do ministra finansów i gospodarki
w sprawie aktualizacji danych finansowych w zakresie realizacji zadań oświatowych i wychowawczych
Zgłaszający: Włodzimierz Tomaszewski
Data wpływu: 24-04-2026
W ramach moich zapytań kierowanych do ministra finansów od 2020 roku w sprawie kształtowania się finansów samorządu terytorialnego w kolejnych latach od zmian ustrojowych w 1990 roku jedna część dotyczyła m.in. wielkości subwencji oświatowej. W 2025 r. na skierowane przeze mnie takie zapytanie o numerze 2671, w części dotyczącej m.in. subwencji oświatowej, otrzymałem odpowiedź ujętą w załączniku nr 7 do pisma z 12 września 2025 r., który jest tabelarycznym ujęciem środków, jakie trafiały do samorządów w postaci części oświatowej subwencji ogólnej oraz dodatkowych dotacji, oraz rzeczywistych wydatków samorządowych w zakresie realizacji zadań oświatowych i wychowawczych.
W tym 2026 roku oddzielnie wystąpiłem z zapytaniem nr 3404 dotyczącym aktualizacji danych o dochodach i wydatkach jednostek samorządu terytorialnego, a teraz – w obecnym zapytaniu – występuję o tę część związaną ze środkami na zadania oświatowe i wychowawcze. Proszę o aktualizację załącznika nr 7, ale z modyfikacją od 2025 roku, gdzie strona dochodowa będzie określana wartością kalkulowanych potrzeb oświatowych oraz ewentualnych innych zwiększeń (dotacji) nieobjętych ustaleniem potrzeb oświatowych. Dotyczy to także planu na 2026 rok.
Takie zestawienia danych niezbędne są dla określenia, jak kształtują się porównawczo finanse samorządowe i jakie rezultaty są osiągane w wyniku podejmowanych działań wspierających ten sektor finansów publicznych.
Ocena efektów zmian i ewentualne dalsze modyfikacje systemu finansów samorządu terytorialnego i form jego wsparcia zależą od poznania (kontynuacji) w zestawieniach danych już obejmujących wykonanie budżetów lat 2022-2025 oraz z odpowiednim wskazaniem planu na 2026 r. Wyraz „odpowiednim” jest oczywiście związany z faktem wprowadzenia w życie nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z 1 października 2024 r. Zastosowany tam sposób naliczania udziałów w podatkach PIT i CIT oraz subwencji (z uwzględnieniem dodatkowych środków) określony ramą zawartą w art. 31 wymienionej ustawy, wyznacza inne proporcje w tych tytułach dochodowych. Jednak dla pełnej oceny zmian w systemie – zwłaszcza przejścia z jednej ustawy o dochodach JST na drugą – potrzebne jest całościowe zestawienie porównawcze, by mieć pełen obraz funkcjonowania w kolejnych latach.
Będzie to podstawa do wymiernej oceny skutków dokonywanych zmian, zwłaszcza do określenia modeli efektywnościowych w zakresie dysponowania środkami publicznymi.
Jednocześnie proszę o odpowiedź – w kontekście przejścia z jednej ustawy o dochodach JST na drugą: Czy jest możliwe określenie od 2025 roku, jaka część kalkulowanych potrzeb oświatowych jest finansowana ze zwiększonych udziałów JST w podatkach, a jaka z nowo naliczanych subwencji? Jeśli tak, to proszę o uwzględnienie tych wartości w tabelarycznym zestawieniu załącznika nr 7.
Proszę zatem o odpowiednią aktualizację tabeli i jej udostępnienie w formie odpowiedzi na zapytanie poselskie, co będzie jednocześnie ilustracją, jak kolejne lata 2022-2025 wpłynęły na stan finansów samorządu terytorialnego i jakie perspektywy określa plan na 2026 r.
Pragnę jednocześnie zgłosić korektę do zapytania nr 3404, gdzie w podobnym zdaniu omyłkowo zamiast wyrazów „plan na 2026 r.” komputer użył błędnie 2028 r.
Włodzimierz Tomaszewski
Poseł na Sejm RP