do ministra edukacji
w sprawie zwiększenia transparentności i jakości egzaminów zawodowych w technikach
Zgłaszający: Renata Rak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk, Henryk Szopiński, Adam Krzemiński
Data wpływu: 08-05-2026
Szanowna Pani Minister,
na przykładzie serwisu Arkusze.pl, który udostępnia aktualne arkusze egzaminów maturalnych dla wszystkich przedmiotów oraz arkusze z egzaminów pisemnych zawodowych (poprzednie podstawy programowe) wraz z kluczami odpowiedzi, widać, że system edukacyjny potrafi zapewnić pełną transparentność materiałów egzaminacyjnych.
Niestety w przypadku egzaminów zawodowych, objętych aktualną podstawą programową, taka przejrzystość nie występuje. Obecnie egzaminy zawodowe dla poszczególnych kwalifikacji organizowane są według nowej podstawy programowej z 2019 r., jednak arkusze z testami egzaminacyjnymi przygotowane według tej podstawy nie są publicznie dostępne.
W tym samym czasie publikowane były arkusze egzaminacyjne oparte na poprzedniej podstawie programowej z 2017 r., która obecnie już nie obowiązuje, a egzaminy według niej zostały zakończone.
W czasie obowiązywania tej podstawy uczniowie mieli jednak pełny dostęp do archiwalnych arkuszy, co umożliwiało rzetelne przygotowanie się do egzaminów. Chociaż jakość niektórych wcześniej publikowanych arkuszy budziła wątpliwości.
W przeszłości zdarzały się w nich błędy, takie jak:
– pytania z więcej niż jedną poprawną odpowiedzią,
– niejednoznacznie lub błędnie sformułowane pytania,
– rozbieżności między treścią pytania a kluczem odpowiedzi.
Obecnie brak jest przejrzystego systemu weryfikacji jakości tych materiałów oraz mechanizmu publicznej kontroli ich poprawności.
Przykład na podstawie zawodu monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie:
1. Podstawa programowa 2017 r.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. 2017 poz. 860).
Kwalifikacja: BD.04 – Wykonywanie robót montażowych, okładzinowych i wykończeniowych
Dostępne są wszystkie testy egzaminacyjne wraz z kluczami odpowiedzi od czerwca 2019 r. do czerwca 2025 r.
2. Podstawa programowa 2019 r.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2019 poz. 991).
Kwalifikacja: BUD.11 – Wykonywanie robót montażowych, okładzinowych i wykończeniowych
Pierwszy egzamin według tej podstawy odbył się w czerwcu 2021 roku. Egzamin teoretyczny odbywa się na komputerach. W publicznych bazach (np. Arkusze.pl) dostępna jest jedynie część praktyczna egzaminu. Brak arkuszy testowych wraz z kluczami odpowiedzi.
Zasadne jest wprowadzenie dostępności arkuszy z testami z egzaminów zawodowych lub utworzenie publicznej bazy pytań egzaminacyjnych dla egzaminów zawodowych, podobnej do systemu stosowanego w egzaminach na prawo jazdy lub w innych państwowych egzaminach. Taka baza mogłaby obejmować przykładowo około 500 pytań dla danej kwalifikacji, z których losowane byłyby zestawy egzaminacyjne.
Korzyści z takiego rozwiązania to m.in.:
– zwiększenie przejrzystości systemu egzaminacyjnego,
– poprawa jakości pytań dzięki możliwości publicznej weryfikacji,
– umożliwienie uczniom równego i bardziej efektywnego przygotowania się do egzaminu,
– ograniczenie ryzyka występowania błędów w arkuszach egzaminacyjnych.
Egzaminy zawodowe mają charakter państwowy i w znacznym stopniu wpływają na przyszłość zawodową uczniów, dlatego tak ważne jest, aby system ich przygotowania był transparentny i sprawiedliwy.
Proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dostępności arkuszy z testami z egzaminów zawodowych lub utworzenie publicznej bazy pytań egzaminacyjnych dla egzaminów zawodowych?
Z wyrazami szacunku
Posłanka na Sejm RP
Renata Rak