w sprawie zniszczenia Gaza War Cemetery w dzielnicy Al-Tuffah w Strefie Gazy, na którym pochowani są także polscy żołnierze polegli podczas II wojny światowej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 24-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
według informacji przekazanych przez naszą placówkę dyplomatyczną w Palestynie, sprawa dotyczy cmentarza wojskowego zarządzanego przez Brytyjczyków (The Commonwealth War Graves Commission - CWGC), na którym znajdują się kwatery żołnierzy UK oraz sił sojuszniczych z I i II wojny światowej, a także personelu np. kanadyjskiego czy hinduskiego ONZ z późniejszego okresu. Groby 36 Polaków z okresu II wojny światowej zlokalizowane były blisko głównego krzyża i miejsca, gdzie odbywały się uroczystości rocznicowe. Ten obszar został zniwelowany prawdopodobnie przy użyciu ciężkiego sprzętu w kwietniu/maju 2025 r., choć cmentarz objęty był działaniami militarnymi już w styczniu 2024 r. (po których pozostały leje po bombach).
Obok polskich grobów, ucierpiały przede wszystkim groby żołnierzy australijskich i brytyjskich (łącznie ok. 100). Całkowicie została też zniszczona kwatera kanadyjskich członków sił ONZ.
Łącznie w Strefie Gazy w czasie konfliktu zbrojnego zostało uszkodzonych 16 cmentarzy. Po ogłoszeniu zawieszenia broni cmentarz wojskowy przedzielony został tzw. żółtą linią wyznaczającą strefę czerwoną pod kontrolą Hamasu i zieloną pod kontrolą sił zbrojnych Izraela (IDF). Ostatecznie teren całego cmentarza został włączony do strefy kontrolnej Izraela. Informacje dotyczące sytuacji Gazy pozostają trudne do zweryfikowania, gdyż Izrael nadal nie zezwala na wjazd cudzoziemców (w tym także pracownikom naszej misji dyplomatycznej) do enklawy.
Jednocześnie uprzejmie informuję, iż sprawa była przedmiotem spotkania MSZ z ambasadorem Izraela w Warszawie, który podobnie jak władze w Tel Awiwie wyjaśnił, iż dewastacja terenu cmentarza nie była działaniem intencjonalnym, lecz przypadkowym efektem prowadzonych w tym rejonie działań zbrojnych, w tym bombardowań.
Według informacji, którymi dysponuje MSZ, cmentarz zostanie odbudowany przez CWGC, gdy tylko warunki bezpieczeństwa na to pozwolą.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu