w sprawie przekazania kopii zażalenia burmistrza miasta Myszkowa i udziału rodziców w postępowaniu dotyczącym oddziałów przedszkolnych w SP nr 5 w Myszkowie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 13-05-2026
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na zapytanie nr 3399, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad pkt 1-4
Zażalenie gminy Myszków na postanowienie Śląskiego Kuratora Oświaty negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2026 r. Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 5 w Myszkowie, poprzez likwidację oddziałów przedszkolnych, wpłynęła do Ministra Edukacji w dniu 21 kwietnia 2026 r. Zażalenie zostało podpisane przez Burmistrza Miasta Myszkowa i jest opatrzone datą 10 kwietnia br. W załączeniu przekazuję żądane przez Panią Poseł zażalenie gminy Myszków wraz załącznikami.
Postępowanie wszczęte wskutek zażalenia gminy Myszków nie zostało jeszcze zakończone (znak sprawy w ministerstwie: DWST-WOOS.4021.48.2026.). Do czasu jego zakończenia nie ma podstaw do odnoszenia się przez Ministra Edukacji do zawartości zażalenia i oceny zaskarżonego postanowienia Śląskiego Kuratora Oświaty oraz dokumentów stanowiących akta sprawy. Obecnie trwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego. Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: „k.p.a.”, organ administracji publicznej jest obowiązany załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż wciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pisma kierowane przez rodziców uczniów do Ministra Edukacji są szczegółowo analizowane. Jeśli znajdują się w nich informacje o ważnych okolicznościach prowadzonej przez Ministra sprawy, okoliczności te są badane zgodnie z przepisami k.p.a.
Ad pkt 5-6
W kontekście roli rodziców w postępowaniu w sprawie zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2026 r. Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 5 w Myszkowie, poprzez likwidację oddziałów przedszkolnych, podstawowe znaczenie ma kwestia legitymacji procesowej tych rodziców w sytuacji gdyby zdecydowali się oni wnieść zażalenie na postanowienie stanowiące opinię dotyczącą ww. przekształcenia. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konstrukcja ta wymaga istnienia konkretnej normy prawa materialnego, z której wynika indywidualne i aktualne uprawnienie lub obowiązek danego podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie może być utożsamiany z interesem faktycznym, nawet jeżeli ma on doniosły charakter społeczny lub osobisty. Interes prawny musi wynikać wprost z normy prawa materialnego, która w sposób konkretny i indywidualny kształtuje sytuację prawną danego podmiotu. Brak takiej normy wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego.
Postępowanie prowadzone przed kuratorem oświaty na podstawie art. 89 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.) – dalej „u.p.o.”, dotyczy oceny zamiaru likwidacji (bądź przekształcenia) szkoły przez jednostkę samorządu terytorialnego. Podmiotem, którego sytuacji prawnej bezpośrednio dotyczy postanowienie kuratora, jest zatem wyłącznie organ prowadzący szkołę – gmina. To ona jest adresatem opinii kuratora i to jej kompetencji organizacyjnych akt ten dotyczy wprost. Należy przy tym podkreślić, że postanowienie kuratora oświaty wydawane na podstawie art. 89 ust. 3 u.p.o. nie ma charakteru rozstrzygnięcia władczego w stosunku do indywidualnych podmiotów prawa, lecz stanowi element procedury o charakterze ustrojowo-organizacyjnym, dotyczącej wykonywania przez jednostkę samorządu terytorialnego jej zadań własnych w zakresie prowadzenia publicznych szkół. Tym samym akt ten nie kształtuje bezpośrednio sytuacji prawnej uczniów ani ich rodziców.
