w sprawie skargi na wydanie wadliwego wyroku w sprawie karnej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur
Warszawa, 03-04-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie nr 357 złożone Przez Pana Posła Arkadiusza Sikorę w sprawie skargi na wydanie wadliwego wyroku w sprawie karnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zapytanie poselskie stanowi instrument kontroli parlamentarnej odnoszącej się do działania organów władzy wykonawczej – Prezesa Rady Ministrów i pozostałych członków Rady Ministrów, znajdujący oparcie w art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, doprecyzowany normatywnie w przepisach Rozdziału 4 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity MP z 2022 r., poz. 990), dalej: „Regulamin”.
Zgodnie z art. 195 ust. 1 Regulaminu posłowi przysługuje prawo złożenia zapytania w sprawach o charakterze jednostkowym, dotyczących prowadzonej przez Radę Ministrów polityki wewnętrznej i zagranicznej oraz zadań publicznych realizowanych przez administrację rządową. Zapytanie winno zatem dotyczyć kwestii wiążących się z jednostkowymi działaniami rządu, sprawami bardziej szczegółowymi nie mającymi ogólnego charakteru. Jego treścią może być tylko sprawa należąca do zakresu działania adresata. Zapytanie jest instrumentem kontroli sprawowanej przez posłów nad działaniami rządu, nie zaś nad sprawowanym przez sądy powszechne wymiarem sprawiedliwości.
W świetle powyższego zawarte w zapytaniu Pana Posła kwestie w zasadzie nie obejmują okoliczności, które mogą stanowić przedmiot zapytania. Odnoszą się one nie do polityki państwa, lecz wchodzą w zakres władzy sądowniczej sprawowanej przez sądy i trybunały (art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Należy podkreślić, że Minister Sprawiedliwości na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 334), dalej: „u.s.p.”, sprawuje jedynie zewnętrzny nadzór nad działalnością administracyjną sądów powszechnych, tj. sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych. W ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego Minister Sprawiedliwości dokonuje oceny informacji rocznych o działalności sądów, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje stosowne zarządzenia. Przy czym podkreślenia wymaga, że kwestie związane z działalnością sądów powszechnych, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli, nie mieszczą się w ramach kompetencji Ministra Sprawiedliwości i sprawowanego przez niego nadzoru zewnętrznego.
Tym samym Minister Sprawiedliwości nie posiada uprawnień do sprawowania kontroli i nadzoru nad postępowaniami w konkretnych, indywidualnych sprawach sądowych, nie jest także uprawniony do oceny prawidłowości wydawanych przez sądy rozstrzygnięć oraz sposobu procedowania. Nie jest też dodatkową instancją odwoławczą od orzeczeń sądów i nie może dokonywać oceny ich merytorycznej zasadności. Wreszcie Minister w żaden sposób nie może ingerować w orzeczenia sądowe, w tym również wyroki wydane w postępowaniach w sprawach karnych, czy skutki procesowe wynikające z ich uprawomocnienia się.
W aktualnym stanie prawnym uprawnionym do podjęcia czynności nadzorczych w indywidualnej sprawie jest prezes sądu, który sprawuje wewnętrzny nadzór nad działalnością administracyjną tego sądu. W ramach tego nadzoru prezes sądu ma prawo wglądu w czynności sądów i w akta sprawy, może żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień, a także ma prawo do podjęcia decyzji o objęciu indywidualnego postępowania sądowego nadzorem (art. 37 § 1 u.s.p.). Prezes sądu jest uprawniony również do badania toku postępowania w poszczególnych sprawach, do uchylania czynności administracyjnych niezgodnych z prawem, naruszających sprawność postępowania sądowego lub z innych przyczyn niecelowych (art. 37 § 3 u.s.p.).
W świetle powyższego organem właściwym do udzielania odpowiedzi na kwestie stanowiące przedmiot zapytania Pana Posła jest prezes sądu.
Niezależnie od powyższego, zwrócono się do Prezesa Sądu Okręgowego w Szczecinie o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Z nadesłanej informacji wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt II K 440/20 zawisłej przed Sądem Rejonowym w Choszcznie, w której zapadł wyrok w dniu 29 lipca 2021 r. nie dotyczy P. K. J. Jednocześnie udzielenie odpowiedzi w sprawie P. K. J. okazało się niemożliwe, albowiem w Sądzie Rejonowym w Choszcznie przeciwko tej osobie w latach 2020-2022 toczyło się kilka spraw o przestępstwa i wykroczenia.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu