do ministra obrony narodowej
w sprawie wyjaśnienia podstaw prawnych odmowy udzielenia głosu parlamentarzystom oraz żądania przeprosin - Radom, 1 marca 2026 r.
Zgłaszający: Marek Suski
Data wpływu: 02-03-2026
Radom, dnia 2 marca 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
niniejszym zwracam się z zapytaniem poselskim o pilne zajęcie stanowiska w sprawie odmowy umożliwienia zabrania głosu parlamentarzystom podczas uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, która odbyła się w dniu 1 marca 2026 r. o godz. 13:30 w Radomiu.
Z informacji przekazanych uczestnikom wydarzenia wynika, że decyzję o niedopuszczeniu parlamentarzystów do wystąpienia podjęli komendant garnizonu mjr Andrzej Kalisiak oraz dowódca 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego płk pil. Michał Kras, uzasadniając ją tym, iż na terenie garnizonu wyłącznie dowództwo decyduje o osobach zabierających głos, a ewentualne przemówienia mogłyby nadmiernie przedłużyć uroczystość. Zaproponowano jednocześnie możliwość wystąpienia po zakończeniu oficjalnej części obchodów, tj. po opuszczeniu terenu przez pododdziały wojskowe.
W mojej ocenie decyzja ta budzi poważne wątpliwości prawne.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia się każdemu wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Ograniczenia tej wolności mogą być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy i tylko w zakresie określonym w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, tj. gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa, porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Ponadto, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poseł i senator wykonują swój mandat w sposób wolny, kierując się dobrem Narodu. Art. 1 ust. 2 tej ustawy stanowi, że posłowie i senatorowie reprezentują Naród i nie wiążą ich instrukcje wyborców. Z kolei art. 20 ust. 1 wskazuje, że organa administracji rządowej i samorządowej są obowiązane udzielać posłom i senatorom informacji oraz wyjaśnień w sprawach wynikających z wykonywania mandatu.
W świetle art. 7 Konstytucji RP organa władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jeżeli decyzja o odmowie udzielenia głosu nie znajduje jednoznacznej podstawy ustawowej, należy ją traktować jako przekroczenie kompetencji.
Uroczystości państwowe o charakterze patriotycznym, w szczególności związane z obchodami święta ustanowionego ustawą, stanowią element życia publicznego Rzeczypospolitej Polskiej. Parlamentarzyści jako przedstawiciele narodu mają prawo uczestniczyć w nich czynnie, w tym zabierać głos w ramach wykonywania mandatu, o ile nie naruszają obowiązujących przepisów prawa. Nie jest mi znany przepis ustawy, który przyznawałby dowódcy garnizonu kompetencję do ograniczenia aktywności przedstawiciela władzy ustawodawczej.
W związku z powyższym wnoszę o odpowiedź na pytania:
Uroczystości Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustanowionego z inicjatywy śp. prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej prof. Lecha Kaczyńskiego, mają charakter państwowy i powinny być przestrzenią wspólnotową, a nie miejscem politycznego ograniczania aktywności przedstawicieli narodu. W związku z zaistniałą sytuacją uważam, że zachowanie ww. dowódców jest skandalem i wymaga wyciągnięcia konsekwencji.
Z wyrazami szacunku
Marek Suski
Poseł na Sejm RP