Zapytanie nr 3356

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie kontynuacji współprowadzenia i współfinansowania Muzeum Badań Polarnych w Puławach po 2026 roku

Zgłaszający: Bożena Lisowska

Data wpływu: 27-03-2026

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pani Minister z zapytaniem dotyczącym przyszłości finansowej oraz organizacyjnej Muzeum Badań Polarnych w Puławach – pierwszej i jedynej w Polsce placówki muzealnej o profilu polarniczym, o znaczeniu unikatowym w skali międzynarodowej.

Muzeum Badań Polarnych w Puławach to instytucja o strategicznym znaczeniu dla polskiej nauki i kultury. Jako jedyna placówka w kraju systematycznie gromadzi dorobek polskich badaczy Arktyki i Antarktydy, pielęgnując pamięć o pionierskich sukcesach naszych naukowców. Powołane w 2020 r., od 25 czerwca 2021 r. funkcjonuje jako instytucja współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz samorząd województwa lubelskiego. Obecna umowa o współprowadzeniu wygasa z końcem 2026 roku, co budzi uzasadniony niepokój o stabilność tej wyjątkowej jednostki.

Placówka ta pełni kluczowe role:

• Edukacyjną i społeczną: Muzeum na stałe wpisało się w tkankę miejską Puław. Prowadzi intensywną działalność warsztatową i wystawienniczą, współpracując m.in. z lokalnym Uniwersytetem Trzeciego Wieku.
• Naukową i historyczną: Jest to jedyne miejsce w Polsce, gdzie regularnie spotykają się polarnicy i gdzie swoją siedzibę ma Klub Polarny. Lokalizacja w Puławach nie jest przypadkowa – nawiązuje do silnego ośrodka badań polarnych na UMCS oraz postaci gen. Józefa Kopcia, zesłańca i badacza Kamczatki, który związany był z puławskim dworem Czartoryskich.
• Wystawienniczą: Muzeum zabezpiecza bezcenne zbiory, m.in. kolekcję prof. Aleksandra Kosiby z przedwojennych wypraw na Grenlandię (rzeźby z kości morsa, stroje Inuitów), a także współczesne wyposażenie stacji polarnych.
• Inwestycyjną: Dotychczasowe nakłady, w tym zakup budynku przy ul. Czartoryskich 6a za kwotę 5,5 mln zł (przy wsparciu ministerialnym w wysokości 2,4 mln zł), stanowią kapitał, który nie może zostać rozproszony.

Obecnie ministerstwo przekazuje dotację podmiotową w wysokości 1 300 000 zł, a urząd marszałkowski – 740 000 zł. Zapewnienie ciągłości tego finansowania po 2026 roku jest warunkiem koniecznym dla dalszego rozwoju muzeum jako wizytówki polskiej nauki na mapie świata.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje przedłużenie umowy o współprowadzeniu Muzeum Badań Polarnych w Puławach na kolejne lata (po 31 grudnia 2026 r.)?
2. Czy ministerstwo przewiduje utrzymanie, a w miarę możliwości zwiększenie dotacji podmiotowej, aby w pełni wykorzystać potencjał naukowy i edukacyjny tej unikatowej instytucji?
3. W jaki sposób resort planuje wesprzeć muzeum w procesie profesjonalnej konserwacji i digitalizacji unikatowych zbiorów (m.in. kolekcji prof. A. Kosiby), które mają fundamentalne znaczenie dla polskiego dziedzictwa narodowego?
4. Czy są planowane celowe środki na modernizację infrastruktury, tak aby muzeum w Puławach stało się nowoczesnym centrum narracyjnym o randze międzynarodowej?

Jako posłanka ziemi lubelskiej jestem głęboko przekonana, że dalsze współfinansowanie Muzeum Badań Polarnych jest niezbędne dla zachowania tożsamości naukowej Polski i promocji naszych osiągnięć badawczych na arenie międzynarodowej.