Zapytanie nr 3531

do ministra infrastruktury, ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie ochrony miejsc pamięci narodowej i mogił żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 r. w związku z realizacją obwodnicy Ciepielowa

Zgłaszający: Michał Kowalski

Data wpływu: 02-06-2026

Szanowni Państwo Ministrowie,

w przestrzeni publicznej pojawiły się liczne informacje, materiały filmowe oraz relacje świadków dotyczące realizacji inwestycji drogowej związanej z budową obwodnicy Ciepielowa. Według publikowanych doniesień prace budowlane prowadzone są na obszarze związanym z walkami kampanii wrześniowej 1939 r. oraz z miejscami pochówku żołnierzy Wojska Polskiego zamordowanych przez żołnierzy Wehrmachtu po bitwie pod Ciepielowem.

Sprawa budzi szczególne zaniepokojenie ze względu na wyjątkowy charakter tego miejsca. Zbrodnia w Ciepielowie jest uznawana za jedną z największych zbrodni popełnionych przez Wehrmacht na polskich jeńcach wojennych podczas kampanii wrześniowej. W związku z tym wszelkie działania mogące prowadzić do naruszenia miejsc pochówku lub pamięci o poległych bohaterach wymagają najwyższej staranności oraz pełnej transparentności ze strony organów państwa.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy przed rozpoczęciem inwestycji przeprowadzono pełne badania archeologiczne, sondażowe oraz historyczne mające na celu identyfikację wszystkich potencjalnych miejsc pochówku żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 r.?
  2. Jakie instytucje państwowe uczestniczyły w opiniowaniu i nadzorze nad pracami prowadzonymi na terenie inwestycji?
  3. Czy w toku realizacji inwestycji odnaleziono szczątki ludzkie, elementy wyposażenia wojskowego lub inne artefakty związane z kampanią wrześniową 1939 r.? Jeśli tak, proszę o przedstawienie szczegółowych informacji.
  4. Czy Instytut Pamięci Narodowej był informowany o wszystkich odkryciach mogących mieć związek z miejscami pochówku żołnierzy Wojska Polskiego?
  5. Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad posiada dokumentację potwierdzającą, że obecny przebieg inwestycji nie narusza mogił wojennych oraz miejsc pamięci narodowej?
  6. Czy przeprowadzono niezależną ocenę historyczną i konserwatorską dotyczącą wpływu inwestycji na miejsca związane ze Zbrodnią w Ciepielowie?
  7. Czy w związku z pojawiającymi się publicznie materiałami wskazującymi na możliwość naruszenia miejsc pochówku planowana jest kontrola resortowa lub międzyresortowa?
  8. Jakie procedury obowiązują wykonawcę inwestycji w przypadku ujawnienia nieoznaczonych mogił wojennych podczas prowadzenia robót ziemnych?
  9. Czy rozważana jest korekta przebiegu inwestycji lub ustanowienie dodatkowych stref ochronnych w przypadku potwierdzenia istnienia niezinwentaryzowanych miejsc pochówku?
  10. Jakie działania zostaną podjęte przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w celu trwałego upamiętnienia wszystkich ofiar Zbrodni w Ciepielowie oraz zapewnienia ochrony miejsc związanych z tym wydarzeniem?

Mając na uwadze znaczenie pamięci narodowej oraz obowiązek ochrony grobów wojennych wynikający z prawa krajowego i międzynarodowego, proszę o szczegółowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji.

Z poważaniem

Michał Kowalski

Poseł na Sejm RP