Rodzice uczniów szkoły objętej procedurą likwidacyjną lub przekształceniową, choć niewątpliwie pozostają podmiotami zainteresowanymi rozstrzygnięciem, nie posiadają w tym postępowaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie istnieje bowiem norma prawa materialnego, która przyznawałaby im indywidualne i bezpośrednie uprawnienie do utrzymania konkretnej szkoły w określonym kształcie czy lokalizacji ani do kwestionowania opinii kuratora wydanej w ramach procedury nadzorczej. Ich sytuacja prawna nie jest bezpośrednio kształtowana postanowieniem kuratora. Uprawnienia rodziców w zakresie prawa dziecka do nauki realizują się w innych formach prawnych, natomiast nie obejmują one kompetencji do kwestionowania w trybie administracyjnym opinii kuratora wydanej wobec jednostki samorządu terytorialnego. Prawo do nauki, o którym mowa w art. 70 Konstytucji RP, realizowane jest poprzez zapewnienie możliwości kontynuowania edukacji, a nie poprzez gwarancję funkcjonowania określonej placówki. Nie zmienia tej oceny fakt powoływania się przez osobę wnoszącą ewentualne zażalenie na dobro dziecka, interes społeczny czy też okoliczność działania w imieniu szerszej grupy rodziców. Okoliczności te – choć istotne z punktu widzenia społecznego – nie stanowią źródła interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie mogą kreować legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym.
Stanowisko, zgodnie z którym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 89 ust. 3 i 4 u.p.o. stroną jest wyłącznie organ prowadzący szkołę, znajduje jednoznaczne i utrwalone potwierdzenie w aktualnym i dominującym orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności Naczelnego Sądu Administracyjnego. W judykaturze konsekwentnie podkreśla się, że postępowanie przed kuratorem oświaty ma charakter szczególnego postępowania opiniodawczego, którego przedmiotem nie jest rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach indywidualnych podmiotów, lecz ocena zamiaru likwidacji lub przekształcenia szkoły w kontekście spełnienia przesłanek ustawowych, w tym zapewnienia uczniom lub dzieciom możliwości kontynuowania nauki. Adresatem postanowienia kuratora jest jednostka samorządu terytorialnego jako organ prowadzący, a nie uczniowie, dzieci ani ich rodzice.
W wyroku z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. III OSK 411/22, Naczelny Sąd Administracyjny – dalej: „NSA”, jednoznacznie wskazał, że postępowanie w sprawie zaopiniowania zamiaru likwidacji szkoły dotyczy relacji pomiędzy organem prowadzącym a kuratorem oświaty, zaś rodzice uczniów nie posiadają w nim przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem brak jest normy prawa materialnego, która przyznawałaby im indywidualne, bezpośrednie i aktualne uprawnienie do kwestionowania opinii kuratora. NSA zaakcentował, że interes rodziców – choć społecznie istotny – ma charakter faktyczny, a nie prawny.
Podobne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. III OSK 750/23, w którym podkreślono, iż postanowienie kuratora oświaty wydawane na podstawie art. 89 ust. 4 u.p.o. nie kształtuje sytuacji prawnej rodziców ani uczniów, lecz stanowi element procedury nadzorczej związanej z wykonywaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego jej zadań własnych w zakresie organizacji systemu oświaty. W konsekwencji rodzice uczniów nie są legitymowani do wnoszenia środków zaskarżenia w tym postępowaniu.
W kontekście likwidacji szkoły (tu likwidacji oddziałów przedszkolnych) sądy administracyjne konsekwentnie wskazują, że konstytucyjne prawo do nauki (art. 70 Konstytucji RP) nie oznacza prawa do utrzymania konkretnej szkoły w określonej lokalizacji ani nie kreuje indywidualnego roszczenia o jej dalsze funkcjonowanie. Realizacja prawa do nauki zapewniana jest poprzez obowiązek organu prowadzącego zagwarantowania uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej placówce. Tym samym potencjalne zmiany organizacyjne w sieci szkół lub przedszkoli nie przekładają się na bezpośrednie naruszenie praw podmiotowych rodziców.
Ad pkt 5-6
W ocenie Ministerstwa Edukacji Narodowej, w przypadku wydania przez kuratora oświaty negatywnej opinii, gmina nie ma podstaw do podejmowania działań zmierzających do likwidacji lub przekształcenia szkoły. Ponadto, ministerstwo podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie DKO-WNPiOSZ.055.4.2026.AG. Jest ono aktualne także w sytuacji wniesienia zażalenia przez gminę na negatywną opinię kuratora oświaty.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu