w sprawie finansowania Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 10-08-2026
Szanowny Panie Pośle,
od 2025 r. zmianie uległ system finansowania jednostek samorządu terytorialnego (dalej JST). Z dniem 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[1]. Nowa ustawa wprowadziła zmianę podstawy naliczania dochodów JST z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) z podatku należnego na dochody podatników, co wpływa na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST przez zwiększenie ich dochodów własnych.
System finansowania oświaty jest integralną częścią rozwiązań zawartych w ww. ustawie. W zakresie finansowania zadań oświatowych w ustawie określono, że dla samorządów od 2025 roku naliczane są kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach części oświatowej subwencji ogólnej oraz tzw. dotacji przedszkolnej.
Podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych między JST odbywa się za pomocą algorytmu określonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wydawanym na podstawie art. 26 ust. 3 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Kwota potrzeb oświatowych na rok 2026 wynosi 114,95 mld zł i jest wyższa od sumy kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025 i dodatkowej kwoty na pokrycie skutków wynikających ze zwiększenia wskaźnika wzrostu średnich wynagrodzeń nauczycieli z poziomu 4,1% do 5% (103,6 mld zł) o 11,3 mld zł, tj. o 10,9%. W porównaniu do roku 2023 jest wyższa od sumy części oświatowej subwencji ogólnej wynoszącej 64,5 mld zł i dotacji przedszkolnej w wysokości 1,7 mld zł o 73,3%.
Nowy model finansowania zakłada całościowe spojrzenie na sytuację finansową JST. Samorządy realizują wszystkie swoje zadania publiczne – oświatowe, społeczne, ekologiczne, infrastrukturalne, rozwojowe oraz inne zadania własne – wykorzystując łącznie posiadane dochody. Jeżeli suma potrzeb finansowych uwzględnianych w systemie przekracza poziom dochodów podatkowych jednostki, mechanizmy przewidziane w ustawie zapewniają uzupełnienie dochodów przez subwencję ogólną.
Z tego względu ocena adekwatności finansowania JST powinna uwzględniać cały system dochodów i potrzeb określony w ustawie, a nie wyłącznie relację pomiędzy kwotą potrzeb oświatowych a wydatkami na oświatę. Konstrukcja nowego systemu została oparta na założeniu, że poszczególne kategorie potrzeb finansowych JST są analizowane łącznie, a ich finansowanie następuje w ramach jednolitego mechanizmu dochodów.
| Potrzeby oświatowe (subwencja oświatowa) - SOSW nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie |
||||
|
|
Łączna kwota naliczona na SOSW (w tym na przedszkole) |
Wzrost / spadek |
Liczba uczniów i dzieci (WP) przyjęta do podziału |
Subwencja oświatowa/potrzeby oświatowe na ucznia/ dziecko (WP) |
| rok |
w zł |
% |
liczba |
w zł |
| 2023 |
7 148 301 |
25,12% |
154 |
46 531,24 |
| 2024 |
11 026 330 |
54,25% |
169 |
65 287,82 |
| 2025 |
13 086 939 |
18,69% |
171 |
76 512,34 |
| 2026 |
16 891 083 |
29,07% |
194 |
87 069,23 |
Naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej i potrzeb oświatowych dla powiatu kutnowskiego:
| Rok |
Powiat kutnowski |
|
| Kwota subwencji oświatowej* i dotacji przedszkolnej/ potrzeb oświatowych |
Wzrost do poprzedniego roku |
|
| (w złotych) |
(w %) |
|
| 1 |
2 |
3 |
| 2023 |
61 965 615 |
22,00% |
| 2024 |
86 046 065 |
38,86% |
| 2025 |
89 649 902 |
4,19% |
| 2026 |
98 447 920 |
9,81% |
W całym badanym okresie kwoty naliczonych dla powiatu potrzeb oświatowych, a przed 2025 r. subwencji oświatowej, rosły. W przypadku Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie wraz ze Szkołą Podstawową Specjalną nr 10 w Kutnie, Branżową Szkołą Specjalną I stopnia w Kutnie, Szkołą Specjalną Przysposabiającą do Pracy w Kutnie i Przedszkolem Specjalnym nr 1 w Kutnie kwota środków, naliczona w ramach subwencji oświatowej w latach 2023-2024, a od 2025 – potrzeb oświatowych, na realizację przez powiat kutnowski zadań oświaty zwiększyła się z poziomu 7 148 301 zł w 2023 roku do 11 026 330 zł w 2024 roku, następnie do 13 086 939 zł w 2025 roku, osiągając kwotę 16 891 083 zł w 2026 roku.
Dochody powiatu kutnowskiego w latach 2023-2026
| Powiat kutnowski |
|||||
| Rok |
PIT |
CIT |
Subwencje |
Dochody bieżące suma (w zł): |
Porównanie % do roku ubiegłego |
| 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
| 2023 |
20 734 319 |
2 147 037 |
72 713 604 |
95 594 960 |
15% |
| 2024 |
27 748 760 |
2 490 405 |
103 469 443 |
137 708 608*) |
44% |
| 2025 |
87 015 551 |
15 456 298 |
45 875 716 |
148 347 564 |
8% |
| 2026 |
95 084 534 |
16 337 793 |
46 749 418 |
158 171 745 |
7% |
*) dodatkowe środki dla powiatu kutnowskiego z budżetu państwa (4 000 000 zł).
Analiza dochodów powiatu kutnowskiego wykazuje systematyczny wzrost na przestrzeni lat. Nowy system finansowania zakłada, że głównym źródłem utrzymania samorządów stają się dochody podatkowe, a subwencja ma jedynie charakter uzupełniający. Reforma ta ma zapewniać stabilny, przewidywalny i systematyczny wzrost budżetów, gwarantując jednostkom wyższe wpływy z roku na rok bez konieczności liczenia na doraźne wsparcie. W powiecie kutnowskim ten nowy mechanizm sprawdza się bezpośrednio w praktyce. Zmiana przepisów przyniosła systematyczny wzrost dochodów. Powiat kutnowski nie zwracał się do MEN w sprawie finansowania SOSW nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie.
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026[2] zawiera następującą wagę, która dedykowana jest dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych:
W latach 2023-2026 były to wagi odpowiednio: P69 = 6,500[3], P72 = 6,500[4], P81 = 6,500[5].
Odnosząc się natomiast do kwestii naliczania środków na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z szczególności na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone w szkołach i placówkach specjalnych, uprzejmie informuję, że ww. rozporządzenie uwzględnia specyficzne potrzeby placówek specjalnych oraz uczniów z tymi niepełnosprawnościami przez zastosowanie wysokich wag standardu finansowego A:
P9 = 10,000 dla uczniów lub słuchaczy z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub z autyzmem, w tym z ze społem Aspergera (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego), w oddziałach specjalnych w szkołach podstawowych i szkołach ponadpodstawowych;
P88 = 10,000 dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, objętych kształceniem specjalnym w oddziałach specjalnych w przedszkolach lub oddziałach przedszkolnych specjalnych w szkołach podstawowych (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego).
Waga 10 oznacza naliczenie ok. 100 tysięcy złotych rocznie na ucznia z ww. orzeczeniem w roku 2026.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. 2024 poz. 1572 z późn. zm.
[2] Dz. U. 2025 poz. 1032
[3] Dz. U. 2022 poz. 2820
[4] Dz. U. 2023 poz. 2755
[5] Dz. U. 2024 poz. 1930