w sprawie oceny składowiska odpadów niebezpiecznych w Ryczołku z perspektywy zarządzania kryzysowego oraz instrumentów pozostających w dyspozycji resortu
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 17-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie nr 3321 Pani Poseł Marty Stożek w sprawie oceny składowiska odpadów niebezpiecznych w Ryczołku z perspektywy zarządzania kryzysowego oraz instrumentów pozostających w dyspozycji resortu, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym[1] Rada Ministrów sprawuje zarządzanie kryzysowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie stosownie do art. 12 ust. 1 ww. ustawy ministrowie kierujący działami administracji rządowej oraz kierownicy urzędów centralnych realizują, zgodnie z zakresem swojej właściwości, zadania dotyczące zarządzania kryzysowego.
Ponadto na podstawie art. 21a ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym ministrowie kierujący działami administracji rządowej, kierownicy urzędów centralnych oraz wojewodowie są zobowiązani do niezwłocznego informowania dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa o zagrożeniu, które może skutkować wystąpieniem na wskazanym obszarze sytuacji kryzysowej oraz o konieczności powiadomienia ludności o zagrożeniu.
Należy podkreślić, że wskazane przepisy odwołują się do właściwości rzeczowej poszczególnych organów administracji publicznej.
Zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[2] zagadnienia związane z kontrolą przestrzegania wymagań ochrony środowiska, badaniem stanu środowiska oraz gospodarką odpadami należą do działu „klimat”. Ponadto minister właściwy do spraw klimatu sprawuje nadzór m.in. nad Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiskasup>[3] Inspekcja Ochrony Środowiska powołana jest do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska.
Wobec powyższego, analiza sytuacji oraz ewentualna kwalifikacja zdarzenia jako sytuacji kryzysowej na szczeblu centralnym pozostaje – zgodnie z właściwością wynikającą z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska[4] – w kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez Komendę Główną PSP, należy wskazać, że w ocenie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP składowanie odpadów chemicznych na terenie wskazanej w wystąpieniu Pani Poseł nieruchomości, w przypadku ich uwolnienia lub pożaru, uwzględniając właściwości zidentyfikowanych substancji, może negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa ludzi. Należy przy tym zaznaczyć, że ocena wpływu na środowisko pozostaje poza zakresem właściwości PSP.
Natomiast, że Państwowa Straż Pożarna, w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia w wyniku uwolnienia zgromadzonych substancji lub pożaru, podejmie działania adekwatnie do zaistniałego zagrożenia, zgodnie ze swoją właściwością, określoną w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej[5].
Z informacji przekazanych przez Komendę Główną PSP wynika również, że Wojewoda Mazowiecki jako przedstawiciel Rady Ministrów w województwie[6] posiada wiedzę o przedmiotowym składowisku i wdrożył odpowiednie działania, w szczególności polegające na zleceniu organom podległym podjęcie wzmożonego monitoringu oraz raportowanie. Przedmiotowe działania pozostają w zgodzie z art. 22 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, który stanowi, że wojewoda zapewnia współdziałanie wszystkich organów administracji rządowej i samorządowej działających w województwie i kieruje ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska, bezpieczeństwa państwa i utrzymania porządku publicznego, ochrony praw obywatelskich, a także zapobiegania klęskom żywiołowym i innym nadzwyczajnym zagrożeniom oraz zwalczania i usuwania ich skutków, na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Jednocześnie zgodnie art. 25 ust. 1 i 1a ww. ustawy wojewoda może wydawać polecenia obowiązujące wszystkie organy administracji rządowej działające w województwie, a w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym sytuacjach kryzysowych, również organy samorządu terytorialnego. O wydanych poleceniach wojewoda niezwłocznie informuje właściwego ministra.
Ponadto stosownie do art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym wojewoda jest organem właściwym w sprawach zarządzania kryzysowego na terenie województwa. Do jego zadań należy m.in. kierowanie monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń na terenie województwa, opracowanie wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego, wnioskowanie o użycie pododdziałów lub oddziałów Sił Zbrojnych RP w określonych sytuacjach, organizacja wykonania zadań z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej.
Stosownie do art. 5 ust. 2 ww. ustawy w skład wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego wchodzą elementy, takie jak charakterystyka zagrożeń (w tym dotyczących infrastruktury krytycznej) oraz ocena ryzyka ich wystąpienia, zadania i obowiązki uczestników zarządzania kryzysowego w formie siatki bezpieczeństwa, zestawienie sił i środków planowanych do wykorzystania w sytuacjach kryzysowych, zespół przedsięwzięć na wypadek sytuacji kryzysowych, w tym zadania w zakresie monitorowania zagrożeń, tryb uruchamiania niezbędnych sił i środków, uczestniczących w realizacji planowanych przedsięwzięć na wypadek sytuacji kryzysowej oraz współdziałanie między nimi, procedury reagowania kryzysowego, określające sposób postępowania w sytuacjach kryzysowych. Załączniki funkcjonalne planu głównego obejmują, m.in. procedury realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego (w tym związane z ochroną infrastruktury krytycznej), organizację łączności, zasady informowania ludności o zagrożeniach i sposobach postępowania na wypadek zagrożeń, organizację ewakuacji z obszarów zagrożonych, organizację ratownictwa, opieki medycznej, organizację ochrony przed zagrożeniami charakterystycznymi dla danego obszaru, zasady oraz tryb oceniania i dokumentowania szkód, procedury uruchamiania rezerw państwowych, wykaz infrastruktury krytycznej znajdującej się na terenie województwa, objętego planem, a także priorytety w zakresie ochrony oraz odtwarzania infrastruktury krytycznej.
Jednocześnie należy wskazać, że właściciele oraz posiadacze samoistni i zależni obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej, zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, są zobowiązani do jej ochrony, w szczególności przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Szczegółowe wymagania w tym zakresie określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie planów ochrony infrastruktury krytycznej[7].
Odnosząc się do działań Policji podejmowanych w związku z omawianą sprawą należy wskazać, że funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Mińsku Mazowieckim dokonują systematycznych, doraźnych kontroli miejsca składowania niebezpiecznych odpadów w miejscowości Ryczołek. Ponadto pozostają oni w stałym kontakcie z przedstawicielami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej oraz Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego w Mińsku Mazowieckim.
Jednocześnie informuję, że w sprawie nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych w Ryczołku, Prokuratura Regionalna w Katowicach prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygn. akt RP I Ds. 22.2021. W związku z powyższym, właściwym do udzielenia informacji w przedmiotowej sprawie, jest prokurator prowadzący to postępowanie.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 425, z późn. zm.
[4] Dz. U. poz. 995.
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 1312, z późn. zm.
[6] Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, Dz. U. z 2025 r. poz. 428.
[7] Dz. U. Nr 83 poz. 542.