Zapytanie nr 3404

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie aktualizacji danych o stanie finansów samorządu terytorialnego

Zgłaszający: Włodzimierz Tomaszewski

Data wpływu: 19-04-2026

Od 2020 roku kieruję do Ministra Finansów zapytania w sprawie kształtowania się finansów samorządu terytorialnego w kolejnych latach od zmian ustrojowych w 1990 roku.

W 2025 r. skierowane było przeze mnie takie zapytanie o numerze 2671, na które otrzymałem odpowiedź z 12 września 2025 r. wraz z załączonymi tabelarycznymi zestawieniami.

Takie zestawienia danych niezbędne są dla określenia, jak kształtują się porównawczo finanse samorządowe i jakie rezultaty są osiągane w wyniku podejmowanych działań wspierających ten sektor finansów publicznych.

Uczestniczę w tym procesie, inicjując istotne kierunki zmian systemowych (wypełniających luki tego systemu powstałe w pierwszych dwóch etapach reform samorządowych: reformy gminnej i reformy powiatowej wraz z wojewódzką, jak też uwzględniających sytuacje kryzysowe – jak pandemia – oraz zmiany systemu podatkowego).

Ocena efektów zmian i ewentualne dalsze modyfikacje systemu finansów samorządu terytorialnego i form jego wsparcia zależą od poznania (kontynuacji) w zestawieniach danych już obejmujących wykonanie budżetów lat 2022-2025 oraz z odpowiednim wskazaniem planu na 2026 r. Wyraz „odpowiednim” jest oczywiście związany z faktem wprowadzenia w życie nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z 1 października 2024 r. Zastosowany tam sposób naliczania udziałów w podatkach PIT i CIT oraz subwencji (z uwzględnieniem dodatkowych środków), określony ramą zawartą w art. 31 wymienionej ustawy, wyznacza inne proporcje w tych tytułach dochodowych. Jednak dla pełnej oceny zmian w systemie – zwłaszcza przejścia z jednej ustawy o dochodach jst na drugą – potrzebne jest całościowe zestawienie porównawcze, by mieć pełen obraz funkcjonowania w kolejnych latach.

Będzie to podstawa do wymiernej oceny skutków dokonywanych zmian, zwłaszcza dla określenia modeli efektywnościowych w zakresie dysponowania środkami publicznymi.

Proszę zatem o odpowiednią aktualizację załączonych tabel i ich udostępnienie w formie odpowiedzi na zapytanie poselskie, co będzie jednocześnie ilustracją, jak kolejne lata 2022-2025 wpłynęły na stan finansów samorządu terytorialnego i jakie perspektywy określa plan na 2028 r.

Jednocześnie proszę o aktualizację danych zawartych w odpowiedzi z 12 września 2025 r. w punktach 2 i 3 - a określających:

2. Jakie środki były przekazywane w poszczególnych latach funkcjonowania - oraz jakie planuje się przekazać w kolejnych latach – z następujących funduszy inwestycyjnych:

- Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych,

- Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych,

- Rządowego Funduszu Odbudowy Zabytków?

Jak też jaka jest ich dalsza perspektywa funkcjonowania?

3. Jakie środki były przekazywane w poszczególnych latach funkcjonowania oraz jakie planuje się przekazać w kolejnych latach z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg (wraz z poprzednimi formami funkcjonowania tego funduszu)?

Włodzimierz Tomaszewski

Poseł na Sejm RP