do ministra edukacji, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie finansowania i aktualnego stanu nauczania języka jidysz w polskim systemie oświaty
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowni Państwo,
język jidysz pozostaje w Polsce językiem objętym ochroną, jednak brak publicznie dostępnego, całościowego obrazu tego, w jakim zakresie jest on obecny w systemie oświaty oraz w działaniach edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych. Dotyczy to zwłaszcza danych o finansowaniu, liczbie uczestników kursów, dostępności zajęć w szkołach oraz ścieżce uzyskiwania kwalifikacji do nauczania tego języka.
Rzetelna informacja w tym zakresie jest niezbędna do oceny rzeczywistego stanu nauczania jidysz w Polsce oraz do dalszej dyskusji o ewentualnych rozwiązaniach systemowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie środki finansowe przeznaczono w latach 2015-2025 na działania związane z nauczaniem języka jidysz oraz edukacją dotyczącą języka i kultury jidysz, w tym na działania realizowane przez organizacje pozarządowe? Proszę o wykaz programów, beneficjentów, dysponentów środków oraz kwot w podziale rocznym, ze szczególnym uwzględnieniem środków z części 43 budżetu państwa - Wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne.
2. Ilu uczestników rocznie brało udział w kursach języka jidysz finansowanych lub współfinansowanych ze środków publicznych w latach 2015-2025? Jeżeli takie dane nie były gromadzone, proszę o wskazanie, przez które instytucje nie były zbierane i z jakich przyczyn.
3. Jakie inne działania edukacyjne dotyczące języka jidysz były w tym okresie finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych?
4. W ilu szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w Polsce w latach 2015-2025 oferowano:
a) nauczanie języka jidysz,
b) zajęcia dotyczące języka lub kultury jidysz?
Proszę, o ile to możliwe, o dane w podziale na lata i województwa.
5. Ilu nauczycieli posiada obecnie kwalifikacje pozwalające na nauczanie języka jidysz w szkołach? Jeżeli w systemie nie występuje odrębna kategoria takich kwalifikacji, proszę o wskazanie, w jaki sposób jest obecnie kwalifikowane nauczanie tego języka.
6. Czy obowiązujące przepisy umożliwiają już dziś wprowadzenie języka jidysz do szkoły jako języka mniejszości narodowej, przedmiotu dodatkowego albo zajęć fakultatywnych? Proszę o wskazanie podstaw prawnych i praktycznych warunków uruchomienia takiego nauczania.
7. Czy osoba posiadająca uprawnienia nauczycielskie może uzyskać kwalifikacje do nauczania języka jidysz w ramach obecnych regulacji? Jeżeli tak, w jakim trybie; jeżeli nie, jaka przeszkoda formalna to uniemożliwia?
8. Czy i w jakim zakresie treści dotyczące języka i kultury jidysz są obecnie uwzględnione w podstawie programowej języka polskiego, historii i wiedzy o społeczeństwie albo edukacji obywatelskiej?
9. Czy ministerstwa prowadzą obecnie monitoring liczby osób uczących się języka jidysz oraz zapotrzebowania na takie nauczanie? Jeżeli tak, proszę o wskazanie metodologii i częstotliwości zbierania tych danych.
Ze względu na międzyresortowy charakter sprawy proszę o skoordynowane udzielenie odpowiedzi.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek