w sprawie zasad wypłacania świadczeń emerytalnych w przypadku zbiegu uprawnień w postaci renty rodzinnej i emerytury rolniczej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski
Warszawa, 08-03-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie, znak: K10ZAP337, Pana Posła Wojciecha Króla, w sprawie zasad wypłacania świadczeń emerytalnych w przypadku zbiegu uprawnień w postaci renty rodzinnej i emerytury rolniczej, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Generalnie – w prawie ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada wypłaty jednego świadczenia, przyznanego na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis jej art. 95 ust. 1 stanowi, że w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z prawem do renty rodzinnej, wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną.
Organ rentowy może więc ustalić prawo do więcej niż jednego świadczenia, ale tylko jedno z nich może wypłacać. Wdowa, która nabyła prawo do renty rodzinnej oraz do własnej emerytury może zatem wybrać, które z należnych świadczeń chce pobierać (podobnie jak osoba uprawniona do dwóch emerytur może zamiast emerytury powszechnej pobierać emeryturę wcześniejszą, jeśli jest ona świadczeniem korzystniejszym).
Natomiast uregulowania dotyczące renty rodzinnej po emeryturze rolniczej zawarte są w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90). Zgodnie z ww. ustawą po osobie, która pobierała dwie emerytury tj. pracowniczą z ZUS i rolniczą z KRUS, wdowa otrzyma rentę rodziną tylko z jednej instytucji. Wprawdzie z obydwu systemów tj. pracowniczego i rolniczego organy rentowe ustalają prawo do renty rodzinnej, ale zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jedno świadczenie jest zawieszone, ponieważ ww. przepis stanowi, że w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty (przysługującej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego uprawnionemu wypłaca się tylko jedno z nich.
Pragnę jednocześnie poinformować, że w Sejmie RP trwają prace nad obywatelskim projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej (druk sejmowy nr 32), dotyczącym wprowadzenia nowej reguły zbiegu prawa do nabytej z tytułu bycia wdową lub wdowcem renty rodzinnej, wojskowej renty rodzinnej, policyjnej renty rodzinnej lub renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi. W dniu 7 lutego 2024 r. odbyło się I czytanie tego projektu na posiedzeniu Sejmu, w wyniku którego projekt został skierowany do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. O kolejnych etapach procedowania projektu ustawy i jego ostatecznym kształcie zdecyduje Parlament RP.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu