w sprawie rozstrzygnięcia zażalenia gm. Myszków dotyczącego zamiaru likwidacji oddziałów przedszkolnych przy Szkole Podstawowej nr 5 w Myszkowie
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 19-08-2026
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na wszystkie jedenaście pytań zawartych w zapytaniu nr 3740 uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień i informacji.
Zażalenie gminy Myszków na postanowienie śląskiego kuratora oświaty negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2026 r. Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 5 w Myszkowie, przez likwidację oddziałów przedszkolnych, zostało podpisane przez burmistrza miasta Myszkowa i zgodnie z przepisami ustawowymi – wniesione do śląskiego kuratora oświaty, który następnie przekazał to zażalenie do ministra edukacji wraz z aktami sprawy.
Postępowanie wszczęte wskutek zażalenia gminy Myszków zostało zakończone postanowieniem ministra edukacji z dnia 14 lipca 2026 r. (znak DWST-WOOS.4021.48. 2026). Postanowieniem tym minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie śląskiego kuratora oświaty. Wydanie postanowienia przez ministra było poprzedzone wnikliwą analizą wszystkich dokumentów stanowiących materiał dowodowy w sprawie oraz rozważeniem wszystkich istotnych okoliczności zamiarów likwidacji oddziałów przedszkolnych funkcjonujących w Szkole Podstawowej nr 5 w Myszkowie. W uzasadnieniu postanowienia minister stwierdził między innymi, że przede wszystkim nie zostały spełnione przez gminę Myszków podstawowe wymogi wynikające z art. 89 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Organ prowadzący przeznaczoną do przekształcenia szkołę nie zapewnił prawidłowego wykonania obowiązku informacyjnego wobec wszystkich rodziców, a także nie wskazał jednoznacznie miejsca, gdzie dzieci po likwidacji oddziałów przedszkolnych miałyby realizować wychowanie przedszkolne.
Powyższe oznacza, że niemożliwym jest zlikwidowanie oddziałów przedszkolnych funkcjonujących w Szkole Podstawowej nr 5 w Myszkowie w terminie 31 sierpnia 2026 r., a gmina nie miała podstaw do wstrzymania rekrutacji do tych oddziałów oraz podstaw do zaprzestania ich funkcjonowania w roku szkolnym 2026/2027. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przekształcenie Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 5 w Myszkowie, przez likwidację oddziałów przedszkolnych, będzie możliwe jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii śląskiego kuratora oświaty.
Zarówno gminie Myszków jak i śląskiemu kuratorowi oświaty skutecznie dostarczono postanowienie ministra edukacji w dniu jego podpisania. Doręczenie to nastąpiło za pośrednictwem Publicznej Usługi Rejestrowanego Doręczenia Elektronicznego.
Wspomniane wyżej postanowienie ministra edukacji jest ostateczne w administracyjnym toku instancji (patrz art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: K.p.a.). Na postanowienie to gminie Myszków przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnoszona za pośrednictwem ministra, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia gminie. Do dzisiaj skarga gminy Myszków nie wpłynęła do ministra edukacji.
Pisma kierowane przez rodziców uczniów do ministra edukacji są szczegółowo analizowane, choć nie zawsze są włączane do akt postępowań administracyjnych. Jeśli w pismach tych znajdują się informacje o ważnych okolicznościach prowadzonej przez ministra sprawy, okoliczności te są badane zgodnie z przepisami K.p.a. Minister w swoim postanowieniu z dnia 14 lipca 2026 r. wskazał, że rodzice dzieci uczęszczających do oddziałów przedszkolnych w Szkole Podstawowej nr 5 w Myszkowie nie posiadają przymiotu strony postępowania ani uczestnika postępowania na prawach strony. Przedstawione przez nich stanowisko zostało jednak włączone do akt sprawy i potraktowane jako materiał informacyjny odnoszący się do okoliczności faktycznych związanych z funkcjonowaniem przekształcanej szkoły, w szczególności warunków funkcjonowania oddziałów przedszkolnych oraz potrzeb uczęszczających do nich dzieci. Stanowisko rodziców nie stanowiło jednak samodzielnej podstawy ustaleń faktycznych ani rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konstrukcja ta wymaga istnienia konkretnej normy prawa materialnego, z której wynika indywidualne i aktualne uprawnienie lub obowiązek danego podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. nie może być utożsamiany z interesem faktycznym, nawet jeżeli ma on doniosły charakter społeczny lub osobisty. Interes prawny musi wynikać wprost z normy prawa materialnego, która w sposób konkretny i indywidualny kształtuje sytuację prawną danego podmiotu. Brak takiej normy wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego.
Rodzice uczniów szkoły objętej procedurą likwidacyjną lub przekształceniową, choć niewątpliwie pozostają podmiotami zainteresowanymi rozstrzygnięciem, nie posiadają w tym postępowaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie istnieje bowiem norma prawa materialnego, która przyznawałaby im indywidualne i bezpośrednie uprawnienie do utrzymania konkretnej szkoły w określonym kształcie czy lokalizacji ani do kwestionowania opinii kuratora wydanej w ramach procedury nadzorczej. Ich sytuacja prawna nie jest bezpośrednio kształtowana postanowieniem kuratora. Uprawnienia rodziców w zakresie prawa dziecka do nauki realizują się w innych formach prawnych, natomiast nie obejmują one kompetencji do kwestionowania w trybie administracyjnym opinii kuratora wydanej wobec jednostki samorządu terytorialnego. Prawo do nauki, o którym mowa w art. 70 Konstytucji RP, realizowane jest przez zapewnienie możliwości kontynuowania edukacji, a nie przez gwarancję funkcjonowania określonej placówki. Nie zmienia tej oceny fakt powoływania się przez osobę wnoszącą ewentualne zażalenie na dobro dziecka, interes społeczny czy też okoliczność działania w imieniu szerszej grupy rodziców. Okoliczności te – choć istotne z punktu widzenia społecznego – nie stanowią źródła interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., a tym samym nie mogą kreować legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym.
Stanowisko, zgodnie z którym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 89 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo oświatowe stroną jest wyłącznie organ prowadzący szkołę, znajduje jednoznaczne i utrwalone potwierdzenie w aktualnym i dominującym orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności Naczelnego Sądu Administracyjnego. W judykaturze konsekwentnie podkreśla się, że postępowanie przed kuratorem oświaty ma charakter szczególnego postępowania opiniodawczego, którego przedmiotem nie jest rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach indywidualnych podmiotów, lecz ocena zamiaru likwidacji lub przekształcenia szkoły w kontekście spełnienia przesłanek ustawowych, w tym zapewnienia uczniom lub dzieciom możliwości kontynuowania nauki. Adresatem postanowienia kuratora jest jednostka samorządu terytorialnego jako organ prowadzący, a nie uczniowie, dzieci ani ich rodzice.
Podsumowując, należy podkreślić, że w ocenie Ministerstwa Edukacji Narodowej, w przypadku wydania przez kuratora oświaty negatywnej opinii, gmina nie ma podstaw do podejmowania działań zmierzających do likwidacji lub przekształcenia szkoły. Ponadto, ministerstwo podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowiska w tym zakresie.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu