do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań resortu dotyczących składowiska w Ryczołku oraz systemu finansowania i likwidacji nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 25-03-2026
Szanowni Państwo,
działając na podstawie art. 195 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, składam zapytanie poselskie do ministra klimatu i środowiska w sprawie działań resortu dotyczących składowiska w Ryczołku oraz systemu finansowania i likwidacji nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych.
Uzasadnienie
W lutym 2022 r. na terenie prywatnej nieruchomości w Ryczołku ujawniono wielkoskalowe nielegalne nagromadzenie odpadów chemicznych. Według publicznie dostępnych informacji na miejscu znajduje się około 6-6,5 tys. pojemników i beczek, a koszt usunięcia odpadów jest szacowany na co najmniej kilkadziesiąt milionów złotych. W 2024 r. inspektorzy WIOŚ sygnalizowali postępującą degradację pojemników i odnotowali wyciek z jednej z beczek. Sprawa Ryczołka nie jest jednak odosobniona. W wielu gminach po ujawnieniu wielkotonażowych odpadów niebezpiecznych samorządy nadal nie mają pewności według jakich kryteriów lokalizacje są kwalifikowane do wsparcia, jak szybko przebiega usuwanie zagrożeń oraz czy resort dysponuje pełnymi, porównywalnymi danymi o skali problemu. Dlatego dla rzetelnej oceny sprawy Ryczołka jest potrzebna jednocześnie informacja o działaniach podjętych wobec tej konkretnej lokalizacji i o praktyce działania systemu w skali kraju.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło od lutego 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi w sprawie składowiska w Ryczołku, w tym jakie analizy, uzgodnienia, spotkania, pisma i decyzje dotyczące finansowania zostały przeprowadzone? Proszę o przedstawienie tych czynności chronologicznie, ze wskazaniem dat, komórek organizacyjnych i rezultatów, a także o przekazanie kopii dokumentów albo co najmniej ich wykazu z datami i sygnaturami.
2. Czy gmina Kałuszyn, powiat miński, wojewoda mazowiecki albo inny właściwy organ występowali do ministerstwa o wsparcie finansowe dotyczące tej lokalizacji? Jeżeli tak, proszę o wskazanie dat wpływu, trybu postępowania, wyniku oceny, stwierdzonych braków formalnych lub merytorycznych oraz dat ich zakomunikowania właściwym organom.
3. Jakie formalne i materialne warunki musi obecnie spełnić właściwy organ, aby lokalizacja w Ryczołku mogła zostać objęta finansowaniem w ramach art. 26a i art. 226b ustawy o odpadach oraz innych instrumentów pozostających we właściwości resortu? Proszę o wskazanie pełnego katalogu wymaganych dokumentów, decyzji, opinii i uzgodnień oraz o wskazanie, które z tych elementów – według stanu na dzień odpowiedzi – zostały już spełnione, a które nadal pozostają niespełnione.
4. Czy ministerstwo planuje objąć lokalizację w Ryczołku najbliższym finansowaniem ze środków państwowych lub z programów pozostających w dyspozycji resortu? Jeżeli tak, proszę o wskazanie aktualnego etapu sprawy i orientacyjnego harmonogramu dalszych działań. Jeżeli nie, proszę o wskazanie wszystkich przyczyn odmowy lub odłożenia sprawy wraz z określeniem, które przesłanki nie zostały spełnione. Czy analizowano także rozwiązanie pomostowe – w szczególności promesę finansowania lub inny instrument gwarancyjny? Jeżeli tak, proszę o wskazanie wyników tych analiz i dokumentów, w których stanowisko resortu zostało utrwalone.
5. Ile lokalizacji nielegalnego nagromadzenia lub magazynowania odpadów niebezpiecznych zidentyfikowano w Polsce w latach 2015-2025? Proszę o dane w podziale na lata i województwa, wraz ze wskazaniem źródła danych i definicji przyjętej przez resort dla celów tego zestawienia.
6. Jaka była łączna szacowana masa odpadów znajdujących się w tych lokalizacjach, ile z nich zostało już całkowicie uprzątniętych, ile jest w trakcie usuwania, a ile nadal pozostaje nieusuniętych, a także jaki był średni i medianowy czas od ujawnienia nielegalnego nagromadzenia odpadów do ich ostatecznego usunięcia w sprawach prowadzonych w trybie art. 26a ustawy o odpadach? Proszę o odpowiedź w układzie tabelarycznym, z podaniem – o ile resort dysponuje takimi danymi – liczby spraw uwzględnionych w wyliczeniu oraz wartości minimalnej i maksymalnej.
7. Jakie środki pozostające w dyspozycji ministra klimatu i środowiska oraz NFOŚiGW przeznaczono na usuwanie takich składowisk w latach 2015-2025 oraz jakie środki są planowane na lata 2026-2027? Proszę o rozbicie na lata, instrumenty finansowe, plan i wykonanie, a także o wskazanie, ile samorządów uzyskało wsparcie w 2025 r. oraz od 1 stycznia 2026 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, z podaniem lokalizacji, beneficjentów, kwot wsparcia i dat rozstrzygnięć.
8. Jakie kryteria są stosowane przez ministerstwo przy wskazywaniu lokalizacji do finansowania lub rekomendowaniu ich do wsparcia ze środków publicznych pozostających we właściwości resortu? Czy jest tworzona lista rankingowa, arkusz oceny albo inny usystematyzowany wykaz takich lokalizacji? Jeżeli tak, proszę o przekazanie tego dokumentu albo co najmniej o opis jego struktury i pól oceny. Proszę również o wskazanie, czy lokalizacja w Ryczołku była lub jest ujęta w takim zestawieniu.
9. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje uruchomienie jawnego, ogólnopolskiego rejestru lokalizacji z nielegalnie nagromadzonymi odpadami niebezpiecznymi wraz z informacją o etapie postępowania, odpowiedzialnym organie i statusie finansowania? Jeżeli nie, proszę o wskazanie przeszkód prawnych, organizacyjnych lub technicznych, które dziś to uniemożliwiają.
10. Jakie działania prewencyjne i nadzorcze zostały podjęte od 2022 r. w obszarach pozostających we właściwości resortu, w szczególności w zakresie kontroli środowiskowych, decyzji administracyjnych oraz wykrywania tak zwanych podmiotów-słupów? Proszę o przedstawienie dostępnych danych liczbowych. Czy ministerstwo planuje dalsze zmiany legislacyjne w tym obszarze? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu planowanych zmian, etapu prac i orientacyjnego harmonogramu.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek