ustawy – z uwagi na występujące przed 2025 r. zaniedbania w finansowaniu infrastruktury obrony cywilnej – większość schronów i ukryć nie spełniała wymogów technicznych. Działania podejmowane na podstawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej mają na celu zidentyfikowanie zasobu budownictwa ochronnego i przywrócenie jego sprawności.

Sprawdzenia obiektów budowlanych pod względem spełniania lub możliwości spełnienia warunków dla obiektów zbiorowej ochrony dokonują Państwowa Straż Pożarna i organy nadzoru budowlanego. Z przekazanych przez służby informacji wynika, że według aktualnego stanu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego przeprowadzono 38 sprawdzeń obiektów budowlanych pełniących funkcje ochronne, z czego w 12 stwierdzono spełnienie lub możliwość spełnienia wszystkich funkcji ochronnych i wymagań.

W regionie wskazanym w niniejszym zapytaniu zewidencjonowanych jest 96 budowli ochronnych, w tym 15 schronów i 81 ukryć.

Odnosząc się do zagadnień dotyczących środków finansowych oraz działań inwestycyjnych i modernizacyjnych należy wskazać, że w 2025 r. na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej województwo warmińsko-mazurskie otrzymało 191 350 632 zł, które zostały wydatkowane w 5 obszarach:

• obiekty zbiorowej ochrony;
• zabezpieczenia logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw;
• utrzymanie i rozwój podmiotów ochrony ludności i organizacji pozarządowych, w tym krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, Państwowego Ratownictwa Medycznego i jednostek ochrony przeciwpożarowej;
• edukacja, szkolenia oraz baza i zaplecze szkoleniowe;
• Korpus Obrony Cywilnej.

W ramach ww. środków na inwestycje z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (POLiOC) wykorzystano 159 418 231 zł – zawierając 208 umów.

Natomiast w 2026 r. dla województwa warmińsko-mazurskiego na realizację zadań POLiOC przewidziano 204 318 325,00 zł.

Obecnie trwa nabór wniosków dla jednostek samorządu terytorialnego województwa warmińsko-mazurskiego o dofinansowanie przez wojewodę z POLiOC zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym zadań adaptacji, tworzenia lub budowy obiektów zbiorowej ochrony. Przedmiotowe zadanie ma charakter priorytetowy.

Odnosząc się do zagadnień dotyczących planów ewakuacji oraz sposobów informowania mieszkańców, należy wskazać, że na podstawie wkładów do planu ewakuacji przygotowanych przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i starostów województwa został opracowany wojewódzki plan ewakuacji ludności. Wskazany dokument zawiera zagadnienia dotyczące przemieszczenia ludności z miejsca zagrożonego i przyjęcia jej w miejscu bezpiecznym w sytuacji zagrożenia wojną, w przypadku przewidywanego wystąpienia klęski żywiołowej, w czasie wojny i w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Dokument jest obecnie aktualizowany o nowe wytyczne Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB).

Informacje o miejscach przydatnych do tymczasowego schronienia ludności zawiera aplikacja „Gdzie się ukryć”. Obejmuje ona zarówno istniejącą infrastrukturę ochronną, jak również będzie stopniowo uzupełniania o nowe obiekty.

Z kolei system powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach wykorzystuje następujące narzędzia:

• syreny alarmowe i urządzenia nagłaśniające;
• regionalne i lokalne systemy ostrzegania, w tym Regionalny System Ostrzegania (RSO);
• środki dystrybucji informacji należące do wydawców dzienników lokalnych czy kanały informacyjne nadawców programów radiowych i telewizyjnych;
• ALERT RCB;
• ostrzeżenia meteorologiczne Centrów Zarządzania Kryzysowego;
• informacje zamieszczane w sieci Internet w oficjalnych serwisach informacyjnych.

Służby każdego roku prowadzą szereg szkoleń, ćwiczeń i warsztatów z zakresu koordynacji działań w wyniku wystąpienia zdarzeń o charakterze masowym z udziałem przedstawicieli administracji lokalnej.

Natomiast odnosząc się do kwestii działań z zakresu ochrony ludności skierowanych do mieszkańców należy wskazać na zaplanowane na 2026 r. powszechne warsztaty ochrony ludności (PWOL), tj. bezpłatne kursy dla ogółu ludności. Będą one praktyczną kontynuacją ogólnopolskiej kampanii informacyjnej jaką było opracowanie, wydruk i dostarczenie do wszystkich gospodarstw domowych „Poradnika Bezpieczeństwa”. Zakres tematyczny warsztatów PWOL został określony w Załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia^[2].Ogólnopolski charakter planowanych działań gwarantuje ich realizację również w województwie warmińsko–mazurskim.

Przedstawiając powyższe informuję, że w celu zwiększenia bezpieczeństwa cywilnego mieszkańców regionów przygranicznych w tym województwa warmińsko-mazurskiego Rząd na bieżąco podejmuje szereg działań obejmujących m.in. modernizację służb, umocnienia fizyczne oraz wsparcie samorządów. Do kluczowych działań w tym obszarze można zaliczyć:

• Narodowy Program Odstraszania i Obronności „Tarcza Wschód”, który jest projektem zakładającym budowę fortyfikacji, systemów wykrywania i monitoringu oraz naturalnych przeszkód terenowych na wschodniej i północnej granicy (w tym w województwie warmińsko-mazurskim);
• ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej, na podstawie której wdrażane są przepisy prawa regulujące zasady ochrony ludności, mienia i środowiska w czasie pokoju i zagrożenia, co obejmuje m.in. budowę obiektów zbiorowej ochrony;
• wsparcie finansowe jednostek samorządu terytorialnego ze środków POLiOC.

Z poważaniem

z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 1907

^[2] Dz. U. poz. 162